logo

Dende 1973 estudiando, divulgando e defendendo o patrimonio natural galego

sghn@sghn.org

Buscador en www.sghn.org
SGHN Xeral As Mariñas Ferrol Ourense Pontevedra Museo Astronomía
En www.sghn.org
 
line decor
  INICIO
line decor

 

 

 

 

 



 
 

 

Guía de actuacións nunha zona queimada

pdf para tablet/ebook - pdf imprimible

Guía de actuaciones en una zona quemada

pdf para tablet/ebook - pdf imprimible

Guia de actuações numa zona queimada

pdf para tablet/ebook - pdf imprimible

 

Atlas SGHN de Flora Exótica Invasora: Acacia longiflora. (Andrews) Willd.

Pontevedra, 25-02-2018

Procedente do leste e sur de Australia, esta especie arbustiva ou árbore pequena de leguminosa foi introducida en Europa como especie ornamental, para fixación de dunas e pola súa madeira, sendo citada en Galicia por vez primeira no ano 1983.

A diferencia de Acacia melanoxylon que ten a casca marrón escura e as flores amarelo pálido en capítulos, a Acacia longifolia ten a casca gris e as flores amarelo vivo en espigas.

Na actualidade atópase presente en moitos areais da provincia de Pontevedra, invadindo dunas e taludes costeiros, onde despraza a vexetación autóctona polos seus efectos alelopáticos, sendo capaz de eliminar case toda a vexetación competidora creando unhas comunidades florísticas moi pobres.

Igual que outras especies de Acacia, o lume favorece a xermolación das sementes que están en dormición, o que facilita a invasión nos solos queimados.

Colabora no Atlas escribindo a botanica@sghn.org
http://www.sghn.org/Seccion_Botanica/Seccion_Botanica.html

Premendo na imaxe pódese descargar a ficha de identificación en PDF.

Planta de "tecnosolos" en Miramontes: a perversión dunha boa idea

Santiago de Compostela, 22-02-2018

Con data 08-02-2018, SGHN recibiu da “Plataforma de afectados polo vertedoiro de Santiago-Miramontes” unha extensa documentación relativa á planta de produción de tecnosolos na antiga canteira de Miramontes, no lugar de Grixoa (Santiago de Compostela) entre a que se inclúen as analíticas de 23 mostras de “supostos tecnosolos” recollidas e analizadas por técnicos e laboratorios debidamente acreditados.

Ademais ca carencia de analíticas das augas subterráneas (moi necesaria tendo en conta cómo e onde se están a aplicar os "tecnosolos"), nas análises das mostras recollidas polo inspectores ambientais da Xunta de Galicia bótase en falla a comprobación de diversas condicións que deben cumprir os tecnosolos conforme á normativa de aplicación (ITR/01/08) como:

  • Determinación da textura.
  • Cuantificación dos niveis de cromo hexavalente [Cr(VI)].
  • Verificación dos niveis máximos de microorganismos patóxenos Salmonella e Escherichia coli.
  • Ensaio de toxicidade aguda en miñocas conforme ao test OCDE 207.
  • Ensaio de emerxencia e crecemento de sementes de plantas terrestres conforme ao test OCDE208.

As analíticas dispoñibles amosan un incumprimento grave e reiterado da normativa vixente e os requisitos establecidos para os tecnosolos:

  • Metais e metaloides: os “supostos tecnosolos” incumpren os contidos establecidos na ITR/01/08 nun 70% das mostras. Os incumprimentos afectan a 16 das mostras analizadas e a 5 dos 9 metais considerados (cadmio, cobre, níque, chumbo e zinc) que acadan concentracións entre 2 e 5 veces maiores dos máximos permitidos. Os “supostos tecnosolos” tamén incumpren nun 70% das mostras os límites establecidos para “outros usos do solo” polo RD 9/2005 e o Decreto 60/2009.
  • Iones en lixiviados: os “supostos tecnosolos” incumpren os niveis de nitratos establecidos na ITR/01/08 nun 45% das mostras e en 2 das 3 mostras recollidas polos inspectores ambientais da Xunta de Galicia o 11-10-2017 se detectaron niveis de nitratos en lixiviados que exceden escandalosamente os límites establecidos na ITR/01/08 (son 43 veces maiores!!!) e iso a pesares de que os “supostos tecnosolos” levaban aplicados sobre o terreo máis dun ano e unha boa parte do contido inicial en nitratos seguramente xa fora arrastrado polas chuvias.
  • Hidrocarburos Aromáticos Policíclicos (HAPs): os “supostos tecnosolos” incumpren os contidos establecidos na ITR/01/08 para outros usos do solo nun 73% das mostras. Os incumprimentos afectan a 5 dos 7 HAPs considerados [benzo(a)pireno, benzo(a)antraceno, benzo(b)fluoranteno, dibenzo(a,h) antraceno e indeno(1,2,3,c,d)pireno], con concentracións que exceden entre 4 e 10 veces os valores máximos permitidos. Os “supostos tecnosolos” tamén incumpren nun 95% das mostras os límites establecidos para “outros usos do solo” polo RD 9/2005 e o Decreto 60/2009.
  • Impropios: nas tres mostras recollidas polos inspectores ambientais da Xunta de Galicia o 11-10-2017 se indica a presencia de impropios (mecheiro, tubos plásticos, cables, vidros, pilas, cuchillas, cepillos de dentes, etc.), que representan o 4-19% en peso dos “supostos tecnosolos”.
  • Condicións de aplicación: segundo o “Proxecto de aplicación de tecnosoles. Cantera de Miramontes, Lugar Miramontes (Grixoa), - Santiago de Compostela”, os tecnosolos depositaríanse sobre o terreo en capas de 50-75 cm de espesor, pero segundo os datos da inspección ambiental do 06-11-2017 dito espesor se incumpría en 8 das 10 calicatas realizadas nas que o espesor medio de “supostos tecnosolos” era de 172 cm e chegaba ata os 260 cm).

Ao non cumprir “cos requisitos previstos nesta instrución referidos ao seu contido” e non ser “utilizado de conformidade cunha memoria conformada co disposto no epígrafe 8.2 desta instrución” (ITR/01/08) OS PRODUTOS OBTIDOS na planta de Tecnosoles Galaicos, S.L. NON PODEN CONSIDERARSE TECNOSOLOS, polo que seguen a ter a consideración legal de residuos e, xa que logo, estaríanse a aplicar de xeito irregular/alegal/ilegal na “restauración ambiental” da canteira. Por todo o cal, SGHN ven de solicitar á Consellería de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio (PDF):

  • A paralización cautelar inmediata e total das actividades e o precinto das instalacións da planta que Tecnosoles Galaicos, S.L. posúe na antiga canteira de Miramontes (Grixoa, Santiago de Compostela).
  • A apertura dun expediente sancionador contra Tecnosoles Galaicos, S.L. pola vertedura non autorizada de residuos mesturados (“supostos tecnosolos”) contaminantes no medio natural.
  • Que obrigue a Tecnosoles Galaicos, S.L. a retirar do medio natural a totalidade dos “supostos tecnosolos” que incumpran a ITR/01/08 e a xestionalos como a mestura de residuos que son conforme a lexislación vixente.
  • Que facilite copia compulsada de toda a información que obre no seu poder á Fiscalía de Medio Ambiente de Galicia para que avalíe se a actuación de Tecnosoles Galaicos, S.L. pode constituir un delito contra a saúde das persoas e o medio ambiente punible de acordo co vixente Código Penal.

 

Novo artigo na revista BRAÑA

Santiago, 19-02-2018

O primer artigo da revista BRAÑA deste ano 2018 xa está dispoñible para a súa libre descarga (pdf). Presenza dun exemplar de salamandra leucística e neoténica en Ferrol.

Obradoiro de debuxo e pintura da natureza

Sada, 18-02-2018

A Delegación de As Mariñas da Sociedade Galega de Historia Natural organiza durante o ano 2018 un obradoiro de debuxo e pintura da natureza, distribuído en en oito meses con unha sesión/mes (programa). Está pensado para ser impartido cun enfoque práctico e na maioría das sesións se realizarán saídas de campo (salvo imposibilidade por cuestións meteorolóxicas). Será impartido polo ilustrador Calros Silvar e o material de debuxo/pintura será aportado polos participantes. A inscrición mínima será de dúas sesións, beneficiándose dun desconto do 30% aqueles que realicen a matrícula por todo o curso. O prezo por sesión é de 30 € pero no caso dos socios/as da SGHN e da entidade colaboradora (Grupo Naturalista Hábitat) terán descontos na inscrición (20 €/sesión).

A primeira xornada será o domingo 18 de marzo, onde se impartirán en aula os conceptos básicos. O lugar de encontro será a tenda ACADA na Avda. da Mariña, 3 en SADA en horario de 10:00 a 14:00 horas.

Para realizar a inscrición será preciso enviar os datos completos ao correo electrónico: asmarinhas@sghn.org. Alternativamente se pode usar o teléfono 686143143. Os ingresos se realizarán na conta bancaria enviando o resgardo de pago (se é posible).

ABANCA: IBAN ES41 2080 0200 4130 4012 7665

 

Día Internacional dos Humedais 2018
Celebración do VII Aniversario da Sección Antela

Complexo húmido Limia-Antela, celebrando o Día Internacional dos Humidais 03-02-2018

O 2 de febreiro é unha data moi sinalada para a Sección Antela pois celébrase o Día Mundial dos Humidais (Convención de Ramsar, 1997) e a creación da Sección (Ourense, 2011).

Así que nesas datas hai moito que festexar. Este ano, e para variar, o día estivo pasado por auga como corresponde a celebración de exaltación das zonas húmidas. Ademáis despois da seca do ano 2017 os niveis da auga están por debaixo do que sería habitual nestas datas como comprobamos ao longo do día e segue a ser precisa a choiva. Así que, si a predicción do día é que vai chover.... que chova!!!

A xornada comenza poñéndonos en antecedentes, para o que utilizamos as fotografías aéreas do vóo americano e as actuais: as enormes modificacións do territorio na comarca limiá nos últimos 60 anos teñen causado a perda de ecosistemas únicos e hábitats de interese para moitas especies de flora e fauna sobre todo as ligadas a medios acuáticos polo desaugamento, as concentracións parcelarias, rectificacións de cauces e desenvolvemento de outras actividades económicas posteriores, entre elas a explotación de áridos nas areeiras.

E aquí entra de cheo o traballo da SGHN a través do aluguer de predios ao banco de terras de Galicia (BANTEGAL-AGADER), de acordos de custodia do territorio e da merca dunha parcela, sendo estas as tres liñas básicas de traballo nestes anos, e o que imos ver neste ano son os avances conseguidos, pois, como ben dixo Cora Weiss:

"Cando soñamos sós, só é un soño. Pero cando soñamos xuntos pode converterse en realidade"

Máis...

 

Novo retroceso na conservación da biodiversidade galega

Regreso ao pasado: 33 anos despois a Xunta de Galicia desprotexe ao acibro

Santiago, 08-02-2018

No DOG de hoxe, cunha disposición indignamente embutida á forza no Decreto 11/2018 que regula a composición do Observatorio Galego de Educación Ambiental (!!!), a Xunta de Galicia ven de derrogar a Orde do 10 de decembro de 1984, pola que “considerando a importancia ecolóxica do acivro e a súa utilidade para a fauna silvestre” declarouse “o acivro (Ilex aquifolium, L) especie protexida no territorio da Comunidade Autónoma de Galicia”. Esta sorprendente decisión:

  • NON foi informada polos órganos consultivos preceptivos, o Consello Galego de Medio Ambiente e Desenvolvemento Sostible e, nomeadamente, o Observatorio Galego da Biodiversidade.
  • IGNORA que as formacións de acivro son un hábitat de interese na UE ´(9830 Bosques de Ilex aquifolium), que segundo o manual “Bases ecológicas preliminares para la conservación de los tipos de hábitat de interés comunitario en España” (Arrieta, 2009) ten sufrido unha diminución dun 10% da súa superficie de distribución e ocupación nas últimas décadas, polo que se considera que a superficie ocupada dentro da área de distribución é inaxeitada.
  • NON está apoiada por ningún tipo de argumento ou informe científico sobre o estado de conservación da especie e as consecuencias que a súa desprotección terá para outras especies protexidas, nomeadamente animais que se acubillan baixo eles no inverno e consumen os seus froitos, baste recordar o sinalado por Guitián (1983): “ La utilización preferente de esta planta nace de la escasa disponibilidad de recursos del habitat y está ligada al comportamiento de alimentación y dieta en el invierno, regulación térmica y refugio ante los predadores que proporciona la planta”.

Á vista deste despropósito, o vogal de SGHN no Observatorio Galego da Biodiversidade solicitará na vindeira xuntanza deste comité consultivo que se avalíe a inclusión do acivro como especie vulnerable no Catálogo Galego de Especies Ameazadas.

Bibliografía citada:

Espazo profundo: Nebulosa de Cabeza de cabalo

Efemérides astronómicas de febreiro

Ferrol, 05-02-2018

A nebulosa de Cabeza de Cabalo é unha famosa nebulosa escura difusa, e é un dos obxectos máis coñecidos no ceo. Atópase no Complexo de nebulosas moleculares da constelación de Orión. A temos a una distancia de 1.500 anos luz do Sol e cunha magnitude aparente de 6,8. A primeira ollada parece ser un buraco na nebulosa de fondo, pero en realidade a escuridade é unha nube de gases, predominantemente hidróxeno e helio, aínda que ten mais de cen tipos de gases diferentes moitos deles orgánicos. Podemos vela porque se recorta sobre o brillo do gas rosado da nebulosa de emisión coñecida como IC434.

Foi citada por primeira vez no século XVIII, por William Herschel que a describiu coma se fose un buraco no ceo. A primeira fotografía obtívose en 1888 no Observatorio da Universidade de Harvard. Á astrónoma escocesa Williamena Fleming acredítaselle como a primeira persoa en identificar e describir a nebulosa desde a placa fotográfica.

A nebulosa de Cabeza de Cabalo é unha das nebulosas máis fácilmente identificables no ceo xa que a súa forma aseméllase á cabeza e o pescozo dun cabalo cando se observa desde a Terra. Outros nomes son: Barnard 33, IC 434, LDN 1630, Sh2-277, LBN 954, M3T 31 e [VOS98] 52.

A nebulosa de Cabeza de Cabalo atópase xusto ao sur de Alnitak, Zeta Orionis, a estrela máis oriental do Cinto de Orión. O seu tamaño é duns 4 x 3 anos luz. É un obxecto difícil de atopar cun pequeno telescopio, o que a converte nun reto para moitos astrónomos afeccionados. Melloras na tecnoloxía facilitaron as observacións con equipos de baixo custe, pero aínda segue sendo un desafío. Atopala será un achado agradable para quen o consiga. Entre tanto podedes vela nesta fantástica foto dos nosos compañeiros de Fotografía Ferrolterra e da SGHN.

 


Ver ampliación.

  • Día 7: Ás 15:55 h a Lúa en Cuarto Menguante. A Lúa e Xúpiter muy próximos.

  • Día 8: Morre en Florencia, Italia, Galileo Galilei en arresto domiciliario. Choiva de estrelas Alfa-Centauridas, actividade desde o 28 de xaneiro ao 21 de febreiro, cun máximo de 6 por hora. Radiante en Centauro.
  • Día 9: A Lúa e Marte moi próximos.
  • Día 11: Saturno e a Lúa moi próximos.
  • Día 15: Ás 21:07 h Lúa Nova. Eclipse parcial de Sol non visible no hemisferio norte.
  • Día 23: Ás 08:10 h a Lúa en Cuarto crecente 

Planetas

  • Mercurio en Capricornio magnitude -1,14, pola súa proximidade ao Sol non é visible.
  • Venus en Acuario magnitude -3,39, visible media hora despois do solpor.
  • Marte en Ofiuco magnitude 1,18, visible tres horas antes do amencer.
  • Xúpiter en Libra magnitude -1,66, visible cinco horas antes do amencer.
  • Saturno en Saxitario magnitude 0,77 Visible dúas horas antes do amencer.
  • Urano en Piscis magnitude 6,19, visible catro horas despois do solpor.

Cometas

  • Dada a súa magnitude superior a 10, son dificilmente observables.

Ver ampliación.

Día Mundial dos Humidais

Santiago, 01-02-2018

Mañán, 2 de febreiro, cúmprense 47 anos da Convención Internacional sobre os Humidais, celebrada en Ramsar (Irán), e 7 anos da constitución da Sección Antela de SGHN. Conmemorando a data da Convención de Ramsar, dende 1997 cada 2 de febreiro celébrase o Día Mundial dos Humidais, neste ano o lema é "Os humidais urbáns fan que as cidades sexan habitables" e, ademais de diverso material divulgativo dispoñible na web da Convención de Ramsar, tamén hai dispoñible un video que se pode ver presionando na imaxe.

Por suposto, a Sección Antela de SGHN celebra o Día Mundial dos Humidais e o seu propio aniversario cunha xornada de campo divulgativa das restauracións de humidais que está a desenvolver no complexo húmido Limia-Antela o sábado día 3, mentres que a Delegación de Pontevedra o celebra o domingo día 4 cun roteiro interpretativo das Gándaras de Budiño polas ribeiras do río Louro.

Ramsar: Artigo de opinión en La Voz de Galicia de Xan R Silvar, Delegado de SGHN en Ferrol.

 

Regar ou inxectar os puríns ten importancia en Galicia?

Santiago, 23-01-2018

A entrada en vigor dunha nova normativa da Unión Europea (RD 980/2017) para percibir axudas da PAC (Política Agraria Comunitaria) que prohibe a aplicación de puríns nas superficies agrícolas mediante sistemas de plato, abanico e canóns, agás excepcións xustificadas, está a xerar unha grande oposición por parte do sector gandeiro e facendo correr ríos de tinta nos medios de comunicación (Europa Press, Faro de Vigo, La Sexta, La Voz de Galicia).

Ten sentido e é necesaria dita norma da Unión Europea en Galicia ou é un "capricho" dos burócratas de Bruselas?

En primeiro lugar, é preciso salientar que como calquera entidade (administración pública, fundación, empresa, ...) que da unha axuda económica a un terceiro, a Unión Europea pode poñer aos solicitantes as condicións que considere axeitadas, neste caso para preservar a calidade ambiental (e tamén a calidade das augas que bebemos).

En segundo lugar, hai xa vinte anos que se documentou por primeira vez que a deposición atmosférica de nitróxeno en Galicia en forma de amonio é maior que a de nitrato. Inicialmente foron datos a nivel local (García-Rodeja et al., 1998) e logo a nivel xeral segundo a rede de control e análise da auga de chuvia instalada pola Xunta de Galicia, que amosa que o 84% da deposición de nitróxeno en Galicia (rango 64-98%) é en forma de amonio (Vázquez et al., 2003). Xa que logo, en Galicia a principal fonte de contaminación atmosférica por compostos de nitróxeno e da súa deposición posterior sobre o terreo non é nin a industria nin o transporte (que xeran sobre todo óxidos de nitróxeno que logo se depositan como nitrato) senón probablemente a actividade agro-gandeira (Rodríguez-Lado e Macías, 2006a, 2006b; Cillero et al., 2016), nomeadamente os puríns xerados nas explotacións estabuladas intensivas.

Á vista das evidencias científicas, en Galicia si que ten todo o sentido a norma da Unión Europea e a súa esixencia para percibir subvencións con fondos públicos europeos.

Unha imaxe e un par de citas para reflexionar sobre os hábitos de consumo e o seu impacto sobre o planeta... e os nosos petos:

"A dependencia dos fertilizantes nitroxenados representa a maior interferencia humana sobre o ciclo do nitróxeno. A inxesta diaria de proteinas é excesiva nos países ricos e inadecuada para centos de millóns de persoas nos países pobres. O uso dos fertilizantes nitroxenados non poderá reducirse só mellorando as prácticas agrícolas, senón tamén a eficiencia da alimentación animal e cun cambio progresivo na dieta humana (Smil, 2002).

"Entre 1950 e 1995 o exceso de nitróxeno aplicado ás terras de cultivo de Alemaña multiplicouse por 15, pasando de 10 a 150 kg/ha/ano, provocando danos cun custe estimado entre 1250 e 5000 millóns de euros anuais. Co presente estado da ciencia e a tecnoloxía, o problema dos nitratos e o exceso de nitróxeno en Alemaña so se poderá resolver cunha redución significativa na produción animal (Schweigert e vanderPloeg, 2002).

 

Unha Limia Limpa é posible!!!
Veiga de Gomareite: a metamorfose dun vertedoiro nun espazo de valor gandeiro e para a biodiversidade

Vilar de Gomareite, 21-12-2017

Seguimos a traballar na veiga de Gomareite, retirando o lixo para mellorar o hábitat de especies prioritarias e conseguir máis espacio e mellor pasto para o gando vacuno en extensivo. Nesta ocasión as intervencións centráronse na retirada dos entullos e residuos que ao longo dos anos foron restando superficie útil de terreo, tanto para o uso gandeiro como para as especies de flora e fauna propias das veigas limiás. Este é un proxecto que avanza grazas ao esforzo e empuxe dun grupo de persoas comprometidas e teimudas que non se desalentan fácilmente a pesares das predicións meteorolóxicas e do traballo a realizar.

A xornada comenzou có resumo das últimas novidades pois esta xornada inclúese dentro dun proxecto patrocinado por SEO/BirdLife e Ecoembes:"LIBERA, naturaleza sin basura". LIBERA patrocina 50 actividades seleccionadas a nivel nacional cunha dotación máxima de 1500 euros por proxecto. Máis....

 

Revista BRAÑA: Dous novos artigos

Santiago, 18-12-2017

Na revista BRAÑA veñen de publicarse senllos artigos sobre o depredación de garranos ou cabalos salvaxes polo lobo (PDF) e a invernada de aves acuáticas nas bacías do Limia e do Sil durante o periodo 1996-2015 (PDF).

SGHN solicita a recuperación ambiental da "península da Bunge" no río Mero

Santiago, 12-12-2017

A península que forma o río Mero no seu tramo final, antes de formar a ría do Burgo, foi ocupada desde 1967 ata 2009 por unha planta de produción de aceites, da que hoxe só quedan os cimentos.

Aínda que hai noticias de prensa que fan referencia a que se trata dunha propiedade privada; aparentemente trátase dunha zona de recheo, como comentan mariscadores que tradicionalmente traballaron na zona hai moitos anos. Tamén se pode contrastar a imaxe do voo americano de 1956, no que a textura da imaxe é moi similar a outras zonas de vexetación de ribeira que permanecen hoxe. Pode verse tamén que toda a península estaba bordeada de árbores de ribeira, e que na maior parte da superficie non había campos de cultivo, cando ao oeste, á outra beira da vía, está inzado deles. Parece deducirse que non eran terras aptas para cultivar por tratarse de terreo brañento e asolagable nas enchentes do río.

Segundo investigadores do Instituto de Investigacións Marinas (IIM - CSIC) o incremento do espesor dos lodos no fondo da ría do Burgo é dun centímetro anual. Os expertos coinciden en que unha das medidas para filtrar eses lodos, son as vexetacións de ribeira, ameneiros, xunqueiras etc… e as brañas asolagables que rodeaban os ríos antes de que se lles sometera a antropización e construcións.

Nestes momentos está en fase moi avanzada o PXOM de Culleredo, que na súa redacción inicial establecía que a zona da Bunge tiña unha calificación de terreo urbán e que recollía uns usos de aparcamento disuasorio, apeadeiro de tren, e solar de uso terciario (posible área comercial). Esta cualificación desbota devolver ao río o que lle pertence, perdéndose a oportunidade de crear unha “infraestrutura verde” que faga de filtro dos fangos que baixan polo río Mero e que rematan no fondo da ría e que tan caro nos vai saír aos contribuíntes retirar. No termo “infraestrutura verde" inclúense:

  • O compoñente físico, isto é, a rede de espazos verdes nos cales e a través dos cales os procesos e funcións naturais se manteñen. Os ríos son un exemplo deste soporte físico.
  • Os proxectos, é dicir, as intervencións deseñadas para conservar, mellorar ou restaurar a natureza, e eses procesos e funcións naturais que aseguren múltiples servizos ecosistémicos á sociedade: recuperación das chairas de asolagamento, construción de escalas para peces, medidas para o control da erosión, restauración de humedais e drenaxe urbano sostible, entre outras.

Polos devanditos argumentos, SGHN ven de solicitar ao Concello de Culleredo (PDF) que os terreos da península da Bunge, e incluso os que se puideran delimitar nese entorno cos estudos axeitados, deberían:

  • Ser excluídos de recalificación urbanística que permita os usos dunha zona urbana.
  • Incluírse nos estudos dos organismos citados para a inclusión na rede de infraestruturas verdes.
  • Ser obxecto dun proxecto de recuperación que inclua a retirada dos recheo e permita que volva ser unha zona anegable de vexetación de ribeira que facilitara o filtrado dos lodos que baixan polo río.
  • Recuperarse como un área de natureza para o coñecemento e desfrute de fauna e flora.

 

O Museo de SGHN na revista A Croa

Ferrol, 08-12-2017

Baixo o título "O Museo da Sociedade Galega de Historia Natural, corenta e un anos despois do nacemento da entidade", a Revista A Croa (Boletín do Museo do Castro de Viladonga) amosa nun interesante e exhaustivo artigo o percorrido pola historia do Museo de SGHN, estreitamente vencellado á Delegación en Ferrol de SGHN: antecedentes, primeiras exposicións, estrutura, funcionamento, pezas e coleccións salientables e cómo se albisca o futuro do mesmo. Pódese accedeer ao artigo premendo AQUÍ ou na imaxe da dereita.

 

Estado do espazos naturais e a biodiversidade en Galicia.
2. Espazos protexidos: uso público

Santiago de Compostela, 27-11-2017

Dende a súa fundación como Grupo Ornitolóxico Galego hai xa 44 anos e a súa transformación en Sociedade Galega de Historia Natural 4 anos despois, SGHN mantén unha actividade ininterrumpida a prol do estudio, divulgación e conservación do patrimonio natural galego. Con esta longa experiencia, e conforme aos obxectivos e metas para 2020 establecidos pola Estratexia de Biodiversidade da Unión Europea, faise a presente análise do “Estado da natureza” en Galicia”, que se estrutura en tres capítulos, o primeiro deles publicado nesta web hai mes e medio:

  1. Espazos protexidos: superficie, xestión e apoio ás comunidades locais.
  2. Espazos protexidos: Uso público.
  3. Biodiversidade: especies ameazadas e especies invasoras.

2.1. Abandono dos centros de interpretación

O abandono e desinterese das administracións públicas polos espazos naturais e o Patrimonio Natural de Galicia evidénciase no estado de abandono no que se atopan a maioría dos escasos centros de interpretación. Nos abertos ao público séguese mostrando na maioría dos casos elementos expositivos de máis de 10 anos, non adecuados nin ao coñecemento científico dos espazos naturais, nin aos obxectivos e normas de conservación que rexen neles.

2.2. Deficiencia na sinalética dos espazos naturais

Os letreiros indicativos dos espazos naturais e das normas vinculadas co uso público son cada vez máis raros na paisaxe galega, quedando reservadas aos Parques Naturais e ao Parque Nacional. No resto dos espazos son nulas ou sen contidos específicos sobre a normativa actual, como ocorre no Monumento Natural das Catedrais, ou nos humidais Ramsar de Ría do Eo, Ortigueira, Valdoviño, Ons - O Grove, e en xeral nos espazos da Rede Natura 2000. O visitante dos espazos naturais galegos, a diferenza do que ocorre noutros territorios de Europa, carece na maioría dos casos de paneis indicativos onde se indique que tipo de actividades son permitidas e cales son prohibidas ou requiren dunha autorización. A falta destas indicacións fomenta en consecuencia un uso insustentable e anárquico dos espazos naturais.

2.3. Descontrol do uso público

Nas declaracións dos responsables da Xunta de Galicia, así como en varias das campañas publicitarias, confúndense habitualmente os Espazos Naturais con áreas de esparexemento e diversión, capaces de acoller todo tipo de manifestacións recreativas, deportivas ou culturais, mesmo cando estas impactan de forma notoria e negativa a propia integridade dos devanditos espazos e o estado de conservación dos compoñentes da biodiversidade (máis...).

Existen múltiples alternativas para levar a cabo as distintas probas e actividades recreativas, deportivas ou culturais sen afectar aos espazos naturais, como se recolle desde a década dos oitenta nas distintas normativas ambientais da Unión Europea, o Estado e a Comunidade Autónoma de Galicia. Pero estas normativas parece ser descoñecidas sorprendentemente polos responsables da Axencia de Turismo de Galicia e da Dirección Xeral do Patrimonio Natural, que seguen impulsando e autorizando accións totalmente contrarias aos obxectivos de conservación dos espazos naturais e dos compoñentes da biodiversidade.

Palco das festas de Sta Rosa no interior da ZEC Estaca de Bares (esquerda) e aparcadoiro sobre hábitat prioritario na ZEC Costa Ártabra (dereita).

O incumprimento da normativa relativa ao uso público alcanza niveis bochornosos cando se permite a organización no Parque Natural de Corrubedo e lagoas de Carregal de Vixán, dun acto, con presenza do Presidente da Xunta de Galicia, incumprindo abertamente as disposicións establecidas sobre o uso de megafonía no Decreto de creación do Parque Natural, o seu Plan de Ordenación dos Recursos Naturais e o Plan Director da Rede Natura 2000 de Galicia. A pesares da denuncia presentada pola SGHN, ningún dos responsables deste irregular acto foi cesado.

O uso alegal da megafonía prodígase noutros espazos naturais galegos que acubillan a unha prolífica lista de festas e actividades deportivas, especialmente na provincia da Coruña: Concerto de Balarés (ZEC Costa da Morte), Festas en Meiras (ZEC Costa Ártabra), Pantin Classic (ZEC Costa Ártabra), Festas de Santa Rosa (ZEC Estaca de Bares). Nestes espazos o uso da megafonía vén precedido habitualmente por unha irracional roza dos hábitats naturais, así como do emprego como zona aparcadoiro, circulación de vehículos ou acampada, de áreas con hábitats de interese comunitario.

Roza sobre hábitats prioritarios no ecosistema dunar da Praia de Reinante (ZEC As Catedrais) para favorecer o tránsito de veraneantes.

Noutros casos a falta de medios de control e vixilancia están a propiciar actuacións descontroladas de uso público sobre as áreas de maior valor do Patrimonio Natural de Galicia. No Parque Natural de Corrubedo e lagoas de Carregal de Vixán, a redución ou case eliminación do sistema de vixilancia que noutros anos establecíase ao redor da Duna Móbil, propicia a destrución da mesma por un pisoteo incontrolado, que alcanza niveis preocupantes nos fins de semana. Á falta de vixilancia deste elemento singular do Patrimonio Natural, únense declaracións inconscientes dalgúns representantes municipais que seguen empeñados en permitir o tránsito sobre a duna, ninguneando os efectos de este sobre o seu estado de conservación.

A chegada do estío supón ademais un total descontrol nos espazos naturais do litoral galego en relación coas acampadas ilegais, e a circulación e aparcadoiro de vehículos sobre os hábitats de interese comunitario, incumprindo deste xeito o réxime de uso derivado do Plan Director da Rede Natura 2000 de Galicia.

Alteración do sistema dunar na Praia de Reinante (ZEC As Catedrais)

A falta de vixilancia e control sobre o uso público nos espazos naturais queda patente cando se tolera en distintas praias alterar o substrato, utilizando as pedras para construír pequenos milladoiros, a semellanza dos montículos de pedras nepalíes ou andinos. Esta actividade, que artificializa a paixase e alter o hábitat de especies de flora e fauna, alcanza niveis moi preocupantes en áreas de gran valor ambiental e cultural como a Praia Xudemil, Baroña (ZEC Complexo Húmido de Corrubedo); Cemiterio dos Ingleses, Praia de Trece (ZEC Costa da Morte); Foxo Longo (ZEC As Catedrais). Algunhas destas construcións levan máis de 3 anos en pé, sen que a administración competente na xestión dos espazos naturais tome as medidas oportunas para recuperar as áreas degradadas e evitar novas alteracións.

O Foxo Longo (ZEC As Catedrais). Alteración do ecosistema de cantil pola construción irracional de milladoiros.

Cemiterio dos Ingleses (ZEC Costa da Morte). Alteración do ecosistema de cantil pola construción irracional de milladoiros.

Nos espazos litorais, pero tamén nos espazos interiores, constátase o incumprimento xeneralizado das normas relativas ao tránsito de animais de compañía vinculadas co uso público dos espazos. A presenza de cans soltos, sen ningún tipo de boceira, adquire unha gran preocupación especialmente nos humidais, nos sistemas dunares e noutras zonas de cría de aves.

2.4. Posesión e uso de munición de chumbo en humidais

Nos humidais galegos seguimos observando restos de munición con chumbo, o que supón un grave e reiterado incumprimento da normativa estatal, sen que a administración autonómica teña derrogado o seu decreto alegal (por contrario á lei estatal) como lle reclamou reiteradamente SGHN o Defensor del Pueblo nin moito menos adoptado medida algunha para garantir o cumprimento da lei e perseguir aos infractores da mesma.

 

Actividades de SGHN-Astronomía en Ferrol

Ferrol, 21-11-2017

Preme nas imaxes para velas ampliadas.

 

É potable a auga das zonas queimadas?

Santiago, 13-11-2017

Os hidrocarburos aromáticos policíclicos (HAPs) son un grupo de máis de 100 sustancias orgánicas químicas diferentes que se forman durante a combustión incompleta do carbón, petróleo, lixo e outros produtos orgánicos; tamén poden ser produtos industriais empregados na construcción, tinturas e pesticidas. Moitos HAPs son contaminantes orgánicos tóxicos, persistentes e bioacumulables, que en maior ou menor medida teñen (ou se sospeita que teñen) efectos carcinoxénicos ou mutaxénicos. Os HAPs tamen se orixinan en grandes cantidades durante os incendios forestales e logo son arrastrados polas choivas cara aos cursos e masas de auga, ata o punto de que unha recente publicación científica empregou as súas concentracións en sedimentos dun lago para elaborar un rexistro histórico de incendios na súa bacía (Denis et al., 2012).

A presenza en praias e sedimentos de encoros galegos de HAPs orixinados con toda proabibilidade por incendios forestais xa está comprobada alomenos por dous estudos:

  • No Estudo de Impacto Ambiental da "Central reversible Salas-Conchas" detectáronse niveis moi elevados de HAPs nos sedimentos recollidos preto do muro de presa do encoro das Conchas (río Limia).
  • Nunha investigación sobre os niveis de HAPs nos ovos das píllaras das dunas (Charadrius alexandrinus) que crían nas praias do noroeste ibérico (Vidal et al., 2011) detectouse un incremento de 5 veces na concentración de HAPs despois da vaga de lumes de 2006, que tivo uns efectos maiores nos niveis de HAPs que a marea negra do Prestige.

Benzo(a)pireno, un dos Hidrocarburos Aromáticos Policíclicos máis perigosos: moi tóxico para os organismos acuáticos, persistente, bioacumulable, canceríxeno e probablemente mutaxénico. Véxanse tamén benzo(a)antraceno, benzo(b) fluoranteno, benzo(k)fluoranteno, pireno e indeno (1,2,3-C,D)pireno.

Por outra banda, nos sedimentos erosionados de zonas queimadas en Galicia (Gómez-Rey et al., 2013) téñense detectado niveis moi elevados de algúns elementos traza (nomeadamente zinc e manganeso) que poderían comprometer a potabilidade das augas.

Imaxes arriba e á esquerda: cinzas no areal de Caldebarcos-Berberecheira, dous meses despois do incendio que asolou o Monte Pindo en 2013 (as referencias de tamaño son moedas de 2 cts e 1 euro).

Con data 22-07-2014 (máis...), SGHN xa solicitara á Confederación Hidrográfica do Miño-Sil e a Augas de Galicia que na revisión dos Plans Hidrolóxicos dos ríos galegos, se incluira expresamente a análise sistemática das concentracións de hidrocarburos aromáticos policíclicos (HAPs) nos sedimentos de todas as masas de auga naturais ou artificiais para avaliar se existe ou non contaminación e, xa que logo, factores de risco para a calidade das augas, os organismos acuáticos e a saúde humana.

A recente vaga de lumes que asolou boa parte de Galicia, incluindo zonas densamente habitadas, calcinou extensas superficies nas cabeceiras ou na contorna de mananciais, captacións de auga, ríos e encoros tanto hidroeléctricos como de abastecemento de auga ás poboacións, polo que existe o risco de que as cinzas, carbóns e sedimentos arrastrados polas choivas ocasionen a contaminación dos cursos e masas de auga, incluidas as empregadas para abastecemento humano e animal.

Por estes motivos, e en aplicación do principio de precaución, SGHN ven de solicitar á Consellería de Sanidade que, coordinadamente cos organismos de bacía (Augas de Galicia e Confederación Hidrográfica do Miño-Sil) e os servizos municipais de augas, proceda urxentemente a analizar os niveis de hidrocarburos aromáticos policíclicos e elementos traza nas augas e nos sedimentos dos encoros nas zonas afectadas pola recente vaga de lumes forestais.

Bibliografía citada

  • Denis, E.H., Toney, J.L., Tarozo, R., Anderson, R.S., Roach, L.D., Huang, E. (2012). Polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) in lake sediments record historic fire events: Validation using HPLC-fluorescence detection. Organic Geochemistry 45, 7-17.
  • Gómez-Rey, M.X., García-Marco, S., Fernández, C., Couto-Vázquez, A., González-Prieto, S.J. (2014). Effects of post-fire soil stabilization techniques on trace element lost by erosion. International Journal of Wildland Fire 23: 93-103.
  • Vidal, M., Domínguez, J., Luís, A. (2011). Spatial and temporal patterns of polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) in eggs of a coastal bird from northwestern Iberia after a major oil spill. Science of The Total Environment 409: 2668-2673.

 

Proxecto de reapertura da mina de cobre de Touro

Santiago, 08-11-2017

SGHN ven de presentar as súas alegacións (PDF) ao proxecto de explotación, plan de restauración e estudo de avaliación de impacto ambiental da concesión de explotación San Rafael nº 2946 (O Pino e Touro, A Coruña) nas que, ademais de diversas deficiencias e contradicións do propio estudo, salienta:

  • Que, máis aló de identificalos como residuos non inertes pola súa grande propensión a xenerar drenaxe ácedo de mina, non se proporciona información sobre concentración de metais e metaloides potencialmente perigosos (con concentracións ata 1000 veces maiores que o promedio da codia terrestre), e a correspondente clasificación de perigosidade dos residuos mineiros.
  • Que o proxecto tería un grande impacto sobre a auga e os ecosistemas acuáticos ao contemplar o desvío dos regos do Burgo e das Pucheiras nun treito de 984 m e de 1225 m, respectivamente, a supresión de 850 m do Rego da Reigada, a desaparición de ata 20 mananciais e 5 depósitos que abastecen de auga a non menos dun cento de vivendas e explotacións gandeiras, e posibles afeccións a outros mananciais próximos ás zonas previstas para depósitos de estériles.
  • Que os denominados “depósitos de estériles” son realmente balsas de lodos permanentes, contidas por diques de 2806 e 3187 m de lonxitude e alturas de ata 74 e 81 m, que se encapsularían ao final da súa vida útil. No caso de fallar ditos diques enormes, que rodearían por dous dos tres lados á aldea de Arinteiro a menos de 250 m de distancia das casas, o estudo recoñece que terían consecuencias moi altas en canto a perda de vidas humanas, danos ao medio ambiente e perdas económicas, e iso sen ter avaliados os seus efectos sobre a ZEC Sistema fluvial Ulla-Deza, as especies ameazadas (nomeadamente Margaritifera margaritifera e Galemys pyrenaicus), a riqueza pesqueira e marisqueira da ría de Arousa e o Humidal Ramsar Complexo intemareal Umia-Grove-Carreirón.
  • Que nos denominados “depósitos de estériles” quedarían indefinidamente almacenados diversos compostos químicos empregados para separar o cobre e que teñen distinto grao de perigosidade para as persoas e o medio ambiente:
  • Que no EIA non se menciona que a menos de 1 km da contorna da explotación mineira existe unha vintena de núcleos de poboación, unha gardería, unha residencia da terceira idade, unha piscina municipal, unha área recreativa, o Centro de Interpretación do Río Ulla e o Centro de Protección Civil, que en maior ou menor medida sufrirán as vibracións de 6 voaduras diarias (cada unha con entre 9 e 16 toneladas de explosivos), e tampouco os posibles efectos dos micro-terremotos sobre a estabilidade dos diques das balsas de estériles.
  • Que o estudio socio-económico é moi pouco rigoroso ao empregar continuamente datos erróneos, contraditorios ou desactualizados:
    • Emprego: mentres sobreestima nun 20% os empregos directos reais que crearía a mina, subestima en máis dun 50% a importancia do tecido produtivo do sector primario, que amosa indicadores de vitalidade e importancia moito máis elevados que no resto da provincia e de Galicia. Ademais, presenta datos desactualizados e hoxe non válidos sobre o paro na comarca. Tamén chega a comparar os datos dos censos agrarios de 1999 e 2009, cando na propia páxina do Instituto Galego de Estatística se advirte expresamente que ditos censos NON son comparables pola diferente metodoloxía empregada.
    • Evolución demográfica: presenta o proxecto mineiro como solución contra o despoboamente empregando datos inexactos (comparación con minas en Asturias) e esquecendo que durante o periodo de actividade da antiga mina de cobre con Río Tinto a evolución demográfica dos concellos afectos foi peor que no periodo posterior coa mina parada.
    • Renta per cápita: baséase nos datos de “ingreso medio por fogar” da Área de Santiago (comarcas da Barcala, O Sar e Santiago), cando nesa enquisa do Instituto Galego de Estatística a comarca de Arzúa, xunto coas de Ordes e Terra de Melide, inclúese na Área da Coruña suroriental, polo que a análise que se fai é totalmente errónea.

Por último, pero non por iso menos importante, está o impacto da mina sobre o patrimonio arqueolóxico. Tras sobrevivir a 15 anos coa antiga explotación mineira a ceo aberto de Río Tinto, os traballos de “rexeneración medioambiental” (nunha zona NON afectada pola explotación mineira) que provocaron a destrución do castro de Copa foron sensiblemente coetáneos con:

  • Un forte incremento do prezo internacional do cobre a partires de 2002, tras 8 anos de descensos ou estabilidade (imaxe dereita).
  • A solicitude (22-12-2010) e aprobación (18-10-2011) da demasía da Concesión de Explotación San Rafael nº 2946 a Explotaciones Gallegas S.L.
  • A realización de novos sondeos na mina de Touro entre o 09-01-2012 e o 03-09-2012.
  • A obtención e/ou elaboración dunha boa parte da documentación técnica xeolóxico-mineira na que se basea a “Actualización del proyecto de explotación vigente de cobre de Touro” que agora pretende sepultar os restos do casual (?) e accidentalmente (?) desaparecido castro de Copa baixo unha escombreira.

Por istes motivos, SGHN solicitou tamén ao Secretario Xeral de Cultura (PDF) que abra unha investigación exhaustiva sobre estes feitos para avaliar e, no seu caso, depurar as responsabilidades legais.

En consecuencia, SGHN ven de solicitar que se rexeite o Estudio de Impacto Ambiental do proxecto e se esixa a elaboración dun novo que inclúa:

  • Os datos de concentración de metais e metaloides potencialmente perigosos e a correspondente clasificación de perigosidade dos residuos mineiros.
  • Unha simulación dos efectos humanos, sanitarios, económicos e ecolóxicos do pior accidente posible provocado pola rotura das balsas de estériles. Dita simulación é imprescindible á vista dos precedentes noutros casos de minería metálica a ceo aberto, por exemplo a rotura da balsa mineira en Aznalcollar.
  • Unha análise seria e rigorosa do impacto do proxecto mineiro sobre:
    • A poboación e o tecido produtivo.
    • O recurso auga, en cantidade e calidade, incluindo o abastecemento de auga aos núcleos de poboación e ás explotacións agrícolas e gandeiras.
    • A paisaxe, nomeadamente cunha axeitada simulación do impacto visual dos depósitos de estériles sobre a poboación do núcleo de Arinteiro.
    • As especies ameazadas (vulnerables ou en perigo de extinción) que se poderían ver afectadas, nomeadamente Margaritifera margaritifera e Galemys pyrenaica.
    • Os espazos naturais protexidos: ZEC Sistema fluvial Ulla-Deza e Humidal Ramsar Complexo intermareal Umia-Grove-Carreirón.
  • Que se esixa á empresa a contratación dun seguro de responsabilidade civil, nunha compañía de seguros radicada na Unión Europea e suxeita á lexislación da UE, para facer fronte a todos os danos previsibles de acordo coa simulación do pior accidente posible, na liña do establecido pola Directiva 2004/35/CE e a Lei estatal 26/2007 sobre responsabilidade medioambiental en relación coa prevención e reparación de danos medioambientais.
  • Que, ao non concorrer no proxecto ningunha das consideracións establecidas no Artigo 6 da DC 92/43/CEE e no Artigo 45.6 da Ley 42/2007 do Patrimonio Natural e a Biodiversidade, non se autorice a afección sobre:
    • Hábitats de conservación prioritaria na UE (DC 92/43/CEE).
    • Especies incluidas nos catálogos estatal e autonómico de especies ameazadas.
  • Que se realice unha intervención arqueolóxica previa, exhaustiva, independente e supervisada pola Consellería de Cultura na zona do castro de Copa e tamén no resto da superficie que afectaría o proxecto.
  • Que se esixa a instalación dunha rede automática de monitoreo de calidade ambiental das augas que salgan da mina, con acceso libre en tempo real na web de Augas de Galicia.

 

Por qué son agora máis mortíferos os lumes en Pontevedra?

Santiago, 05-11-2017 (actualizado 13-11-2017)

Segundo a información recopilada nas hemerotecas (que podería ser incompleta; datos actualizados grazas á comunicación dun lector; agradécese toda información sobre vítimas non incluidas na lista), nos últimos 34 anos en Galicia morreron 27 persoas a causa dos incendios forestais: 9 pilotos en accidentes de aviación e 18 veciños ou brigadistas en terra:

  • 09-09-1988: 4 mortos en accidente hidroavión en Lavacolla (C)
  • 16-06-1996: 1 brigadista morto en Cerdedelo (Ou)
  • 07-07-1997: 2 mortos en queimas autorizadas en A Estrada e Lalín (Po)
  • 26-08-1998: 1 brigadista morto no P.N. Xurés (Ou)
  • 09-09-1998: 1 piloto morto en desprazamento para extinción en Laza (Ou)
  • 08-04-2001: 1 veciña que queimaba restrebes morta en Marín (Po)
  • 20-06-2001: 1 conductor moto-boma morto en accidente de tráfico en Guntín (Lu)
  • 13-05-2003: 1 veciño morto en A Cañiza
  • 22-07-2004: 1 piloto morto nun incendio en Beariz (Ou)
  • 07-06-2005: 1 piloto morto en Beariz (Ou), tras extinción incendio en Poio (Po)
  • 06-08-2005: 1 piloto morto en extinción en Medeiros (Ou)
  • __-__-2005: 1 bombeiro morto en extinción incendio en Pontevedra
  • 04-08-2006: 2 veciñas mortas en Cerdedo (Po) ao fuxir dun incendio
  • 07-08-2006: 1 veciño morto en Campo Lameiro (Po) durante extinción incendio
  • 12-08-2006: 1 veciño morto en A Cañiza durante extinción incendio
  • 04-08-2010: 1 veciña que queimaba restrebes morta en Outes (C)
  • 12-08-2010: 2 brigadistas mortos en Fornelos de Montes (Po) durante extinción
  • 02-10-2011: 1 piloto morto en accidente avioneta extinción en Vences (Ou)
  • 27-03-2012: 1 brigadista morto en Castrelo do Val (Ou) durante un incendio
  • 15-10-2017: 3 vecinos mortos en (Po) e 1 en Carballeda de Avia (Ou)

A distribución das 18 vítimas mortais en terra é moi desigual entre o periodo 1984-2000 (4 falecidos) e 2001-17 (16 falecidos), é dicir, a mortalidade cuadruplicouse nos últimos anos. Tamén é moi dispar a distribución por provincias e a súa evolución entre ambolos dous periodos considerados, cun lixeiro incremento na Coruña (de 0 a 1 vítima) e Lugo (de 0 a 1 vítima) e estabilidade en Ourense (2 e 2 vítimas), mentres que sufriu un forte aumento en Pontevedra onde se sextuplicou a mortalidade a causa dos lumes pasando de 2 a 12 vítimas. Xa que logo, o incremento da mortalidade polos lumes forestais en Galicia concéntrase, case exclusivamente, na provincia de Pontevedra.

Corrixida en función da poboación de cada provincia (expresada en vítimas por cen mil de habitantes), a mortalidade provocada polos lumes forestais dende 2001 é de 0,09 en A Coruña, 0,30 en Lugo, 0,64 en Ourense e 1,27 en Pontevedra. A maior taxa de mortalidade en Pontevedra non se debe exclusivamente ao número de lumes e a superficie queimada, que son semellantes aos da Coruña e pouco máis da metade dos que se producen en Ourense.

Entón, por que son agora máis mortíferos os lumes forestais na provincia de Pontevedra? Sen perxuizo de que é necesaria unha análise máis pormenorizada antes de tirar conclusións definitivas e deseñar medidas para evitar no posible as vítimas mortais, os seguintes mapas apuntan a unha coincidencia que podería axudar a explicalo. Na provincia de Pontevedra a distribución das zonas con maiores densidades de "frondosas perennifolias" (case exclusivamente eucaliptos e acacias) coincide sensiblemente coas maiores densidades de poboación. Ao anterior podemos unir a crónica DES-ordenación do territorio, agravada pola crecente eucaliptización e o periodo de burbulla inmobiliaria, mesturándose propietarios plantando eucaliptos a carón dos núcleos de poboación e veciños construindo vivendas entre eucaliptais. Asi mesmo, sen dúbida inflúe o feito comprobado de que, con condicións de manexo semellantes, nos eucaliptais é maior a velocidade de propagación dos lumes (un 50% máis que nunha carballeira e un 25% máis que nun piñeiral) e o risco de aparición de lumes secundarios (ata 3 km de distancia) (Véxase Foto-guía de combustibles forestales de Galicia y comportamiento del fuego asociado). Considerando todos estes aspectos quizais podamos achegarnos á explicación da maior perigosidade dos lumes en Pontevedra.

"Frondosas perennifolias" (case exclusivamente eucaliptos e acacias) en Galicia en 2008 segundo o Inventario Forestal Nacional. Reproducido de silvicultor.blogspot.com.es

Densidade de poboación en Galicia por parroquias segundo datos do Instituto Galego de Estatística. Mapa reproducido de Wikimedia

 

 

 

Fitos 40 anos Hitos 40 años

Hoxe, como hai 40 anos, a túa axuda é imprescindible
para defender a nosa natureza

Faite da 'Sociedade'

I Xornada Galega de Patrimonio Natural

e Biodiversidade 2017

 

 

OUTRAS NOVIDADES

Decreto15/2018 Observatorio autonómico dos ríos de Galicia

Lei 7/2017 medidas da eficiencia enerxética e accesibilidade á enerxía eléctrica.

Lei 5/2017 Fomento de implantación de iniciativas empresariais

Directiva 2016/2284 Redución contaminantes atmosféricos

RD 389/2016, Plan Director Red de Parques Nacionales

Decreto 119/2016 Catálogo das paisaxes de Galicia

Especies invasoras preocupantes na UE

Exclusión de REGANOSA do trámite de AIA

Plan de Acción Reserva da Biosfera transfronteiriza do Xurés

Sentencia Tribunal Supremo sobre especies invasoras

Lei 2/2016 do Solo de Galicia

RD 1/2016 Aprobación Plan Hidrolóxico Miño-Sil

Ley 33/2015, modifica Ley 42/2007 Patrimonio Natural y Biodiversidad

Fractura hidráulica ("fracking")