logo

Dende 1973 estudiando, divulgando e defendendo o patrimonio natural galego

sghn@sghn.org

Buscador en www.sghn.org
SGHN Xeral As Mariñas Ferrol Ourense Pontevedra Museo Astronomía
En www.sghn.org
 
line decor
  INICIO
line decor

 

 

 

 

 



 
 

 

Guía de actuacións nunha zona queimada

pdf para tablet/ebook - pdf imprimible

Guía de actuaciones en una zona quemada

pdf para tablet/ebook - pdf imprimible

Guia de actuações numa zona queimada

pdf para tablet/ebook - pdf imprimible

 

Proxecto Libera Natureza sen lixo: terceira xornada na Veiga de Gomareite

Vilar de Gomareite, 22-04-2018

Dende que se iniciou o desenvolvemento da proposta “Acción para revertir parcialmente y atenuar la degradación sufrida por los procesos de desecación, concentración parcelaria y vertidos de basura, escombros y residuos en la Veiga de Gomareite” presentada pola SGHN ao proxecto "LIBERA, naturaleza sin basura" houbo bastante inquedanza ante a incerteza de poder ou non completar a totalidade do comprometido con SEOBird Life/Ecoembes, sobre todo por mor da intensidade e persistencia das choivas e ao asolagamento do lugar de traballo. Máis como o grupo de traballo habitual é ben teimudo e non desiste fácilmente, o sábado 14-04-2018 procurou e desenvolveu con éxito esta terceira e última fase dos labores previstos.

A tarefa consistía na retirada de plásticos na Veiga de Gomareite, na contorna dunhas pequenas charcas formadas pola extracción de terra vexetal para arranxar algunhas das parcelas despois da concentración parcelaria. Ata hai uns dous anos, o acceso a este punto era bastante doado dende a pista por un camiño practicable a tractor, accesibilidade que algúns aproveitaron para depositar descontroladamente entullos, resíduos de diversos tipos e moreas de restos de plásticos agrícolas para ensilar máis as súas correspondentes cordas moi perigosas para a fauna e o gando. Moito deste material vertérono nas beiras das charcas por seren os puntos máis baixos e accesibles o que complicou a súa retirada ao estar parcialmente cubertos pola auga. Máis...

Comunicado de SGHN sobre os eucaliptos

Santiago de Compostela, 18-04-2018

A Lei 42/2007 e o Real Decreto 630/2013 definen como “especie exótica invasora” a “especie exótica que se introduce ou establece nun ecosistema ou hábitat natural ou seminatural, e que é un axente de cambio e ameaza para a diversidade biolóxica nativa, xa sexa polo seu comportamento invasor, ou polo risco de contaminación xenética”. Así mesmo, o Regulamento UE nº 1143/2014 establece que “especie exótica invasora” é “unha especie exótica da cal a súa introdución ou propagación teña demostrado ser unha ameaza ou ter efectos adversos sobre a biodiversidade e os servizos asociados dos ecosistemas”.

Todas as especies de eucaliptos son orixinarias de Australia e illas próximas. A súa expansión no resto do mundo débese á intervención humana. Xa que logo, todos os eucaliptos en Galicia son especies exóticas.

Está ben estudiada e documentada para Galicia e Portugal a capacidade de Eucalyptus globulus para colonizar áreas fóra das plantacións e de auto-propagarse (naturalización) dentro das plantacións e nos seus bordos. Así, téñense detectado densidades moi elevadas de propágulos na contorna das plantacións (sobre todo nunha franxa de 15 m, pero con colonizacións ata 80 m de distancia), presenza de plántulas no 60% dos transectos ao longo de estradas, e que tanto a propagación como o establecemento vense moi favorecidas polos lumes. Polo tanto, tendo en conta a magnitude da superficie hoxe ocupada polos eucaliptos (425.000 ha en masas puras o mixtas), a súa ampla dispersión polas tres provincias costeiras, a elevadísima incidencia dos lumes forestais (a metade dos de toda España en menos do 6% da superficie), e a extensa rede de estradas (case 50.000 km), en Galicia danse as condicións perfectas para que os eucaliptos amosen toda a súa capacidade invasora.

Está así mesmo ben documentado que os eucaliptos son un axente de cambio e unha ameaza para a biodiversidade autóctona e os ecosistemas naturais. Xa que logo, todos os eucaliptos en Galicia son especies exóticas invasoras e SGHN considera que:

  • Se deben incluír no Catálogo español de especies exóticas invasoras.
  • As administracións deben iniciar as actuacións para o seu control e posterior erradicación.

Agora ben, cómpre tamén ter en conta a realidade galega e a situación socioeconómica en relación coas plantacións de eucalipto, polo que deberían adoptarse as disposicións precisas e os prazos suficientes para minimizar o efecto económico sobre os propietarios das explotacións e a industria.

            Por todo o anterior e  SGHN considera imprescindible que, dende xa, as administracións deben:

  • Prohibir novas plantacións de eucaliptos en toda Galicia.
  • Eliminar os eucaliptos en todos os terreos de propiedade pública.
  • Esixir a eliminación de todas as plantacións de eucaliptos que non se axusten á normativa legal vixente.
  • Incentivar a eliminación de todos os eucaliptos nos espazos naturais protexidos.
  • Permitir a explotación ata final de turno de corta no resto das plantacións actuais, exercendo un control exhaustivo para evitar a súa expansión ás áreas colindantes.
  • Planificar unha redución progresiva da superficie actualmente ocupada por plantacións de eucalipto para garantir a súa erradicación nun horizonte temporal realista.

 Para saber máis:

 

Tres novos artigos e notas na revista BRAÑA

Santiago, 08-04-2018

BRAÑA publica un novo artigo e dúas notas. O artigo continua a serie sobre os Censos de aves invernantes en Galicia no período 1996-2015, destinado a dar a coñecer os datos básicos dos censos e a evolución das poboacións de aves acuáticas invernantes en Galicia (pdf).

A primeira nota, en orde de aparición, trata sobre a inusual e alta presenza dunha bolboreta migradora, Vanessa virginiensis, en varias zonas de Galicia, polo que se fixo un chamamento para rexistrar os datos por escrito e evitar unha perda de información de interese (pdf).

A segunda nota da conta da constatación da presenza, antes descoñecida, de Apatura ilia na Illa de Cortegada, do Parque Nacional Marítimo Terrestre das Illas Atlánticas de Galicia (pdf).

Proxecto de ampliación do Peirao de embarcacións deportivas na illa da Toxa (O Grove)

O Grove, 03-04-2018

SGHN presentou alegacións contra a ampliación do peirao de embarcacións deportivas na illa da Toxa. Este peirao está no medio do Complexo intermareal Umia - O Grove, A Lanzada, punta Carreirón e lagoa Bodeira, a principal zona de invernada de aves de Galicia. Hai dúas razóns principais para a oposición da SGHN, a primeira é que incrementa o número de amarres e polo tanto de molestias á avifauna nunha zona con altos impactos negativos para a conservación de medio natural. Dentro destes impactos consideramos que non se avalían axeitadamente os efectos sobre as correntes mariñas e as modificacións dos bancos que se poidan xerar.

A segunda razón é que esta ampliación é continuidade dun proxecto presentado hai uns anos e que entendemos artificiosamente partido en dous para facilitar os trámites e controis administrativos en tan sensible espazo natural. Podes obter copia das alegacións no seguinte enlace (pdf).

 

Accidente fatal na praia das Catedrais: crónica dun risco anunciado

Santiago, 02-04-2018

Con data 10-10-2014 (Entrada 22436 / RX 1170562), en escrito dirixido á entón Directora Xeral de Conservación da Natureza (hoxe Directora Xeral de Patrimonio Natural), SGHN presentou as súas alegacións ao documento preliminar do"Plan de Conservación do Monumento Natural da praia de As Catedrais". De seguido extráctanse dous parágrafos do documento, que está accesible dende entón na web de SGHN (PDF).

SOBRE A SITUACIÓN ACTUAL DO MONUMENTO NATURAL

  • “Como consecuencia da dinámica climática global e dos propios procesos evolutivos dos materiais xeolóxicos, detectáronse nos últimos anos caídas de pedras provenientes dos arcos e columnas pétreas, a estabilidade das cales podería estar comprometida.”
SOBRE O PLAN DE CONSERVACIÓN DO MONUMENTO NATURAL

4. Calidade e rigor do documento

  • “Xea: malia que probablemente o elemento ambiental máis singular de As Catedrais sexan os seus compoñentes xeolóxicos e xeomorfolóxicos, o Plan carece dunha mínima diagnose sobre os mesmos. A singularidade destes elementos, e a súa preservación a curto ou medio prazo debe pasar por unha análise sobre a estabilidade dos distintos elementos, identificando os problemas que inciden sobre eles, os posibles riscos, os posibles efectos que poderían repercutir no uso público do espazo, e as medidas concretas para asegurar a súa preservación e estabilidade."

Como en tantas ocasións anteriores, as suxerencias e alegacións de SGHN foron completamente ignoradas. Nunca saberemos si, de habelas tido en conta, se houbera podido evitar o accidente que agora lamentamos.

Espazo profundo: Nebulosa de California

Efemérides astronómicas de abril

Ferrol, 01-04-2018

Na constelación de Perseo, atópase a Nebulosa de California, recibe este nome dada a súa peculiar forma que recorda bastante o contorno do estado de Norteamérica de dito nome. Trátase dunha típica nebulosa de emisión.

A Nebulosa de California tamén coñecida como NGC 1499 e Sharpless 220, foi descuberta polo astrónomo estadounidense Edward Barnard no ano 1885. Atópase a uns 1500 anos luz de nós, no mesmo brazo de Orión da Vía Láctea que contén o noso Sistema Solar.  A nebulosa ten un tamaño de ao redor de 100 anos luz.

Aínda que a maioría destas nebulosas están iluminadas por estrelas que se formaron no seu interior, o brillo de NGC 1499 débese á intensa radiación que emite a estrela Menkib (Xi Persei),  unha monstruosa xigante azul, que ten o tamaño de 15 soles e o seu brillo é 13.500 veces o do Sol, é a máis brillante que se pode ver na imaxe.  Menkib non se orixinou no interior da nebulosa,  máis ben crese que é unha estrela que foi expulsada dalgún outro grupo estelar, e que colisionou con NGC 1499.  Estes tipos de estrelas coñécense como “estrelas fuxitivas”.

A cor vermella que mostra a nebulosa é debido ao Hidrógeno alfa. Esta luz avermellada provén de átomos de hidróxeno que se recombinan con electróns á deriva, ionizados debido á enerxía da luz procedente de estrelas muy enerxéticas.

A nebulosa de California ten unha lonxitude de aproximadamente 4 grados por 1 grado de arco (ao redor de 8 lúas cheas por 2 lúas cheas), pero o seu brillo superficial é escaso, a súa magnitude aparente é 6. Por este motivo, a mellor forma de poder apreciala en todo o seu esplendor é a través de fotografías de longa exposición, como esta obtida polos nosos compañeiros da SGHN e de Fotografía Ferrolterra. A primeira ollada só se pode observar en noites que sexan moi escuras, xa que  ten un baixo brillo superficial que fai que sexa difícil de detectar visualmente. Usar un filtro H-Beta  será de moita utilidade.

Ver ampliación.

  • Día 1: Marte e M22 moi próximos. Interesante vista no telescopio.
  • Día 2: Marte e Saturno moi próximos.
  • Día 3: Xúpiter e a Lúa moi proximos.
  • Día 6: En 1973 foi lanzada a nave Pioneer 11, viaxa a 11,3 quilómetros por segundo, atópase actualmente a 14.649.800.000 quilómetros, na constelación de Escudo.
  • Día 7: Saturno e a Lúa moi próximos.
  • Día 8: Ás 07:19 h a Lúa en Cuarto Minguante.
  • Día 12: Aniversario da saída do primeiro ser humano ao espazo, o ruso Yuri Gagarin (1961). Choiva de meteoros Virxínidas, actividade desde o 7 ao 18, cun máximo o 12 de abril de 5 por hora.
  • Día 14: Mercurio e a Lúa moi próximos.
  • Día 16: Ás 01:58 h Lúa Nova.
  • Día 22: Choiva de meteoros Líridas, actividade desde o 19 ao 25, cun máximo o 23 de abril de 10 por hora. Ás 21:47 h a Lúa en Cuarto Crecente.
  • Día 25: Aniversario do lanzamento do telescopio espacial Hubble 1990.
  • Día 28: Choiva de meteoros Alpha-Escorpiónidas, actividade desde o 20 de abril ao 19 de maio, cun máximo o 28 de abril de 5 por hora.
  • Día 30: Ás 01:00 h Lúa Chéa. Xúpiter e a Lúa moi próximos.

Planetas

  • Mercurio en Piscis con magnitude 1,36, practicamente imposible de ver. 
  • Venus entre Aries con magnitude -3,6. Visible unha hora despois do solpor.
  • Marte en Saxitario con magnitude 0,14, visible tres horas antes do amencer. 
  • Xúpiter en Libra magnitude -2, visible desde media noite. 
  • Saturno en Saxitario con magnitude 0,63. visible tres horas antes do amencer.
  • Urano en Piscis, cunha magnitude de 6,24, imposible de ver pola súa proximidade ao Sol.

Cometas

  • Tan só C/2016 R2 (PanSTARRS) con magnitude 10 na constelación de Auriga, pode verse cun telescopio pequeno. Os demais pola súa magnitude son dificilmente localizables.

Ver ampliación.

Celebrando o Día da Árbore en Ourense

Xardín do Posío, Vida e Cultura

Ourense, 31-03-2018

Co gaio da celebración do Día da árbore, e baixo o lema de: “Xardín do Posío, vida e cultura”,  o grupo de Arborado Urbano da SGHN de Ourense organizou o día 24 de marzo unha visita guiada por un dos máis emblemáticos espacios ourensáns, O Xardín do Posío.

Da man dun botánico de luxo, o noso consocio Vicente Rodríguez Gracia, gran coñecedor da historia da cidade e autor de libros como “Flora Ornamental Auriese” ou “El Parque de San Lázaro”,  puidemos disfrutar dun fermoso paseo polo pasado e o presente deste parque, que forma parte fundamental da xeografía física e emocional da cidade.

A xornada comezou no horario previsto, ás 11:30 horas, cunha reseña histórica sobre a orixe do Xardín e a súa evolución ó longo dos séculos  sementada de anécdotas, datos curiosos e personaxes que formaron parte da súa historia a través do tempo.

Ó longo de dúas horas e nun paseo circular polo Xardín, Vicente foinos descubrindo as principáis especies de árbores e prantas que habitan este espacio que chegou a ter máis de 100 especies de árbores  e arbustos no que antano fora xardín botánico da cidade. Ligado nun primeiro momento ó antigo Instituto de Segunda Enseñanza de Ourense, recibiu prantas traídas dende as máis diversas procedencias, e que chegaron a él tanto da man de botánicos, como polos propios ourensáns nas súas viaxes polo mundo. Máis...

 

Atlas SGHN de Flora Exótica Invasora: Vinca spp.

Pontevedra, 24-03-2018

As cangroias ou semprenoivas, son especies de orixe mediterránea da familia Apocynaceae que foron introducidas en Galicia para usos ornamentais. Posúen látex velenoso. As dúas primeiras atópanse hoxe en día amplamente naturalizadas, con discusión entre algúns autores sobre a súa condición de autóctonas. Invaden no sotobosque marxes fluviais e ruderais.

Colabora no Atlas escribindo a botanica@sghn.org
http://www.sghn.org/Seccion_Botanica/Seccion_Botanica.html

Premendo na imaxe pódese descargar a ficha de identificación en PDF.

Rematarán por fin as proxeccións de "Con herbicidas e ao tolo"?

A razón comenza a triunfar sobre o uso de herbicidas nas estradas

Santiago, 21-03-2018

Segundo novas de prensa a Xunta está a pedir aos concellos e deputacións que eviten o uso de herbicidas para controlar a vexetación (actuación mal chamada "limpar de maleza") nos bordes das estradas:

«Básicamente, lo que pide la normativa actual es que se estudie la zona a tratar, cada tramo, para verificar si es necesaria la aplicación de productos fitosanitarios, priorizando la aplicación de otros medios de control de maleza o de plagas mediante medios mecánicos u otro tipo de medios biológicos antes que la utilización de medios químicos, que son contaminantes», señaló Carlos Mansanet, inspector de sanidad vegetal de la Xunta.

Despois de anos denunciando a aberración que supón a fumigación con produtos tóxicos en zonas habitadas e precisamente nas cunetas polas que despois escorre a auga ata acuíferos, mananciais, ríos, encoros e outros humidais (máis...), SGHN non pode senón FELICITAR (así en maiúsculas e con negriña) á INSPECCIÓN DE SANIDADE VEXETAL DA XUNTA DE GALICIA.

A razón triunfa en Sada: a Demarcación de Costas non estragará a pradeira de Zostera

Sada, 19-03-2018

"Estudando, divulgando e defendendo o patrimonio natural galego", ise é o lema e razón de ser de SGHN dende hai case 45 anos. O traballo é calquera cousa menos doado, pero as veces a razón consegue abrirse camiño e prevalecer, animando a persevar. Hoxe podémonos felicitar dun gran éxito: o Ministerio de Medio Ambiente e a Demarcación de Costas do Estado en Galicia desisten de levar adiante o proxecto de "rexeneración" da praia de Sada que suporía destrución dunha importante pradería de Zostera nolti e Zostera marina. Houbo que insistir con tenacidade e os máis sólidos argumentos científicos e evidencias diante do Ministerio de Medio Ambiente, a OSPAR Commission o Comité Español da UICN e a DX de Patrimonio Natural. Un traballo xeralmente gris, laborioso e moi ingrato, pero imprescindible como os feitos agoran demostran. Sen dúbida, hoxe é un gran día.

Máis...

La destrucción de praderas marinas alimenta el cambio climático

Pradería de Zostera da praia de Sada en marea baixa (imaxe da esquerda) e distribución aproximada na praia de Sada e Gandarío das praderías de Zostera nolti (verde) e Z. marina (azul), segundo prospeccións da Delegación de As Mariñas da SGHN e informacións de Verónica García-Redondo, sobre unha fotografía do SIGPAC (Ministerio de Agricultura e Pesca, Alimentación e Medio Ambiente, imaxe da dereita).

 

Dúas especies ameazadas no ámbito do futuro parque empresarial de Ribeira (A Coruña)

Santiago, 14-03-2018

Segundo as novas aparecidas nos medios de comunicación está prevista a construción da ampliación do parque empresarial/industrial de Ribeira na zona das Pedras Vermellas ou Fontenla. Se ben non se pode dilucidar a posible afectación sen coñecer os límites exactos da futura zona empresarial/industrial, SGHN considera preciso salientar que na zona ou as súas proximidades está fidedignamente documentada a presenza de dúas especies de plantas ameazadas en Galicia e España (Ranunculus bupleuroides ssp. bupleuroides e Succisa pinnatifida), así como outra sumamente rara na provincia de A Coruña e moi pouco citada en Galicia (Festuca paniculata).

Por istes motivos, SGHN ven de solicitar á D.X. de Patrimonio Natural (Consellería de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio) que na planificación, execución e mantemento da devandita ampliación do parque empresarial/industrial de Ribeira se teñan debidamente en conta as poboacións destas tres especies de plantas.

Para saber máis:

  • González-Martínez, X.I. (2017). Nuevas localidades de flora vascular amenazada en Galicia (NO ibérico). Botanica Complutensis 41: 69-80.
  • González-Martínez, X.I. (2017). Contribución al conocimiento de la flora vascular de Galicia (NW ibérico). Nova Acta Científica Compostelana (Bioloxía) 24: 117-152.

Ranunculus bupleroides ssp. bupleroides (esquerda) e Succisa pinnatifida (dereita). Imaxes cedidas por X.I. González-Martínez

 

SGHN-Antela construindo unha Limia mellor: é dificil pero non imposible

Complexo húmido Limia-Antela, 09-03-2018

Á vista do que se leva feito, do que se está facendo e do que aínda queda por facer, non cabe dúbida ninguna, o lema da Sección Antela da SGHN vai ser ”É difícil pero non imposible”.

A mañá comenzou cunha temperatura máis ben fresquiña (- 6º C) que recomendaba algo de acción para aguantar o frío. O traballo a realizar era o tratamento da vexetación (desbroce e corta de mato) nun dos predios alugados ao Bantegal para facilitar a rexeneración de pastos e posterior pastoreo por un rebaño de pericas do gandeiro con quen asinamos o último acordo de custodia do territorio. Como sempre se comenta nestas actuacións é imprescindible a presencia de gando para a conservación dalgúns hábitats como estas veigas propias da comarca limiá. Máis...

Pola tarde quedaba outra nada desdeñable tarefa. O 21/12/2017 estivemos a retirar lixo na Veiga de Gomareite xornada incluída dentro do proxecto patrocinado por SEO/BirdLife e Ecoembes:"LIBERA, naturaleza sin basura". O material retirado quedou depositado na superficie da Veiga recollido en 12 sacos de de 0,4 m3 á espera dunha posterior xornada de retirada dentro de mesmo programa. Máis...

Os fermosos cristais de xeo formados coa auga da veiga reflicten con claridade as temperaturas acadadas durante a noite.

 

Pastoreo en zonas queimadas: carta aberta de SGHN á Conselleira de Medio Rural

Santiago, 05-03-2018

Sra. Conselleira do Medio Rural

Como xa manifestamos en 2012, cando como agora se plantexou un permiso excepcional para o pastoreo en terreos queimados, SGHN ve con grande inquedanza as novas de prensa destes días en varios medios de comunicación có título "La Xunta permitirá pastorear en zonas quemadas en los incendios".

Antes de nada, SGHN considera preciso deixar ben claro que a gandería extensiva ou semi-extensiva, sostible e respetuosa co medio, é tan necesaria para a viabilidade e o futuro demográfico e socio-económico do medio rural galego, como imprescindible para a conservación da paisaxe tradicional e a biodiversidade en Galicia. Así o entende SGHN, que colabora activamente con 4 gandeiros en extensivo, que NON empregan o lume, noutros tantos concellos de Ourense, a provincia de España máis castigada polos incendios.

Pero non se pode esquecer que os datos de investigadores, forzas de seguridade, fiscalía e Ministerio coinciden en que 9 de cada 10 lumes en Galicia son provocados e que 2 de cada 3 con causas coñecidas están relacionados co sector agro-gandeiro. Para evitar calquera equívoco ou terxiversación malintencionada, compre deixar ben claro que estes datos NON queren dicir que 9 de cada 10 galegos sexan incendiarios, nin tampouco que o sexan 2 de cada 3 agricultores ou gandeiros.

Xa que logo, no presente caso tan grande sería o erro de criminalizar como incendiarios a todos os gandeiros, como o de dar “barra libre” para o pastoreo en todas as zonas queimadas, admitindo unha excepcionalidade que non é tal (**). Cun símil moi gandeiro, cumpre separar as churras das merinas e as ovellas negras das que non o son, e así outorgar axudas (e excepcións se fixeran falla) aos gandeiros respetuosos, sen cair nun perverso “café para todos”. De non facelo, corremos o risco de comezar un círculo vicioso de “máis lumes - máis axudas e menos limitacións -máis lumes” que viría a potenciar a economía do lume impulsada hai trinta anos coa dinámica de “máis lumes - máis gastos en extinción - máis lumes”. De feito nestes momentos, moitas das parroquias de maior incidencia incendiaria reciben máis cartos e son obxecto de máis intervencións que as que non os sufren, o cal é cando menos inxusto e contraproducente.

SGHN, como ben debe vostede saber, leva unha morea de anos traballando na problemática dos incendios forestais e avaliando as súas repercusións presentes e futuras. Neste contexto DESEXAMOS CONVIDALA a vostede, e como non, aos seus asesores e equipo de traballo á charla aberta que sobre os incendios forestais vaise desenvolver no salón de actos Museo do Pobo Galego o vindeiro sábado 10 de marzo de 2018 ás 12:30 dentro dunha xornada de traballo da SGHN.

Publicada como artigo de opinión en La Voz de Galicia.

Vaca pacendo nunha zona queimada do Macizo Central ourensán.

** Rememorando a vaga de lumes de 2012, semella oportuno lembrar a intervención da parlamentaria do PP Dª Emma Álvarez Chao o día 18/04/2012 na Comisión do Parlamento de Galicia referida á situación do Macizo Central ourensá, pero extrapolable a moitas áreas da nosa xeografía: "Esta situación que se dá no Macizo Central ourensán non é nova nin provocada polos incendios de outubro, como se quere facer ver, senón que se vén arrastrando dende fai anos, polo tanto, non é unha situación excepcional, senón que é sistemática, polo que ao xuízo deste grupo, non procedería outorgar a excepcionalidade que recolle o artigo 43.2 da Lei 3/2007 para permitir o pastoreo nas zonas queimadas. Non se teñen acreditadas perdas de difícil reparación nin inexistencia de alternativas dentro da mesma comarca, dende a data dos incendios séguese pastoreando xa que existen moitas áreas non afectadas e de ser o caso poden negociarse novas áreas de pastoreo cos propietarios dos terreos".

 

Planta de "tecnosolos" en Miramontes: a perversión dunha boa idea

Santiago de Compostela, 22-02-2018

Con data 08-02-2018, SGHN recibiu da “Plataforma de afectados polo vertedoiro de Santiago-Miramontes” unha extensa documentación relativa á planta de produción de tecnosolos na antiga canteira de Miramontes, no lugar de Grixoa (Santiago de Compostela) entre a que se inclúen as analíticas de 23 mostras de “supostos tecnosolos” recollidas e analizadas por técnicos e laboratorios debidamente acreditados.

Ademais ca carencia de analíticas das augas subterráneas (moi necesaria tendo en conta cómo e onde se están a aplicar os "tecnosolos"), nas análises das mostras recollidas polo inspectores ambientais da Xunta de Galicia bótase en falla a comprobación de diversas condicións que deben cumprir os tecnosolos conforme á normativa de aplicación (ITR/01/08) como:

  • Determinación da textura.
  • Cuantificación dos niveis de cromo hexavalente [Cr(VI)].
  • Verificación dos niveis máximos de microorganismos patóxenos Salmonella e Escherichia coli.
  • Ensaio de toxicidade aguda en miñocas conforme ao test OCDE 207.
  • Ensaio de emerxencia e crecemento de sementes de plantas terrestres conforme ao test OCDE208.

As analíticas dispoñibles amosan un incumprimento grave e reiterado da normativa vixente e os requisitos establecidos para os tecnosolos:

  • Metais e metaloides: os “supostos tecnosolos” incumpren os contidos establecidos na ITR/01/08 nun 70% das mostras. Os incumprimentos afectan a 16 das mostras analizadas e a 5 dos 9 metais considerados (cadmio, cobre, níque, chumbo e zinc) que acadan concentracións entre 2 e 5 veces maiores dos máximos permitidos. Os “supostos tecnosolos” tamén incumpren nun 70% das mostras os límites establecidos para “outros usos do solo” polo RD 9/2005 e o Decreto 60/2009.
  • Iones en lixiviados: os “supostos tecnosolos” incumpren os niveis de nitratos establecidos na ITR/01/08 nun 45% das mostras e en 2 das 3 mostras recollidas polos inspectores ambientais da Xunta de Galicia o 11-10-2017 se detectaron niveis de nitratos en lixiviados que exceden escandalosamente os límites establecidos na ITR/01/08 (son 43 veces maiores!!!) e iso a pesares de que os “supostos tecnosolos” levaban aplicados sobre o terreo máis dun ano e unha boa parte do contido inicial en nitratos seguramente xa fora arrastrado polas chuvias.
  • Hidrocarburos Aromáticos Policíclicos (HAPs): os “supostos tecnosolos” incumpren os contidos establecidos na ITR/01/08 para outros usos do solo nun 73% das mostras. Os incumprimentos afectan a 5 dos 7 HAPs considerados [benzo(a)pireno, benzo(a)antraceno, benzo(b)fluoranteno, dibenzo(a,h) antraceno e indeno(1,2,3,c,d)pireno], con concentracións que exceden entre 4 e 10 veces os valores máximos permitidos. Os “supostos tecnosolos” tamén incumpren nun 95% das mostras os límites establecidos para “outros usos do solo” polo RD 9/2005 e o Decreto 60/2009.
  • Impropios: nas tres mostras recollidas polos inspectores ambientais da Xunta de Galicia o 11-10-2017 se indica a presencia de impropios (mecheiro, tubos plásticos, cables, vidros, pilas, cuchillas, cepillos de dentes, etc.), que representan o 4-19% en peso dos “supostos tecnosolos”.
  • Condicións de aplicación: segundo o “Proxecto de aplicación de tecnosoles. Cantera de Miramontes, Lugar Miramontes (Grixoa), - Santiago de Compostela”, os tecnosolos depositaríanse sobre o terreo en capas de 50-75 cm de espesor, pero segundo os datos da inspección ambiental do 06-11-2017 dito espesor se incumpría en 8 das 10 calicatas realizadas nas que o espesor medio de “supostos tecnosolos” era de 172 cm e chegaba ata os 260 cm).

Ao non cumprir “cos requisitos previstos nesta instrución referidos ao seu contido” e non ser “utilizado de conformidade cunha memoria conformada co disposto no epígrafe 8.2 desta instrución” (ITR/01/08) OS PRODUTOS OBTIDOS na planta de Tecnosoles Galaicos, S.L. NON PODEN CONSIDERARSE TECNOSOLOS, polo que seguen a ter a consideración legal de residuos e, xa que logo, estaríanse a aplicar de xeito irregular/alegal/ilegal na “restauración ambiental” da canteira. Por todo o cal, SGHN ven de solicitar á Consellería de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio (PDF):

  • A paralización cautelar inmediata e total das actividades e o precinto das instalacións da planta que Tecnosoles Galaicos, S.L. posúe na antiga canteira de Miramontes (Grixoa, Santiago de Compostela).
  • A apertura dun expediente sancionador contra Tecnosoles Galaicos, S.L. pola vertedura non autorizada de residuos mesturados (“supostos tecnosolos”) contaminantes no medio natural.
  • Que obrigue a Tecnosoles Galaicos, S.L. a retirar do medio natural a totalidade dos “supostos tecnosolos” que incumpran a ITR/01/08 e a xestionalos como a mestura de residuos que son conforme a lexislación vixente.
  • Que facilite copia compulsada de toda a información que obre no seu poder á Fiscalía de Medio Ambiente de Galicia para que avalíe se a actuación de Tecnosoles Galaicos, S.L. pode constituir un delito contra a saúde das persoas e o medio ambiente punible de acordo co vixente Código Penal.

 

Obradoiro de debuxo e pintura da natureza

Sada, 18-02-2018

A Delegación de As Mariñas da Sociedade Galega de Historia Natural organiza durante o ano 2018 un obradoiro de debuxo e pintura da natureza, distribuído en en oito meses con unha sesión/mes (programa). Está pensado para ser impartido cun enfoque práctico e na maioría das sesións se realizarán saídas de campo (salvo imposibilidade por cuestións meteorolóxicas). Será impartido polo ilustrador Calros Silvar e o material de debuxo/pintura será aportado polos participantes. A inscrición mínima será de dúas sesións, beneficiándose dun desconto do 30% aqueles que realicen a matrícula por todo o curso. O prezo por sesión é de 30 € pero no caso dos socios/as da SGHN e da entidade colaboradora (Grupo Naturalista Hábitat) terán descontos na inscrición (20 €/sesión).

A primeira xornada será o domingo 18 de marzo, onde se impartirán en aula os conceptos básicos. O lugar de encontro será a tenda ACADA na Avda. da Mariña, 3 en SADA en horario de 10:00 a 14:00 horas.

Para realizar a inscrición será preciso enviar os datos completos ao correo electrónico: asmarinhas@sghn.org. Alternativamente se pode usar o teléfono 686143143. Os ingresos se realizarán na conta bancaria enviando o resgardo de pago (se é posible).

ABANCA: IBAN ES41 2080 0200 4130 4012 7665

 

Día Internacional dos Humedais 2018
Celebración do VII Aniversario da Sección Antela

Complexo húmido Limia-Antela, celebrando o Día Internacional dos Humidais 03-02-2018

O 2 de febreiro é unha data moi sinalada para a Sección Antela pois celébrase o Día Mundial dos Humidais (Convención de Ramsar, 1997) e a creación da Sección (Ourense, 2011).

Así que nesas datas hai moito que festexar. Este ano, e para variar, o día estivo pasado por auga como corresponde a celebración de exaltación das zonas húmidas. Ademáis despois da seca do ano 2017 os niveis da auga están por debaixo do que sería habitual nestas datas como comprobamos ao longo do día e segue a ser precisa a choiva. Así que, si a predicción do día é que vai chover.... que chova!!!

A xornada comenza poñéndonos en antecedentes, para o que utilizamos as fotografías aéreas do vóo americano e as actuais: as enormes modificacións do territorio na comarca limiá nos últimos 60 anos teñen causado a perda de ecosistemas únicos e hábitats de interese para moitas especies de flora e fauna sobre todo as ligadas a medios acuáticos polo desaugamento, as concentracións parcelarias, rectificacións de cauces e desenvolvemento de outras actividades económicas posteriores, entre elas a explotación de áridos nas areeiras.

E aquí entra de cheo o traballo da SGHN a través do aluguer de predios ao banco de terras de Galicia (BANTEGAL-AGADER), de acordos de custodia do territorio e da merca dunha parcela, sendo estas as tres liñas básicas de traballo nestes anos, e o que imos ver neste ano son os avances conseguidos, pois, como ben dixo Cora Weiss:

"Cando soñamos sós, só é un soño. Pero cando soñamos xuntos pode converterse en realidade"

Máis...

 

Novo retroceso na conservación da biodiversidade galega

Regreso ao pasado: 33 anos despois a Xunta de Galicia desprotexe ao acibro

Santiago, 08-02-2018

No DOG de hoxe, cunha disposición indignamente embutida á forza no Decreto 11/2018 que regula a composición do Observatorio Galego de Educación Ambiental (!!!), a Xunta de Galicia ven de derrogar a Orde do 10 de decembro de 1984, pola que “considerando a importancia ecolóxica do acivro e a súa utilidade para a fauna silvestre” declarouse “o acivro (Ilex aquifolium, L) especie protexida no territorio da Comunidade Autónoma de Galicia”. Esta sorprendente decisión:

  • NON foi informada polos órganos consultivos preceptivos, o Consello Galego de Medio Ambiente e Desenvolvemento Sostible e, nomeadamente, o Observatorio Galego da Biodiversidade.
  • IGNORA que as formacións de acivro son un hábitat de interese na UE ´(9830 Bosques de Ilex aquifolium), que segundo o manual “Bases ecológicas preliminares para la conservación de los tipos de hábitat de interés comunitario en España” (Arrieta, 2009) ten sufrido unha diminución dun 10% da súa superficie de distribución e ocupación nas últimas décadas, polo que se considera que a superficie ocupada dentro da área de distribución é inaxeitada.
  • NON está apoiada por ningún tipo de argumento ou informe científico sobre o estado de conservación da especie e as consecuencias que a súa desprotección terá para outras especies protexidas, nomeadamente animais que se acubillan baixo eles no inverno e consumen os seus froitos, baste recordar o sinalado por Guitián (1983): “ La utilización preferente de esta planta nace de la escasa disponibilidad de recursos del habitat y está ligada al comportamiento de alimentación y dieta en el invierno, regulación térmica y refugio ante los predadores que proporciona la planta”.

Á vista deste despropósito, o vogal de SGHN no Observatorio Galego da Biodiversidade solicitará na vindeira xuntanza deste comité consultivo que se avalíe a inclusión do acivro como especie vulnerable no Catálogo Galego de Especies Ameazadas.

Bibliografía citada:

 

 

 

Fitos 40 anos Hitos 40 años

Hoxe, como hai 40 anos, a túa axuda é imprescindible
para defender a nosa natureza

Faite da 'Sociedade'

I Xornada Galega de Patrimonio Natural

e Biodiversidade 2017

 

 

OUTRAS NOVIDADES

Decreto15/2018 Observatorio autonómico dos ríos de Galicia

Lei 7/2017 medidas da eficiencia enerxética e accesibilidade á enerxía eléctrica.

Lei 5/2017 Fomento de implantación de iniciativas empresariais

Directiva 2016/2284 Redución contaminantes atmosféricos

RD 389/2016, Plan Director Red de Parques Nacionales

Decreto 119/2016 Catálogo das paisaxes de Galicia

Especies invasoras preocupantes na UE

Exclusión de REGANOSA do trámite de AIA

Plan de Acción Reserva da Biosfera transfronteiriza do Xurés

Sentencia Tribunal Supremo sobre especies invasoras

Lei 2/2016 do Solo de Galicia

RD 1/2016 Aprobación Plan Hidrolóxico Miño-Sil

Ley 33/2015, modifica Ley 42/2007 Patrimonio Natural y Biodiversidad

Fractura hidráulica ("fracking")