• Presentación
• Noticias
• UCI mariña
  • Lobos mariños
  • Tartarugas
• Fósiles
• Publicacións
• Enlaces
  • SGHN
    • As Mariñas
    • Ferrol
    • Ourense
    • Pontevedra
    • Antela
    • Astronomia
    • Entomoloxía
    • Herpetoloxía
    • Museo de Historia Natural
    • Ornitoloxía
  • Outros
    • CEMMA

ir a lobos mariños

ir a tartarugas mariñas

UCI de Lobos mariños e Tartarugas

Aínda que o contacto da sección de Mamíferos Mariños da SGHN con lobos mariños e tartarugas non era algo inusual, foi dende o ano 2000 cando a Sociedade Galega de Historia Natural, iniciou traballos de recuperación con lobos mariños nas súas instalacións de Ferrol. Estas tarefas de asistencia á fauna mariña ameazada inclúense no marco dun convenio de colaboración da Coordinadora para o Estudio dos Mamíferos Mariños (CEMMA) coa Consellería de Medio Ambiente da Xunta de Galicia. A SGHN, a través da sección de Mamíferos Mariños, coordina un grupo de traballo para a asistencia e recuperación de mamíferos mariños e unha "Unidade de Coidados Intensivos para Lobos mariños e tartarugas" en Ferrol, en primeira fase de recuperación, no marco dun convenio de colaboración da Coordinadora para o Estudio dos Mamíferos Mariños (CEMMA) coa Consellería de Medio Ambiente da Xunta de Galicia.
A asistencia clínica especializada está dirixida polos veterinarios da CEMMA Jósep M. Alonso e María Llarena, especialistas na asistencia a lobos mariños e tartarugas. Os coidados e manexo o están polo Coordinador de Mamíferos Mariños da SGHN Juan Ignacio Díaz da Silva. Os voluntarios da SGHN participan nas distintas tarefas de recuperación, alimentación, enfermería e limpeza. Nesta primeira fase o animal precisa tratamento veterinario e coidados especiais, xa que polo xeral os animais chegan moi débiles e non saben ou non poden alimentarse por eles mesmos. O tempo estimado de estancia na UCI para as focas é aproximadamente de 15 a 30 días, excepcionalmente pode ser superior. No caso das tartarugas e a causa da súa lenta recuperación, pode ser de varios meses.
Catro dos dez xéneros de fócidos que existen en todo o globo, pódense atopar nas costas de Galicia. Xeralmente trátanse de exemplares inmaturos que se afastan das colonias de cría nun proceso natural de dispersión. Cinco especies en total, que poden aparece con maior ou menor frecuencia: Foca común, Foca anelada, Foca barbuda, Foca de capelo e Lobo mariño cincento, dependendo das condicións climatolóxicas e da densidade das poboacións.
Tódolos anos chegan as  nosas costas, procedentes das colonias de cría de Irlanda, Illas Británicas e Bretaña francesa, a partir do mes de novembro e ata  abril ou maio,  Lobos mariños cincentos (Halichoerus grypus) xuvenís, entre dous e seis meses de idade. A dispersión das crías é un fenómeno natural, que sucede cando as focas se afastan da costa e os ventos dominantes do norte e a forte corrente do Golfo, poden facer que moitos destes xuvenís non podan regresar aos seus hábitats e tras días sen alimentarse chegan ata terra. Os exemplares máis fortes procuran abrigo en portos, estuarios  ou rías, outros se achegan á costa sen apenas forza para botarse ao mar ante calquera perigo.
	No verán poden aproximarse outras focas como a Foca de capelo (Cystophora cristata) de máis de trinta quilos de peso e aproximadamente catro ou cinco meses de idade, procedente das augas árticas de Groenlandia e Terranova. Durante o período estival esta especie, pode achegarse ata as nosas costas impulsada pola forte corrente do Golfo. Polo xeral son exemplares xuvenís que tras unha longa viaxe chegan desorientadas ata a costa, co inconveniente de que as nosas augas son demasiado quentes para estes animais de zonas frías, potenciando as posibilidades de ter hipertermia cando quedan varadas en terra.
Na rede de varamentos estruturada pola CEMMA participan distintos corpos oficiais, Servizo de emerxencias 112, Protección Civil, Garda Civil, policias locais e autonómicos, Gardería da Xunta de Galicia, e como no a valiosísima colaboración cidadá. A rápida intervención pode ser vital, pero tamén unha boa coordinación entre os distintos corpos oficiais que participan no rescate.
O traballo con Tartarugas  mariñas iniciouse en 2006 de xeito continuado. En anos anteriores, a SGHN actuaba como mediadora, recollendo exemplares que entregaba á CEMMA, quen por entonces xa recuperaba estes animais. A marioría dos quelónidos que ingresan na UCI corresponden á especie Tartaruga mariña común (Caretta caretta), animais cun tamaño aproximado de 15 ata 60 centímetros. A Tartaruga de coiro (Dermochelys coriacea), frecuente nas costas galegas e da que existen rexistros de aparicións de animais vivos, nembargante non se coñecen recuperacións no territorio galego, aínda que é unha especie que sofre con frecuencia capturas accidentais. O seu gran tamaño suporía un reto para o noso traballo, no caso de recibir o ingreso dun exemplar de Tartaruga de coiro, unha as especies máis ameazadas de tódolos réptiles mariños. A Tartaruga Verde (Chelonia mydas) é unha especie susceptible tamén de chegar as nosas augas, aínda que frecuenta de xeito especial as augas cálidas, de feito na UCI  da SGHN-CEMMA tivemos un exemplar deste tipo de tartaruga.

Agradecemento especial ós veterinarios Andrés Somaza e Arantxa Pérez

Antes de iniciar un percorrido polo acontecido na UCI de Lobos Mariños e Tartarugas da SGHN-CEMMA dende os seus inicios, coas dificultades e aínda así satisfaccións que nos reportou o coidado dunha serie de animais que ano tras ano arriban as costas da nosa comunidade en dificultades, quixéramos dar o noso agradecemento de xeito moi especial ós veterinarios Andrés Somaza e Arantxa Pérez, en quen atopamos unha valiosísima axuda na recuperación de moitos animais.

A súa colaboración ben de lonxe. Naqueles tempos nos que non existían aínda centros de recuperación da fauna salvaxe dependentes da Xunta de Galicia e na SGHN de Ferrol nos afanabamos por sacar adiante a cantos animais chegaban a nosa porta.

Andrés e Arantxa aportaron o seu coñecemento e profesionalidade de xeito desinteresado para curar ós pequenos amigos, especialmente paxaros con intervencións, tratamentos, asesoramento e por riba de todo afecto, como todos aqueles Araos dos Cons recollidos na catástrofe do Mar Egeo en 1992, bufos pequenos, Garzas reais, curuxas, buxatos e tantos outros, que gardamos na memoria.