logo

Logo_mamiferos

Dende 1973 estudiando, divulgando e defendendo o patrimonio natural galego

mamiferosmarinos@sghn.org

line decor
INICIO  
line decor
 
 
 
 


NOTICIAS

 

Beneziphius cetariensis nova especie de cifio fósil para a ciencia

Ferrol, 18-12-2016

Un equipo de investigación internacional dirixido por Ismael Miján da SGHN e integrado por Olivier Lambert do Museo Real de Ciencias Naturais de Bélgica e Stephan Louwye da Universidade de Gante, fai público o achado dunha nova especie de cetáceo cuxa datación estímase nuns 4 millóns de anos na revista científica Acta Paleontologica Polonica.

Dous dos autores do traballo, Ismael Miján e Olivier Lambert, publicaron no 2013 o descubrimento de catro novas especies descoñecidas achadas na Península Ibérica o que supuxo un gran descubrimento, ao que se han ir sumando outros traballos sobre histoloxía e mineraloxía publicados nos últimos anos.

Esta nova especie bautizouse co nome de Beneziphius cetariensis (de Cetaria, nome orixinal da vila de Cedeira) en alusión á localidade galega de Cedeira, un dos pobos pesqueros de Galicia de onde proceden moitos dos exemplares que se investigaron nos últimos dez anos. O único exemplar achado ata o momento e que se utilizou para a descrición desta nova especie foi doado por Gerardo González e Carmen Rodríguez logo de gardalo durante anos tras recuperalo dos fondos mariños a uns 500 metros de profundidade ao norte de Cabo Ortegal.

Vista dorsal (arriba) e lateral (abaixo) da nova especie de fósil.

 

Nova investigación sobre os zifios fósiles do Museo

Ferrol, 21-07-2016

A sección de mamíferos mariños da SGHN ven de colaborar nun novo estudo sobre fósiles de cetáceos publicado na revista Journal of Morphology. Esta liña de investigación afonda máis nos estudos comezados no 2006 coa chegada dos primeiros fósiles ao Museo de Historia Natural da SGHN e que no ano 2013 deu como froito a presentación de catro novas especies de zifios. Unha delas, o Globicetus hiberus, foi sometida a un estudo histolóxico para coñecer as súas estruturas ósea e coñecer a funcionalidade das mesmas.

Esta especie caracterízase por unha gran prominencia sobre o premaxilar de forma esférica que é obxecto de moitas discusións e interpretacións. Estas estruturas osteoescleróticas hiperplásicas permanecen baixo discusión xa que non existen equivalentes morfolóxicos noutros tetrápodos e a ecoloxía dos zifios é pouco coñecida. Unha das teorías máis consistentes e compatibles morfolóxica e estruturalmente é o recoñecemento acústico conespecífico dos machos en entornos con escasa ou nula visibilidade.

 

Lobo mariño “CELEIRO” (Halichoerus grypus) – Segunda fase de rehabilitación

Ferrol, 02-02-2015

A foca Celeiro atópase xa na piscina, percorrendo as últimas millas do seu pequeno océano actual.  Desde o primeiro segundo do encontro ca auga, a súa actitude tranquila e observadora transformouse en felicidade.

Nas fotos que acompañan a esta entrada pode verse ao lobiño baixo a auga, e alí está case sempre mergullado coma se as xélidas temperaturas que sufrimos nestes días non lle afectasen. Baixo a auga come, xoga, inspecciona canto lle rodea e ata durme.

Xa falta menos para volver ser libre.

 

 

 

Liberación do Lobo mariño cincento Halichoerus grypus “FISTERRA” (Foca gris)

Ferrol, 28-01-2015

Nestes momentos, se todo saíu ben, a foquiña estará xa no seu medio natural. Todo será para ela como cando, independizada da súa nai, se deixou levar polas correntes do océano percorrendo distancias próximas ás 1000 millas para chegar ata a Península Ibérica.

Naquela viaxe contou case exclusivamente coas graxas adquiridas durante a lactancia, sen saber comer aínda, e desprazouse facendo mermar con cada esforzo as reservas acumuladas ata quedar case ósos e pel que sumaban xuntos apenas trece quilos de peso. Os males da miseria, oportunistas, acudiron a un corpo mermado, esgotándoo de tal xeito que se viu obrigado a saír do mar, buscando na area da praia o único refuxio posible ás súas limitadas forzas.

Nestes cincuenta e dous días intentamos deter o proceso de destrución que parecía irreversible, superando ese estado de desnutrición extremo, curando os males adquiridos na debilidade e ensinándolle a comer inmediatamente para que por si mesmo puidese sobrevivir nunha natureza brava e difícil.

Probablemente sempre será un lobiño de pequena talla, como eses nenos que creceron en épocas de confrontación e miseria, en momentos nos que os ósos están no apoxeo do seu crecemento, pero terá unha capa de graxa compacta e a pel e os ollos brillantes, cheos de vida.

Desde o instante en que aprendeu a comer soiño empezou a mostrar un carácter moi activo, desprazándose con axilidade polo foqueiro. Foi unha foquiña parlanchina que vocalizaba intensa e complexamente, parecendo manter conversacións con outro individuo invisible, cheas de matices que ían desde un ouveo longo e pronunciado ata unha queixa xorda. Non sabemos a razón pola cal algunhas focas “falan” e outras en cambio mantéñense nun silencio absoluto. “Celeiro”, a outra foca que segue connosco, é un lobo calado que xamais emiteu son algún.

Cando Fisterra pasou ao lobeiro, a piscina illada augurio da liberdade, a medida que se facía máis forte deixou de vocalizar, facéndose cada vez máis silencioso, pero sen perder esa gran enerxía e ganas de vivir.

Os lobos mariños son animais salvaxes e libres, a piscina faise pequena para ese ansia de nadar sen límite e aínda que o medo aos perigos do mundo exterior están presentes no noso pensamento, debemos deixarlle a porta aberta a esa segunda oportunidade para vivir a vida que lle corresponde.

Foi un día melancólico, cheo de sensacións distintas que chocan entre si. Cando o barco “Rodríguez Parapar” partiu do porto de Celeiro levado ao noso “Fisterra” encerrado no seu mundo pequeniño dun caixón de vimbios, deixounos un afogo na garganta porque él non entendía a razón pola que rompemos esa relación que creara un mundo perfecto para un animal tan pequeno, deixándoo noutras mans e reducido a un espazo tan pequeno.

Non quixo comer os últimos peixes que lle ofrecemos, confuso ante a presenza de tantos humanos e logo de sacar a cabeza para intentar entender a súa nova situación, finalmente aniñouse no fondo da caixa. Non volvemos a velo e non saberemos como foi a súa volta ao mar ata que o barco regrese a porto. Os sentimentos que nos embargan nestes días de espera parécense en certo xeito aos que senten os pais cando o berce quédase baleiro: unha satisfacción polo resultado do esforzo realizado, unha pena pola ausencia e a angustia de non poder xa protexelo dos perigos da vida, sempre dura.

Como sabedes, este é un proxecto da CEMMA e a nosa Sección colabora nel dunha forma intensa, poñendo ademais do traballo que se pode ver, unha gran paixón e afecto cara a eses animais que chegan desvalidos á nosa costa. É moi gratificante ver ese mesmo interese noutras persoas que participaron connosco en que Fisterra saíse adiante: desde quen o atopou na praia e se apiadou del, ata compañeiros, veterinarios amigos, xentes do mar que accederon a trasladalo e empresas que doaron o peixe para o seu alimento, que dan un valor especial ao pensamento de que o home é aínda máis grande cando coida do máis pequeno do seres.

 

Nos ollos do lobiño vese o mar

Ferrol, 26-01-2015

Aí está relaxado e feliz trala comida. Lonxe queda aquela imaxe dun animal extremadamente delgado e canso. Non sabe que hoxe é a súa última noite connosco e que mañá afrontará a viaxe de retorno na caixa de vimbios con nós que miran ao vento, rematados ao exterior para que non lle danen. A súa nova casa durante case os dous días seguintes será ese arcón, que deixa pasar o aire, a auga, a luz, e polo que tamén poderá entrever as ondas dese mar do que estivo afastado cincuenta e dous días.

Verémosche partir desde o peirao, pequeno lobiño, ¡tanto!, que cada ganancia de peso foi un triunfo. Cando as máquinas se deteñan e te devolvan ao mar: ¡Nada con forza, pequerrecho!. ¡Que o océano é teu!.

 

Halichoerus grypus – Quinta foquiña avistada nas costas galegas

Ferrol, 23-01-2015

O animal apareceu esta vez nos areais de A Coruña. Saíu a descansar un par de veces, inquedo pola presenza dos moitos paseantes que frecuentan cada día estas praias urbanas e ao non atopar un refuxio seguro para o seu descanso, marchou de novo ao mar. Non temos máis noticias deste animal polo momento e o feito de que se refuxiase tan axilmente no océano podería indicar que o seu estado de saúde non é precario, xa que a súa alerta ante a presenza humana funcionou á perfección.

Os nosos compañeiros do Cram-Q "Centro de Rehabilitação de Animais Marinhos de Quiaios en Portugal  teñen outro animal dende o día 16 de xaneiro, unha pequena foca que ao igual ca nosa Fisterra, tamén pesou apenas 13 kg e á que lle puxeron o nome de "Paraíso". No Cantábrico, no País Vasco, hai outro rexistro de Lobo mariño, ao igual que sucedeu aquí, o animal saíu a descansar a un areal pola noite, momento no que foi visto e se alertou da súa presenza.

Halichoerus grypus – Cuarta foquiña avistada nas costas galegas

Ferrol, 14-01-2015

Son xa catro as focas avistadas nas nosas costas nesta tempada que realmente está a empezar. A primeira, falecida antes de que puidese ser recollida; Fisterra no Lobeiro moi próxima xa a súa liberación; Celeiro ingresada na UCI e agora un cuarto lobo mariño divisado na costa da Mariña luguesa.

O animal descansaba sobre as pedras a primeira hora da mañá dun día en que se rexistraba alerta laranxa costeira en toda a Comunidade Galega. Non foi posible comprobar o seu estado de saúde porque, alertado pola presenza humana, botouse á auga e non puidemos localizalo malia examinar todas as calas próximas ao lugar.

Quixeramos recordar que a presenza nestes primeiros meses do ano de lobos mariños pola nosa costa é un feito natural froito da dispersión de exemplares moi novos que inician o seu percorrido pola vida dende as colonias de cría. Cando chegan á Península fano, no mellor dos casos, cansos, famentos e deshidratados unido a graves afeccións respiratorias, polo que pregamos que se encontran algún deles descansando en calquera praia, avisen da súa presenza ao 112, coidando de non se aproximar a eles especialmente se lles acompaña algún can, nunca intentar tocalos nin acosalos para evitar que fuxan cara ao mar ou se lesionen. Non esquezan que, a pesar da súa aparencia de boneco, trátase dun animal salvaxe con moi poucos meses de idade.

Lobo mariño FISTERRA - Comprobación do lobeiro e pesado

Ferrol, 12-01-2015

Despois de nove días no lobeiro, co esforzo realizado para illalo do contacto humano, necesitabamos examinar a Fisterra e comprobar de preto o seu estado físico e o seu peso actual, ademais de labores de mantemento na piscina: renovación completa da auga e reparación de calquera dano que a estanza do animal tivese ocasionado.

O operativo comezou ás seis da mañá co baleirado total da auga, ante os asombrados ollos da foca que vían como o medio acuático no que vivira os últimos días, desaparecía ata tocar coas extremidades no chan.

O pesado de Fisterra foi satisfactorio, xa que durante estes nove días engordou tres quilos, unha progresión axeitada que lle achega máis a unha pronta liberdade.

Recordamos que o proxecto de recuperación de Lobos e tartarugas mariñas está dirixido pola D. X. de Conservación da Natureza da Comunidade; a sección de Mamíferos Mariños, colabora neste proxecto baixo a coordinación e supervisión de CEMMA. A UCI e Lobeiro nos que levamos a cabo este traballo encóntranse en Ferrol, nas instalacións da SGHN.

A primeira foca do 2015 - Lobiño CELEIRO Halichoerus grypus

Ferrol, 06-01-2015


Para que non quedásemos ociosos despois de trasladar a FISTERRA ata o lobeiro e coa UCI baleira, os Reis Magos quixeron facernos un regalo que enchese o oco deixado: outra foca, a primeira do novo ano. Vén ao noso recordo que xusto hai un ano, 6 de xaneiro como hoxe, o mar nos deixou unha foca agonizante golpeada polas ondas dun dos peores temporais que se recordan.

Recollémola hoxe, a primeira hora da mañá, cando os máis madrugadores se levantan da cama para abrir os paquetes que lles deixaron os de Oriente. As primeiras raiolas de sol non conseguían facer subir a xélida temperatura: cinco graos marcaba o termómetro cando iniciamos a busca do animal que a última hora de onte fora visto nunha das ramplas do porto de Celeiro.

E seguindo a liña das canles e entre as rochas do espigón que dá entrada ao porto, encontramos o lobiño refuxiado entre as pedras á altura da marea alta. Recollemos ao animal coa axuda dos compañeiros de Protección Civil de Viveiro e trasladámolo ata a UCI da SGHN-CEMMA, onde se encontra en observación.

É esta unha foca agradecida e intelixente, coñecedora seguramente de que do Porto de Celeiro parten os barcos que levan aos lobos mariños ata a liberdade e que é aquí de onde chegaron as últimas caixas de comida, decidiu poñer fin á súa longa e cansa viaxe no lugar máis adecuado, permitíndonos a xeito de homenaxe e gratitude a este punto da costa de Lugo e ás súas xentes, poñelo de nome Celeiro.

Temos por diante un longo camiño e se a sorte acompaña, o noso desexo é poder levar a cabo a recuperación deste animal con éxito e devolvelo canto antes ao mar.

Entre focas e esperanza: Un ano que remata con solidariedade

Ferrol, 03-01-2015

Finalmente chegamos ao final deste estraño ano cheo de incidencias, dramas e cambios. Un ano que se iniciou cun mar embravecido, máis que nunca!, daniño e executor, que puxo no seu sitio ao pequeno ser que é o home, deixando claro quen ten o poder, e remata agora con frío sereno pero luminoso.

Os que nos achamos tan preto do mar e daqueles que viven e dependen del, tivemos que reescribir usos e costumes que criamos asentados e volver a temer ao mar despois destes doce meses de ruptura.

A morte, tan próxima naqueles primeiros meses e a impotencia de non a poder deter, non cambiar o destino de todos aqueles que cada día o mar depositaba na beira, vítimas do seu anoxo.

Os finais felices acumulados coa recuperación de fauna quedaron truncados neses meses iniciais nos que aprendemos que a vida é unha mestura, a maioría das veces dura e inxusta, de pequenos momentos de gozo e moitos de bágoas e que uns non poden existir sen os outros para que cobren o seu auténtico valor.

Asi que cando fomos a recoller o madrugador lobiño Fisterra, apenas empezado o mes de Decembro, ensombreceusenos o ánimo adiantando co pensamento o que criamos ía ser un final desgraciado. Non podía ter aparecido nunha praia menos mansa, máis salvaxe: Mar de Fora, tan próxima á fin da terra, que só lendas poden varar na súa area.

Era tan pequena e delgada que a esperanza de sacala adiante diluíase nas agres experiencias que viviramos meses antes. Durante os vintesete días pasados dende aquel momento no que Fisterra varou na area, valoramos especialmente cada avance en positivo, cada gramo de peso recuperado, cada afección descartada. A correcta prudencia dítame agora pois, que non se debe compartir estas emocións, porque Fisterra é un animal salvaxe, de poucos meses de vida, que viaxou durante millas autoalimentándose das reservas graxas que a súa nai lle proporcionou durante a lactación, facéndoas case desaparecer; do que descoñeciamos o tipo e a gravidade das afeccións que puidesen estar a relar o seu maltratado corpo.

Pero hoxe cúmprense vinte e sete días de estanza na UCI e de vinte e sete pequenas satisfaccións que xa non se perderán aínda que mañá a sorte se torza e a desgracia nos sorprenda unha vez máis. Remata aquí a primeira etapa do seu intento de recuperación, ultimados os preparativos para que inicie unha segunda fase na que a auga será novamente o seu elemento e o que verá reflectido nela será a luz da lúa, a punto xa de encherse.

Foi así grazas non só ao esforzo constante dos seus coidadores, senón tamén á solidariedade dalgunhas persoas, como as que o encontraron na praia e avisaron a CEMMA da súa presenza; de quen lle proporcionou coidados veterinarios, investigando melloras na medicación, a nosa compañeira Nuria.

A Seagood do grupo Porto-Celeiro que unha vez máis nos fixeron chegar o alimento para Fisterra, tres novas caixas de peixe nunha xenerosa axuda que non sabemos como agradecer, abrumados pola solidariedade que mostran.

Se se consegue culminar a recuperación deste animal, que agora inicia esa segunda etapa no lobeiro, e podemos finalmente devolverlle a liberdade a Fisterra, será grazas a todos eles e a todos aqueles outros que están detrás de todo este traballo de recuperación de fauna: Á Comunidade autónoma de Galicia por preocuparse pola protección e estudo dos mamíferos mariños e as tartarugas; á CEMMA por Coordinar, organizar e manter non sen esforzo esta iniciativa; a compañeiros doutras comunidades e países que compartiron experiencias e ata material; aos voluntarios que deixan algo do seu tempo para prestar axuda e a tantos outros que nos achegan a súa simpatía e solidaridade.

A complexidade da montaxe dunha Balea común (Balaenoptera physalus) de 18 metros

Ferrol, 20-12-2014

Dicía un compañeiro de CEMMA, cando viu por primeira vez o esquelete montado da balea que este era "un milagre". A súa expresión ten máis dunha lectura. Probablemente referíase á complexidade e dificultade que supón poder conseguir no límite de tempo que a natureza impón que un animal tan grande se recupere dunha praia tan complicada e todo iso sen que se perda parte ou todo da osamenta.

E esa é a primeira parte do milagre, a segunda é que o que non se perdeu no proceso o faga no manexo posterior, período delicado no que os restos biolóxicos adoitan deteriorarse ou destruírse definitivamente.

Pero o fenómeno ou prodixio complétase se, ademais de chegar ata aquí con toda a equipaxe, pode conseguirse culminalo coa montaxe dese esquelete e ademais facelo seguindo as pautas correctas da anatomía.

Quixeramos dende estas páxinas da nosa sección facer unha merecida homenaxe a este compañeiro de CEMMA e todos os demais que aquel 19 de marzo de 2004 se enfrontaron a un coloso varado sobre a area, tendo que tomar decisións e combinar á vez tantas circunstancias e chamar a tantas portas, sen perder de vista o poderoso dominio da natureza, que reclama o que é seu, cando lle vén en gana, nadando entrementres en augas de decisións políticas e administrativas, que non sempre concordan.

E digo isto porque son moitos os esqueletes que se intentaron recuperar e tantos os que quedaron en nada. Na nosa sección de Mamíferos Mariños tivemos esa experiencia varias veces. Recordamos en especial dous casos con dúas especies diferentes: unha balea común de 15 metros e un cachalote de parecido tamaño. Ambos os dous perdéronse e fixérono case antes de empezar. Algún día contaremos con detalle como sucederon os acontecementos e como é posible que algo así suceda e que o faga nun radio de dez quilómetros.

Algo similar sucede cando xa se conseguiu o esquelete e comeza o tempo da custodia do cadáver. Non é doado, se o corpo é de grandes ou medianas dimensións, realizar un soterramento axeitado, vixiar e preservar eses restos mentres dure a descomposición e recuperalos no momento preciso, antes de que a terra, o tempo, os animais e un montón de circunstancias os deteriore definitivamente.

Máis...

 

O Lobo mariño (Halichoerus grypus) FISTERRA –  Evolución na UCI

Ferrol, 19-12-2014

Tras catorce días de estanza na UCI da Rede de Varamentos de Galicia situado no Museo de Historia Natural da SGHN, FISTERRA vai pouco a pouco mellorando. Este é un dos lobiños máis pequenos que tivemos ó noso coidado e ingresou extremadamente delgado e deshidratado.

Con él tivemos que percorrer todo o camiño, xa que non sabía comer e ignoraba o peixe que se lle ofrecía, esperando o leite coñecido co que a súa nai lle alimentara durante uns 18 días. Nese tempo a cría gaña ata 2 kg de peso no día. Rematada a lactancia a femia abandónao para aparearse e o pequeño animal vive durante un tempo das súas reservas de graxa mentres non complete a muda da pel, que pasa dunha cor abrancazada que mantén durante unhas dous ou tres semanas, ao patrón de coloración similar ao dun adulto. Con esta cor de pel é como chegan xeralmente ás nosas costas, aínda que houbo algunha aparición coa pelaxe clara no Cantábrico. Cando o pequeno animal se bota a auga inicia unha dispersión que, axudada polos ventos e correntes os achega ás nosas cosas.

Neste intre,  pasado xa o período de aprendizaxe, FISTERRA precisa comer abundantemente para recuperar eses quilos que lle permitirán ser ceibado con posibilidade de sobrevivir nas duras condicións do océano. Recentemente e para contribuir a esa alimentación, a empresa SEAGOOD do grupo PORTO de CELEIRO, fíxonos unha entrega de 40 kg de sardiña. Dende a CEMMA e a sección de Mamíferos mariños da SGHN que compartimos este proxecto de recuperación, agradecemos de xeito moi especial esta colaboración.

 

Lobo mariño cincento (Foca gris) “FISTERRA” – Entrada na UCI

Ferrol, 06-12-2014

A UCI de Focas e tartarugas da SGHN-CEMMA volve ter un inquilino, apenas unha semana máis tarde de quedar baleiro. É a primeira foca gris Halichoerus grypus que ten que ingresar na tempada 2014-2015, adiantada este ano. O animal apareceu na praia de Mar de Fora en Fisterra, amosa pequeniño e cun delicado estado de saúde.

É a segunda foca viva que se deixa ver en Galicia. A primeira, na costa de Lugo e agora FISTERRA, como lle chamaremos, na costa da morte. Agradecemos ás persoas que a encontraron a súa dilixencia ao avisar prontamente o 112 para que a CEMMA puidese acudir a recollela, e unha vez máis aos membros de Protección Civil de Fisterra que se ocuparon de protexela mentres non chegábamos.

Neste momento xa ingresada na UCI está a recibir todas as atencións e tratamentos precisos. Desexariamos ter sorte neste proxecto de recuperación e sacar adiante a  este lobiño.

 

Tartaruga mariña Caretta caretta “ROSTRO” 

Saída da UCI da SGHN-CEMMA despois de oito meses de coidados

Ferrol, 01-12-2014

Neste complicado ano 2014, ao que lle falta un mes para rematar polo que aínda pode reservarnos sorpresas, ademáis de Lobos mariños en maior cantidade que noutros anos, tamén apareceron tartarugas mariñas.

Tres destes animais, chegaron con vida ata a costa:  unha Lepidochelys kempii  que morreu na praia ao pouco de varar; outra tartaruga, unha Caretta caretta á que lle puxemos por nome BALARÉS, ingresou na UCI en lamentables condicións de saúde a causa las feridas causadas por un enmalle en restos de artes de pesca, lixo que navega polo mar causando a morte a moitas tartarugas en todos os océanos do mundo.

Neste caso, as feridas ademáis de causarlle laceracións repartidas por varias partes do corpo, comprometeron ao rego sanguíneo das extremidades, producindo una necrose irreversible. Na UCI intentamos a súa recuperación iniciando coidados e tratamento inmediatamente, pero aos seis días da súa entrada faleceu. Cando se lle realizou a necropsia na Facultade de Veterinaria de Lugo, comprobouse a gravidade das feridas e o avanzado da dexeneración dos tecidos.

BALARÉS era un fermoso animal de uns 50 cm de lonxitude e case seis kg de peso. Unha triste perda para a poboación de Tartarugas mariñas, sempre en delicada situación. Non nos cansaremos nunca de insistir na importancia de manter limpos os mares, afastando das súas augas restos das vellas artes de pesca e, como non, de plásticos en xeral, que algunhas especies de tartarugas consumen confundindoas con augamares.

Aos poucos días de falecler BALARÉS apareceu ROSTRO, na praia do mesmo nome en Fisterra. Unha tartaruga que compartía a orixe das feridas coa anterior: estrangulamento das aletas a causa dun enmalle á deriva, unha liña de tanza que case lle secciona á aleta esquerda e dana considerablemente á dereita.

Moi delgada, deshidratada polo tempo que pasara limitada polo abrazo da liña que a inmobilizara. Non chegaba aos 30 cm de lonxitude y tiña lepas repartidas por un corpo de escasamente quilo e medio de peso.

Sucedeu fai exactamente oito meses e dende ese momento iniciamos un camiño de loita para a súa recuperación, coa preocupación sempre presente de que as súas feridas puideren ser irreversibles, como sucedese  coa outra tartaruga. Durante moitos meses a medicación con antibióticos e antiinflamatorios estivo presente, intentando apartar o fantasma da necrose. Afortunadamente o animal respondeu ben  axiña e pronto aceptou a alimentación, factor que axudou a fortalecer o seu organismo e fixo máis doada a relación cos coidadores.

A limpeza, desinfección e desbridamento das feridas a diario mantívose durante moitos meses, ata que o tecido foi rexenerándose e aqueles ocos que case acernaban as aletas foron desaparecendo, permitindo que o sangue  circulase sen problemas polas extremidades.

A progresiva melloría tivo como consecuencia un aumento de peso, así que se decidiu instalar ao animal nunha cuba de 800 litros, con filtro-bomba autoaspirable que fai circular ata 2300 litros de auga  cada hora, controlando eficazmente a calidade da auga. Os quentadores manterían unha temperatura axeitada para a evolución do animal.

A auga que encheu cada un dos recipientes nos que evolucionou ROSTRO foi auga de mar facilitada pola Estación de Bioloxía de A Graña (USC) obtida a través dun emisario submarino na Ría de Ferrol, decantada e dobremente filtrada con arena de sílice. Durante cada semana destos oito meses percorríamos o traxecto entre Ferrol e A Graña para transportar los litros necesarios para renovar o ecosistema da tartaruga. Agradecemos as atencións recibidas por todo o persoal da Estación de Bioloxía que nos prestou toda a axuda e colaboración neste proxecto.

En Septembro, decidimos  cambiarlle o habitáculo para que dispuxese dun espazo máis grande e diferente de xeito que o animal modificase os seus costumes no movemento. Así,  habilítase unha piscina de 1.546 litros, con auga de mar renovada cada semana e coas mesmas características que  o anterior recetáculo en canto a bomba, filtros e bacterias,  aínda que sen quentadores.  Para osixenar e forzar  á tartaruga a un movemento engadido, se instala una bomba de achique que moviliza a masa de auga e que funciona durante unhas horas ao día,

A finais do mes de novembro ROSTRO pesa 3.100 kg e mide case 35 cm.  O inverno bótase enriba e a auga adapta a súa temperatura a esta realidade. O animal precisa tempo e espazo para nadar, cubertas as súas necesidades, ten que seguir a recuperación fortalecendo as extremidades.

É tempo de sair da UCI cara ao Acuario de O Grove que colabora coa CEMMA nesta última etapa  de atención á fauna mariña.  Ese momento de certa tristura despois de tantos días de coidados, de tantas xornadas de adaptar a nosa vida a súa existencia. A UCI queda agora baleira, hule a lixivia  e a ausencia, nun tempo de espera para as posibles foquiñas que podan chegar.

Nas atencións veterinarias das tartarugas mariñas, así como nas necropsias que, como no caso de BALARÉS, se realizan cando acontece unha morte, quixéramos desde a nosa Sección de Mamíferos Mariños, responsable dentro da SGHN da UCI que xestiona a CEMMA baixo os permisos e dirección da Xunta de Galicia, agradecer a dedicación, dispoñibilidade e atención esmerada e desinteresada dos veterinarios Vicente Cebreiro, Andrés Gesto e a nosa compañeira Nuria Alemañ Profesora da Veterinaria de Lugo que cos seus compañeiros da facultade nos prestan toda a axuda e colaboración que puidéramos precisar.

 

Limpeza submarina en San Cibrao – Participación da Sección de Mamíferos Mariños

Ferrol, 30-11-2014

O Sábado 29 de Novembro, celebrouse a limpeza submarina organizada pola CEMMA e o Centro de Actividades Subacuáticas “Costa Lugo”, cunha grande afluencia de participantes tanto de clubes de mergulladores de toda Galicia coma de voluntarios para recoller o lixo que se sacaba do mar.

Participaron tamén nesta actividade ambiental ADEGA, as Asociacións Mar de San Cibrao e Mariña Patrimonio, o Concello de Cervo e o Museo do Mar de San Cibrao.

Grazas ao alto número de participantes baixo a auga, puidéronse rastrexar os fondos das praias a ámbolos lados do istmo, Cubelas á dereita e O Torno á esquerda; repartíndose os mergulladadore e os voluntarios, atendidos en todo momento polos membros de Protección Civil de Cervo que prepararon un gran operativo.

O estado do mar, especialmente en O Torno, dificultou a visibilidade  ós mergulladores, aínda así recolléronse algúns restos do que destruiron os temporais de principios de ano, cando o mar levou por diante parte da infraestructura da costa.

Rodas, envases de conservas, botellas, plásticos, restos de aparellos de pesca… e polo medio a fauna mariña que foi recollida con coidado polos voluntarios, especialmente nenos que seguiron con entusiasmo as tarefas de selección dos distintos restos e a busca dos seres vivos que se atopaban entre eles.

Toda a fauna recollida foi identificada e depositada en acuarios que a tal fin dispuxo a CEMMA para mostrar a todo o público que se achegara. Finalizada a actividade da mañá, os animais foron ceibados no mar. Como complemento deste labor de educación medioambiental, celebráronse no Museo Provincial do Mar pola tarde charlas e mesa redonda sobre o impacto da contaminación no medio mariño.  

 

Primeiro Lobo Mariño do inverno 2014-2015

Ferrol, 25-11-2014

Chegou ás nosas costas o primeiro lobiño (Halichoerus grypus) da tempada. Desexaríamos que este inverno 2014-2015 que se aproxima non se parecera ao anterior. Tentaremos en breve facer un relato do acontecido os pasados meses coas focas grises ou lobos mariños cincentos na nosa comunidade e os moitos rompedeiros de cabeza e disgustos que a súa presenza botou sobre as nosa costas.

Pero aínda sen recuperar o noso ánimo un destes pequenos animais, con poucos meses de idade fai acto de presenza nun areal da costa de Lugo,  ¡e non rematou Novembro!. Este adianto nas aparicións alertounos para preparar a UCI con vistas a que fose precisa a súa recollida e atención.

Polo  momento deixounos a pegada na area fuxindo na procura do océano, despois de descansar dun mar de inverno entre as dunas. As imaxes que nos facilitaron as persoas que pudieron velo dan fe de que a partir de agora os arenais poden acoller a algúns destes pequenos animais que inician o percorrido pola vida.

Aproveitamos para recordar a todas aquelas persoas que se atopen cun lobiño en calquera praia da Comunidade que aínda que con apariciencia de boneco, este é un animal salvaxe, esgotado e pode que enfermo. Pregamos non tenten tocalo, nen perseguilo, tanto pola súa seguridade como pola do observador. Manter unha distancia de seguridade para que non se sinta acosado e evitala confrontación con calquera can que lle puidera ocasionar algunha ferida ou contaxio de enfermidade.  A súa mellor seguridade ten que ver co descoñecemento da súa presenza, evitando a presión de moitos curiosos.

Avisade da súa aparición e localización ao 112 ou a Garda Civil para que a CEMMA poda valorar si o seu estado de saúde precisa retiralo da praia e ingresalo na UCI.

 

Participación na limpeza de fondos mariños de Curuxeiras (Ferrol)

Ferrol, 16-11-2014

A Sección de Mamíferos Mariños da SGHN participou na “IV Xornada de limpeza” que se celebrou o sábado 15 de Novembro, organizada polo Club de Mergullo Medioambiental San Martiño e na que tamén colaboraron: A Autoridade Portuaria de Ferrol/San Cibrao, a Confraría de Pescadores da Ría de Ferrol, a Consellería do Mar da Xunta de Galicia, a Garda Civil do Mar, a Asociación de Mergullo Medioambiental Os Delfines, a Sección de Mergullo do Club do Mar de Ferrol, os Amarradores do Porto e Ría de Ferrol e Protección Civil.

A inmersión dos mergulladores realizouse pola mañá e dispuxéronse catro contenedores para separar o diferente lixo contando coa axuda dun camión con grúa para izar moitos dos refugallos máis grandes.

Destaca a recollida de 43 neumáticos de diferentes tamaños, ademais de gran cantidade de plásticos, restos de aparellos, latas, vidros, etc.  A fauna mariña adherida ao lixo foi recollida en gran medida, comprobando tódolos obxectos que se retiraban da auga. Rematada a xornada de traballo liberáronse no mar moluscos como quitones  Lepidochiton sp, Nassarius reticulatus, zamburiñas Chlamys varia, mexilóns Mytilus sp, ostras Ostrea sp; así como patexos e unha Galatea; peixes como Barallocos e unha Anguía Anguilla anguilla;estrelas e ourizos de mar.


Ao remate da actividade o Coordinador da Sección impartiu unha charla sobre as capturas accidentais dos cetáceos relacionada coa actividade pesqueira e coa presenza de lixos á deriva. Agradecemos ao Club de Buceo organizador  a súa invitación para participar neste acto, compartindo con todos eles a posibilidade de amosar a preocupación pola saúde medioambiental dos nosos mares."

 

Varamento de Cifio de Blainville  Mesoplodon densirostris

Ferrol, 11-11-2014

Temos tantas novas pendentes do acontecido neste ano 2014 para publicar nestas páxinas, que neste intre xa non podemos priorizar ningunha. Ano dramático para tantos individuos, que as veces parecía que o perfil do inquedo océano se mesturaba coa area facendo un bloque de vida e morte. Tentaremos deixar caer as imaxes penduradas na memoria, permitindoas deslizar lenta, suavemente e sen fisuras, nin feridas. O tempo todo o cura, ou polo menos amoléceo para que non pese tanto o seu recordo.

Mentres a vida segue e outros acontecimentos se amontoan facendo o pasado máis comprimido e  impenetrable, así é que lle daremos paso ao presente coa nova de onte, antes de que a de mañá a rebaixe e aplane, converténdoa en fume.

E o presente máis fresco é o varamento dun Cifio de Blainville Mesoplodon densirostris, Zifio en castelán e Cifio para nós, con “c” de curiosidade, de desexo de coñecer e investigar a unha das máis estrañas familias do noso planeta, a dos cifios, palabra que ten un significado alusivo ó fociño estreito que estes animais presentan. Esta división reúne a unhas vinte especies, con distintos tamaños,

Polas nosas costas pódense atopar os xéneros Mesoplodon e Ziphius principalmente, aínda que tamén algunha especie de Hyperoodon, máis raro non obstante. No noso Museo temos algúns exemplares de cifios actuais, todos eles excepcionais e cunha historia detrás, máis o que nos ocupa neste intre é o Cifio de Blainville. Hai que deixar claro en primeiro lugar que os cifios non son baleas, senón odontocetos, unha suborde de cetáceos que posúen dentes, aínda que no exemplar que apareceu estos días non se ven, xa que nas femias non emerxen; esta especie posúe tan só un par de dentes, enormes e incrustados no arqueado maxilar inferior, tan visibles nos machos que sobresaen da mandíbula superior.

Esta femia chegou viva á praia de Arealonga en Foz, un areal complicado e de difícil acceso. Nas fotos dos primeiros momentos do varamento realizadas polo comunicante, vese ao animal aínda con vida e no intre no que Salvamento Marítimo coa súa embarcación Saturno fai a manobra de enganche para trasladalo a porto, axudado por unha voluntaria da SGHN, mentres o equipo de traballo da CEMMA e voluntarios da SGHN se desprazaban cara ao lugar do suceso. O animal morreu ao pouco tempo de tocar o seu corpo cos fondos das beiras á mercede das ondas, lonxe das augas profundas onde habitualmente vive. A necropsia posterior amosaría un corpo maltreito e con lesións incompatibles coa vida.

O Cifio de Blainville é de tódalas especies da súa familia o máis coñecido e investigado, quizais porque ten a distribución máis ampla. A característica que mellor o define, ademáis dos dous sucos na gorxa típicos dos cifios, puidera ser que posúe no seu rostro un dos ósos máis densos da natureza, de ahí o seu nome “densirostris”. Un corpo adaptado para as profundidades, estreito  na visión frontal e robusto na lateral. O tamaño máximo é duns cinco metros cun peso dunha tonelada. Este animal que nos ocupa non chegaba a este límite. Resulta complicado velos no mar xa que pasan pouco tempo na superficie e parece que tampouco fan demasido uso das emisións acústicas.

O acontecimento da morte dun cetáceo, sempre triste e difícil para nós, vese neste caso agravado pola circunstancia de que esta femia estaba preñada. No seu interior apareceu un feto xa formado ao que lle faltaba pouco tempo para nacer, así que dous Cifios de Blainville morreron neste mes de Novembro das nosas costas, un elevado custo para a natureza ameazada. Ademáis das biometrías e toma de mostras que forman parte do protocolo da CEMMA para os casos de varamentos de mamíferos mariños, fixemos un verdadero esforzo para recuperar o cranio deste cifio e o feto que levaba no seu ventre, con eles reforzaremos o banco de datos desta especie que a CEMMA e a SGHN dispoñen. O cranio formará parte do Museo de Historia Natural da SGHN.

Queremos agradecer ao informador  a súa actuación con este animal e que nos facilitara aviso da súa presenza e documentos gráficos;  a colaboración prestada polos membros de Protección Civil de Foz e Burela, coma sempre impecables, verdadeira imaxe do que representan as agrupacións de Protección Civil para Galicia; e a disponibilidade do patrón e tripulación da embarcación Saturno de Salvamento Marítimo que sempre acuden na nosa axuda.

 

Actividade de limpeza submarina da Sección de Mamíferos Mariños da SGHN

Ferrol, 03-11-2014

A Sección de Mamíferos Mariños da SGHN colabora nunha actividade de limpeza submarina, organizada pola CEMMA e polo Centro de Actividades Subacuáticas “Costa Lugo”, na que tamén participan ADEGA, a Asociación Mar de San Cibrao, Asociación Mariña Patrimonio, Concello de Cervo e o Museo Provincial do Mar.

A cita da actividade é para o día 29 de novembro 2014, na Praia de Cubelas, San Cibrao (Lugo).

Todos/as os compañeiros que desexen participar, tanto como mergulladores como persoal en terra, poden inscribirse, ANTES do mércores, 19 de novembro:

INSCRIPCIÓN MERGULLADORES:
637729123 (Julio)
– cascostalugo@gmail.com

INSCRIPCION PERSOAL EN TERRA: 646013385 (Paula)
– voluntariadocemma@gmail.com

No cartel amplíase a información, cos horarios das actividades. Esperamos a vosa presenza e colaboración. Para calquera dúbida que teñades, podedes dirixiros aos teléfonos e direcciones de correo citados.

O esquelete de cachalote no Museo do Mar de Vigo

Ferrol, 19-12-2013

O esquelete que aparece pendurado do teito da gran sala de exposicións do Museo de Mar en Vigo é o mesmo animal que enterramos, limpamos, arranxamos, protexemos e gozamos véndoo colgar mentres collía forma, das vigas do noso taller da casa do Coronel, nas instalacións do Museo da SGHN. O mesmo que montamos na Telleira de Sanxenxo e que aparece fotografado coa cadeliña agochada, marcando coa comparanza, aínda máis se cabe, o gran tamaño do cetáceo.

Pasaron moitos anos dende o inicio desta historia. Foi en marzo de 2003 cando este animal varou na praia de Montalvo en Sanxenxo tras un temporal; unha femia pequena que as ondas arrolaban na beira, facéndoa desaparecer na auga. Nos primeiros momentos pensouse que puidera ser outra vítima do chapapote do aínda recente vertido do Prestige, pero o seu corpo limpo de cru fixo desbotar ese primeiro suposto.

Co corpo xa na area e iniciadas as tarefas das biometrías e da necropsia, realizadas pola CEMMA, atopouse no seu interior un feto froito dun embarazo extrauterino, que probablemente fose a causa da súa morte.

Máis...

 

Caldeirón tropical
(Globicephala macrorhynchus),
varamento masivo de 22 exemplares

Como un mar, ao redor da soleada illa da vida,
a morte canta noite e día
a súa canción sen fin.
(Rabindranath Tagore)

Ferrol, 15-10-2013

Cando en 1998 nos enfrontamos ao que era o primeiro varamento mariño dunha especie accidental nas costas galegas: Caldeiróns tropicais, non podíamos nin imaxinar que 15 anos despois teríamos que vivir novamente a tristura de ver impotentes como uns animais magníficos e impoñentes morrían ante nos.

Naquela primeira experiencia, despois da sorpresa inicial de que estábamos ante unha especie que non frecuenta as nosas costas, mantivemos unha loita persoal e dolorosa contra o irrefreable desexo de varar que manifestaba aquel grupo de caldeiróns, que unha e outra vez volvían a area.

Foron sete días de angustias que non esquecemos, pese aos anos transcorridos. Quedaron nas retinas as imaxes dos longos e poderosos corpos, coas colas elevadas dando fortes golpes nas beiras xa case sen auga que os sustentara e aliviara a pel dorida polos roces do varamento. Temos asemade gravados os sons que emitían, chamándose entre eles, un auxilio sen resposta, porque un tras outro remataban tamén sobre a area.

Máis...

Prohibición de produtos derivados da caza das focas - Xustiza da UE

Ferrol, 10-10-2013

Este outono trouxo unha magnífica nova producida por unha resolución do Tribunal de Xustiza da UE. Con data 3 de outubro este Tribunal desestimou o recurso de casación que pecha en firme o contencioso iniciado trala prohibición legal da UE en 2009 do comercio de produtos e subprodutos de focas, froito da caza en Canadá, tentando axudar con esta norma a deter as cruentas matanzas de animais que se veñen repetindo cada ano.

As nosas retinas están repletas das tremendas imaxes de animais indefensos violentamente golpeados con mazas que rematan nuns ganchos cos que conseguen atordar á presa e poder quitarlles a pel con facilidade, as veces estando o animal aínda con vida. O branco do xeo tinguido de vermello acompañará sempre ás pelexas e subprodutos obtidos destas matanzas.

Contra esta resolución, os indíxenas Inuit, a quen a prohibición permitía nembargante vender "sen lucro" aqueles produtos de práctica tradicional, iniciaron unha batalla legal (definitivamente perdida co fallo deste recurso de casación) diante dos efectos  que rapidamente fixo sentir a prohibición: os baixos prezos da pel de foca.

Tanto Noruega como Canadá xa perderan tamén a súa demanda polo que eles entendían como discriminación comercial fronte a produtos de foca procedentes de países da UE, desestimada polos tribunais en base a que estes últimos non utilizan métodos cruentos na morte dos animais.

Alegrámonos deste avance na procura dun mundo menos cruel.

Entrevista ao Coordinador da Sección de Mamíferos mariños

Ferrol, 06-06-2013

O pasado 28-05-2013, o Coordinador da Sección de Mamíferos Mariños da SGHN, Juan Ignacio Díaz da Silva, estivo novamentena emisora de radio Música, Surf e Medioambiente falando sobre a recuperación de focas e tartarugas, e tamén sobre o Museo de Historia Natural de SGHN nunha entrevista que se pode escoitar premendo AQUÍ.

 

Entrevista sobre mamíferos mariños

Ferrol, 03-04-2013

A recente entrevista ao noso compañeiro e vogal responsable da Sección de Mamíferos Mariños, Juan Ignacio Díaz da Silva, na emisora de radio Música, Surf, Medio Ambiente pode escoitarse dende o seguinte vínculo:

http://musicasurfecologia.tumblr.com/post/45867610501/musica-surf-medio-ambiente-cuadragesimo?og=1

 

CASTRO, outro Lobo mariño en recuperación na UCI do Museo

O día 12 de Xaneiro avistouse outro Lobo mariño cincento na mariña de Lugo. A foquiña ficaba na praia urbana de Foz e a súa presenza non pasou desapercibida para os paseantes da zona. Algunhas informacións falaban de dous animais diferentes: un pequeno e outro máis grande, o que fixo que a partir deste intre, incrementáramos as alertas por se algún deles puidera precisar atención.

Dous días máis tarde, chéganos un aviso do varamento dunha foca, un animal morto no areal da praia de Llas. En cada aviso destas características, que se relaciona coa aparición do cadáver dun mamífero mariño ou tartaruga, tentamos poñernos en contacto co informador para que nos precise con máis detemento as características do corpo, preciso para unha certeira identificación. O comunicante ante a pregunta de como se atopaba o cadáver resposta que aínda non está morto de todo, aínda que case non lle queda vida.

E para alí marchamos inmediatamente, coa noite por riba de nós, confiando en que dunha rápida resposta depende en ocasións unha evolución satisfactoria. Neste caso, como noutros moitos, temos que agradecer o magnífico comportamento de Protección Civil de Foz, catro voluntarios que se achegaron ata o areal na procura do animal. Durante todo o traxecto estivemos recibindo información telefónica deles, na que nos informaban das dificultades de atopar ó lobiño na ampla liña de dunas en que remata a praia de Llas, xa que a derradeira información falaba dun animal deitado entre a vexetación dunar.

Máis...

 

ORZÁN: A primeira foca do ano da crise

O ano 2012 rematou deixando tras de si unha estela de desacougo. Algo está a cambiar, pero aínda non sabemos que parte da nova forma de vida vainos afectar persoalmente. Cadaquén observa o medio e se acubilla no seu interior expectante e preocupado. Os que xa o teñen claro son os medios de comunicación, que se poñen de acordo para recompilar cada día as noticias máis negras, tristes e pesimistas que se poden atopar na realidade do mundo, deixando ó oínte, espectador, lector, un poso de amargura cada vez que escoita, ve ou lee as novas.

Iniciamos o ano con amigos que se tiveron de marchar de Galicia, máis aló dos límites da Península, buscando unha oportunidade para sobrevivir, que aquí non atopan. Aquelas caras amables que nos rodeaban, dándonos apoio físico e moral no ambicioso proxecto dun Museo, que cubrían coa súa axuda desinteresada a ausencia da institucional, agora fican noutros países cun desarraigo tremendo, máis doloroso se cabe nas datas nas que nos atopamos.

Máis...

 

Jornadas de Manejo y Conservación de Fauna Silvestre

Jornadas de Manejo y Conservación de Fauna Silvestre -experiencias en México y España

  • Fecha: 30 de Noviembre, 1 y 2 de diciembre de 2012
  • Lugar: Lugo. Facultad de Veterinaria. Universidad de Santiago de Compostela
  • Duración: 30 horas
  • Organizan: Facultad de Veterinaria (USC), Facultad de Veterinaria (UVM).
  • Entidades colaboradoras –por orden alfabético-: Avifauna, Bluedisplays, Consejo Nacional de la Fauna de México, Coordinadora para o Estudo dos Mamíferos Mariños, Marcelle Naturaleza, Sociedade Galega de Historia Natural, Vigozoo.

Máis...

 

WORKSHOP: "Redes de arrojamentos e de reabilitaçao de animais marinhos"

Do 2 ó 5 de xuño de 2012, celebrouse en Figueira da Foz (Portugal) o workshop sobre "Redes de varamentos e rehabilitación de animais mariños", organizado pola Sociedade Portuguesa de Vida Selvagem, dentro do proxecto LIFE+MARPRO (www.marprolife.org), no que participou o Coordinador de Mamíferos Mariños da SGHN, Juan Ignacio Díaz da Silva, cunha charla sobre a recuperación de lobos mariños da UCI da SGHN-CEMMA.

No taller-seminario amosaron o seu traballo os responsables de Centros de Rehabilitación de Fauna da Península, Illas Canarias, Madeira, Azores, Francia e Holanda e iniciouse cun simulacro de varamentos de animais mariños na praia, a súa manipulación, coidados e transporte, para o que a SGHN facilitou unha maqueta de Golfiño riscado que serviu de modelo para as prácticas de rescate.

Máis...

Unha "TROMPA" varada na costa Galega (Cachalote común)

En séculos pasados e na xerga mariñeira dos antigos baleeiros chamábanse "trompas" ós cachalotes (Physeter macrocephalus). Quizais fora polo son que produce o vapor de auga cando sae polo espiráculo, xa na superficie momentos despois dunha inmersión profunda; quizais polos clics intensísimos, chasquidos de moi alta frecuencia, que emiten para orientarse, ou para predar sobre o seu alimento; quizais polo envite da súa inmensa cabeza, como a dun elefante, pero o certo é que con este nome se coñeceu ó cachalote en Galicia nos séculos XVI e XVII, e así o atopamos tamén na literatura deste e outros países:
"Sopla y arroja tu chorro, oh cachalote, el mismo demonio te persigue!. ¡Suena tu trompa! ¡Desinfla tus pulmones!..." (Moby Dick - H. Melville), ata adoptar o derivado do francés, cachalote.

Máis...

 

Liberación do Lobo mariño cincento (Halichoerus grypus) "NARIGA"

A finais de febreiro, a foca gris NARIGA abandonou a UCI da SGHN-CEMMA, despois de vinte días de coidados, rumbo ó acuario de O Grove onde pasou un período de tempo no que recobrou o contacto coa auga do mar e a posibilidade de exercitar a natación.

Se lle procurou un alimento variado, con introducción de peixe vivo, evitando no posible o contacto humano, especialmente no momento de subministrarlle a comida.

Liberouse no mes de Abril con máis de 30 quilos de peso, coa colaboración do barco "Susa I" con porto base en Marín, que o trasladou preto das costas irlandesas onde se realizou a solta, tras trinta e tres horas de viaxe.

Agradecemos a tanta xente que colaborou nesta recuperación: nos coidados diarios, no capítulo da alimentación coa aportación de peixes a baixo custe ou doazóns e en aqueles extraordinarios de carácter veterinario que non poderíamos afrontar sen a voluntariedade de profesionais que ofreceron de xeito gratuíto a súa axuda.

Máis...

 

Lobo mariño cincento "NARIGA": A primeira foca para a nova UCI da SGHN-CEMMA

O martes, 7 de febreiro, apareceu o primeiro Lobo mariño (Halichoerus grypus) de este ano. Recibíramos xa algunha noticia nos últimos días, da presenza de crías desta especie na costa galega, non documentada con fotografías, pero é esta a única aparición clara dun animal ata a fecha.

Ficaba sobre as rochas do cantil chamado Xunquiños Gordos, preto da Punta Nariga, entre dous concellos, Malpica e Ponteceso, baixo a mirada vixiante do Atlante en bronce que coroa o faro máis moderno de Galicia e casualidade da vida, a atopou unha mariscadora que faenaba na zona, que xa conta na súa familia con experiencia en descubrir a pequenas focas necesitadas de axuda agochadas entre os releves da costa: a súa irmá atopara á moi recordada "Barda", na escondida enseada do mesmo nome

Máis...

 

Presentación en Ferrol da novela gráfica "Cabana de Balieiros" do autor Tokyo

A Sección de Mamíferos Mariños da Sociedade Galega de Historia Natural invita a socios e simpatizantes á presentación en Ferrol da novela gráfica "Cabana de Balieiros" do autor Tokyo, publicada por Demo Editoral.

  • Lugar: "Museo da Natureza" da SGHN. Praza de Canido s/n -FERROL.
  • Día: 23-Novembro-2011(mércores)
  • Hora: 19:00 horas

"Cabana de Balieiros é unha vila desas que agochan segredos. Moitos deles son misterios que levan e traen as mareas. Algúns afúndense, e outros saen á superficie cando ninguén o espera. Un novo párroco chega á vila, e atópase cunha igrexa abandonada e un mundo que lle descubrirá as historias que fermentan na terra, fillas do salvaxe vento que trae o mar. Unha terra de costumes ancestrais, onde os máis puros instintos humanos xeran o ritmo da vida e marcan o propio destino dos seus habitantes, e levan algúns ao naufraxio da súa propia alma. Unha historia que, con certa intriga, nos acerca ao contexto social do século XIX, desde a mirada dun autor que, fundamentalmente e por riba de todo, é un defensor da natureza e ten alma de mariñeiro. Cabana de Balieiros é unha historia que mestura acción, aventura e intriga nunha vila baleeira de finais do século XIX. "

O autor, Tokyo (Alfredo López Fernández) é Presidente da Coordinadora para o Estudo dos Mamíferos Mariños (CEMMA) e a súa faceta de recoñecido ilustrador abarca tanto a creación de humor gráfico para diversas publicacións (Revistas "Castrellis" e "Katarsis", xornais "A Nosa Terra" e "A Peneira") e ilustrador de libros infantís como a ilustración científica e naturalista en diferentes publicacións e traballos. Esta é a súa primeira novela gráfica situada nun lugar, Cabana de Balieiros, que segundo Tokyo "existe só na imaxinación, creouse ao longo de moitos anos e baseouse en feitos reais ou imaxinarios que forman parte da nosa memoria colectiva."

Os Cetáceos: Bioloxía, Conservación e Ameazas

Entre os vindeiros 31 de agosto e 2 de setembro tera lugar na Fundación Ortegalia (Ortigueira, A Coruña) o Encontro 616N da Universidade Internacional Menéndez Pelayo baixo a dirección de Alfredo López Fernández (Presidente da Coordinadora para o Estudio dos Mamíferos Mariños) e Juan Ignacio Díaz da Silva (Responsable do Museo da Natureza da SGHN).

Díptico con toda a información sobre o encontro.

 

Cachalote (Physeter macrocephalus) - Durmido sobre a area

O venres, 28 de xaneiro, recibimos o aviso da presenza dun cachalote na praia de Lume Boo, esa caliña pequena e dificultosa de acceder separada da de Doniños, de gran sona, pola Punta Penencia. Quen coñece o lugar recordará as disputas pola pedra e a area entre veciños e turistas, amantes do baño natural sen roupa estes e coidadores da moral da época os primeiros. As visitas das autoridades policiais repetíanse durante a época estival, perseguindo os corpos espidos que disfrutaban da beleza desta pequena cala que queda case sen area para deitarse cando sube a marea.

Máis...

 

O primeiro Lobo mariño (Halichoerus grypus) do ano

A UCI de Lobos mariños e tartarugas da Sección de Mamíferos Mariños da SGHN-CEMMA ten o primeiro inquilino do ano: unha pequena foquiña, un Lobo Mariño Cincento (Halichoerus grypus) de moi poucos meses de idade.

As poboacións de Lobos mariños máis próximas a Galicia sitúanse nas Illas Británicas e costa adxacente do continente. Aínda que gran parte do ano non son sociables, na época reproductora, no outono, os animais se achegan á costa formando colonias, nas que as femias paren y aleitan.

Máis...

 

Novo exemplar de Momo (Cetorhinus maximus)

Momo_1

Nos últimos días do ano 2010 un novo exemplar de Tiburón Peregrino, de máis de cinco metros de lonxitude, resultou capturado accidentalmente nun aparello de pesca nas costas galegas.

Como grupo de traballo da CEMMA tivemos ocasión de examinar o corpo do animal, admirando unha vez máis a bioloxía desta magnífica especie de quenlla, tan ameazada e que pese a o seu gran tamaño, se alimenta filtrando auga, grazas a láminas branquiais polas que pasan máis de un millón de litros de auga por hora, o equivalente á capacidade dunha piscina olímpica.

O seus restos descompoñéndose na area, confundíronse na antigüidade con enormes réptiles mariños, dando lugar a lendas sobre monstros.

Máis...

 

Cetorhinus maximus - Momo (Tiburón Peregrino). Varios animais atopados en Galicia en 2010

Durante os primeiros meses deste ano, varios exemplares de Cetorhinus maximus  apareceron pola costa de Galicia. En tres casos quedaron enmallados accidentalmente en barcos de pesca, un en Pontedeume e dous no porto de Mugardos. O tamaño dos animais oscilaba entre 3 a 5 metros medidos, nunha especie que  pode chegar ata os dez metros de lonxitude e unhas catro toneladas de peso, aínda que existen rexistros de maior tamaño. Nos últimos días outros exemplares foron avistados, esta vez vivos, na costa de Corrubedo e no Golfo Ártabro.

Máis...

Cetorhinus_02