logo

Dende 1973 estudiando, divulgando e defendendo o patrimonio natural galego

entomoloxia@sghn.org

line decor
  INICIO  
line decor
 
 
 
 


  

 

Bolboretas en Sálvora

Salvora, 02-04-2017

O pasado domingo 2 de abril, varios membros da Delegación de Pontevedra e Sección de Entomoloxía da SGHN, baixo o amparo do Parque Nacional Marítimo Terrestre das Illas Atlánticas de Galicia, realizaron unha xeira ao redor da Illa de Sálvora enfocada ao recoñecemento e identificación dos lepidópteros da illa, cos equipos que están a realizar os censos BMS en Cíes, Ons e Cortegada.

En bolboretas diurnas, a tempada aínda está quentando motores na illa, polo que o número de especies avistadas non foi demasiado elevado, destacando sobre todo as abondosas poboacións de Zerynthia rumina e numerosos exemplares no ninfálido Vanessa atalanta, ademáis das Coenonympha pamphilus, Pieris napi, Pieris rapae, Pararge aegeria, Euphydryas aurinia e Celastrina argiolus. Ademais das xa mencionadas, tamén se deixaron ver varias avelaíñas, como Diaphora mendica ou o sempre espectacular noctuido Phlogophora meticulosa.

Non todo foron bolboretas, ao longo do día puidemos disfrutar da presentecia doutras especies non menos interesantes, como poden ser os merlos, verdeirolos, chascas, rabirrubios, carrizos, mascatos, andarríos, gaivotas patiamarelas (as verdadeiras protagonistas da illa), corvos mariños ou mesmo un azor entre outras moitas aves.

Varios foron os hérpetos tamén se deixaron ver na xornada, como os lagartos arnais, o escáncer común, os limpafontes comúns ou mesmo as lagartixas dos penedos.

Polo que atinxe ás prantas, fantásticas e moi numerosas tamén as poboacións de herbas de namorar (que fan que te namores da illa) e Aristolochia paucinervis, destacando tamén a presenza da parásita dos Cistus, Cytinus hypocistis.

Unha xornada pois ben completa na que puidemos disfrutar dabondo.

 

Seguimento de Bolboretas do BMS no Parque Nacional das Illas Atlánticas

Pontevedra, 28-02-2017

O pasado martes 21 de febreiro, tivo lugar na sede do Parque Nacional Marítimo Terrestre das Illas Atlánticas de Galicia, a II Reunión do Grupo de traballo de Seguimento de Bolboretas do BMS no parque, unha xuntanza que tiña como obxectivo principal, facer balance da pasada campaña do BMS nos tres arquipélagos que contan con transepto no Parque Nacional (Ons, Cíes e Cortegada) ademais de planificar a campaña 2017 que está a piques de comezar.

A SGHN participou como invitada na reunión por medio da súa Sección de Entomoloxía, onde o noso compañeiro José Rodrigo Dapena impartiu unha interesante conferencia centrada na identificación visual das distintas especies de bolboretas diúrnas (49) existentes nestes tres arquipélagos, algunha delas auténtica primicia para o parque, como o caso do pequeno licénido Favonius quercus, presente no arquipélago de Cortegada e da que a SGHN conta con rexistros dentro do seu programa ESENGA, como do exemplar recollido no ano 1995 que amosamos na presentación, ademais de deixar algún apuntamento a maiores dalgunha outra especie que non sería estraño que se deixase ver nas illas no futuro.

O rematar a xornada, e para complementar dun xeito práctico toda esta formación teórica, a SGHN ofreceuse a realizar unha saída monitorizada ao longo da presente tempada, enfocada principalmente a identificación de bolboretas diúrnas en calquera dos arquipélagos que integran o PN, unha proposta que tivo unha fantástica acollida tanto por parte do propio persoal do Parque Nacional, como por parte dos propios asistentes á reunión de traballo.

 

Concello e Consellería non respostan nin aos ofrecementos de colaboración

SGHN pide amparo ao Valedor para protexer ao Cerambyx cerdo en Caldas

Pontevedra, 18-08-2014

Lamentable e novamente a SGHN tivo que recurrir ó Valedor do Pobo (PDF-1, PDF-2) para que a administración dea contestación ós escritos presentados. Nesta ocasión trátase de sendos escritos presentados o 07-02-2014 diante da Consellería de Medio Ambiente (PDF) e o Concello de Caldas (PDF) por mor da intención do concello de Caldas de Reis (Pontevedra) de eliminar a presenza do legalmente protexido Cerambyx cerdo dunha carballeira sita nesta vila.

Os primeiros escritos seguén sen contestación a pesares do ofrecemento de colaboración da SGHN.

 

Novo Atlas de fauna galega:
Atlas e libro vermello de Carabini, Cychrini e Lucanidae (Insecta, Coleoptera) de Galicia

 

Vilagarcía de Arousa, 23 de xuño de 2014

A SGHN ven de publicar un novo atlas, o primeiro en Galicia sobre dous grupos de Carabidos e a Familia Lucanidae (á que pertencen as coñecidas vacalouras).

Este libro nace dun proxecto empezado hai moitos anos e inclúe o estudo doutros grupos de insectos como os odonatos (libélulas e cabaliños do demo) e lepidopteros (bolboretas) que verán a luz proximamente. Paralelamente outros grupos de insectos son obxeto de atención e traballo de campo para publicar os resultados no futuro.

As 164 páxinas do libro están organizadas en varios capítulos introductorios sobre a historia da investigación dos carábidos en Galicia, a bioclimatoloxía básica galega, criterios de traballo e conclusións. Cada especie (consta da revisión de vinte especies) é analizada en un capítulo independiente que recolle un mapa coa distribución coñecida, tanto a bibliográfica como os datos aportados por diversos colaboradores, faise unha breve revisión da súa distribución galega, ibérica e mundial, a súa bioloxía, requerimentos ambientais, bibliografía revisada e as táboas cos datos dispoñibles, tanto de datos inéditos coma os recollidos de diversas publicacións. Cada capítulo compleméntase cunha análise do seu estado de conservación baixo os criterios da UICN (libro vermello) e unha fotografía da especie tratada.

Compre destacar que esta publicación foi posible gracias ó esforzo altruista dos colaboradores e foi financiada única e exclusivamente cos fondos da SGHN. A súa distribución será gratuita entre os socios e colaboradores e poderá ser mercada directamente na SGHN ou en librarías colaboradoras: en Santiago de Compostela son Libraría Couceiro e Librería Follas Novas..

 

Situación da carballeira de Caldas de Reis

Caldas de Reis, 09-02-2014

A Sección de Entomoloxía da Sociedade Galega de Historia Natural (SGHN) presentou con data 07-02-2014 sendos escritos por rexistro dirixidos ó Concello de Caldas de Reis (PDF) e Conselleria de M.A., Territorio e Infraestruturas (PDF). Neses escritos solicitábanse unha serie de medidas para mellorar a situación da Carballeira de Caldas de Reis, así como unha reflexión pausada sobre a actuación sobre un insecto presente nos Carballos da zona é ó que se quere responsabilizar da situación da Carballeria. O Citado insecto é un escarabello denominado Cerambyx cerdo que está amparado por varias figuras de protección e catalogación como:

  • Categoría UICN: Vulnerable A1c+2c
  • Anexo II e IV da Directiva 92/43/CEE relativa á conservación dos hábitats naturais e da fauna e flora silvestres. O Anexo II contén as especies para as cales é necesario designar zonas especiais de conservación e o Anexo IV é para as especies que requiren proteción estricta.
  • Anexo II do Convenio de Berna de 1979, como especie de fauna estrictamente protexida.

O normal para esta especie é que as súas larvas se alimenten de madeira morta de árbores xa debilitadas pois este insecto non provoca o debilitamento da árbore e o podrecemento da madeira. Nunha inspección ocular na zona observouse un proceso de podrecemento da raizames, que unido ós temporais pasados, doadamente é a causa principal da caida de varias árbores da zona.

Na Carballeira observouse tamén certa deixadez que non favorece á saúde das árbores, como diverso cableado pendurado das árbores e nalgún caso o arame estrangulando a codia da árbore, o que provoca a restricción ou eliminación do movemento da salvia na zona do xilema e floema provocando a morte ou debilitamento das partes superiores das árbores.

Se ben pódese observar un debilitamento xeral da saúde da carballeira, sen dúbida, este debilitamento non se debe ó Cerambyx cerdo ou como moito ten unha influencia mínima nesta situación.

Por estos motivos SGHN solicitoulles ao Concello e á Consellería:

  • Que non se empreguen tratamentos fitosanitarios indiscriminados no arborado desta carballeira.
  • Que nos estudos que de fagan sobre a situación fitosanitaria da carballeira, tamén se inclúa a determinación da posible presenza de patóxenos no solo, por se houber algún problema fúnxico ou similar no mesmo.
  • Que se proceda á reposición do arborado faltante con exemplares de orixe xenética certificada galega, ó obxeto de reducir contaminacións xenéticas.
  • Igualmente proponse que se tome nota do que se fai noutros parques europeos, como por exemplo o Tiergarten de Berlín. É habitual empregar as polas e árbores que sexa necesario podar por seguridade para os usuarios do parque, para acumulalas en determindas zonas para que as larvas de diversos insectos xilófagos as empreguen no seu ciclo vital. A SGHN ofreceu a súa dispobilidade, gratuita, para deseñar paneis informativos sobre os motivos e ciclos vitais destes interesantes e protexidos insectos.
  • Que se retire o cableado aéreo.

 

PROGRAMA  ESENGA

O programa ESENGA naceu en 1984, como primeiro obxetivo da entón recén creada Sección de Entomoloxía.

Inicialmente encetouse a traballar sobre uns grupos moi concretos: Fam. Nymphalidae e Pieridae (LEPIDOPTERA), Fam. Lucanidae e SubFam. Carabinae (COLEOPTERA), posteriormente engadiuse a Orde Odonata.

ENTOMOFAUNA

 

Coenagrion mercuriale (Charpentier, 1840)

Aínda que non temos moitos datos desta especie parece ser frecuente en Galicia, así temos rexistrada a sua presencia nas catro provincias. A nivel europeo está en regresión en moitos paises e xa desapareceu dalgúns. (ver mais)

ANUARIO

Agrius convolvuli (Linnaeus, 1758)

O Grove:   Oservada unha eiruga deste  ESFINXIDO  alimentandose  de Convolvulus sp. 17/10/04. C. R. Rañó.

 

 

A páxina web da SGHN-Entomoloxía atópase en proceso de reestructuración e migración ó dominio www.sghn.org.

Premendo eiquí http://perso.wanadoo.es/e/carlosrey2/index.htm

hai dispoñible un vínculo provisorio á anterior páxina web da Sección