logo

 

Dende 1973 estudiando, divulgando e defendendo o patrimonio natural galego

sghn@sghn.org

line decor
  INICIO   
line decor
   

 

A Confederación proxecta novas actuacións no río Limia

Contraproducentes, contrarias ao Plan Hidrolóxico e fóra das súas competencias

Versión en castellano

Ourense-Santiago de Compostela, 16-05-2013

Co pretencioso título de “Actuacións de mellora do Dominio Público Hidráulico e da capacidade de desaugue do río Limia ao seu paso polo tramo urbano de Xinzo de Limia (Ourense)”, a Confederación Hidrográfica do Miño-Sil (CHMS) sacou a información pública un novo proxecto que afecta ao río Limia. SGHN, non sen dificultades, conseguíu acceso á información e preparou e presentou as correspondentes alegacións e consideracións.

En primeiro lugar, constatose o déficit de transparencia e boas prácticas da CHMS neste caso: ao contrario doutras ocasións recentes, o proxecto non estivo a disposición da cidadanía na web da CHMS. Conseguir unha copia dixital costou 9,16 EUR de taxas, chamadas telefónicas e tempo de xestión de xente que non vive desto.

En canto ao proxecto en si, trátase da construcción dunha pasarela peonil e da ampliación dunha ponte para o tráfico rodado; adicionalmente contémplanse medidas de mellora ambiental no río (retirada de sedimentos, reparación de noiros, eliminación de especies invasoras, ...). Ao respecto, SGHN considera:

  • Que tanto a pasarela peonil como a ampliación da ponte (sen poñer en dúbida a súa importancia e/ou necesidade) non son infraestruturas hidráulicas e, polo tanto, a actuación neste ámbito non compete á Confederación Hidrográfica, debendo ser asumida por outras administracións.
  • Que a retirada de sedimentos e reparación de noiros amosan o fracaso reiterado de obras semellantes realizadas anteriormente e inciden, xa que logo, nos mesmos erros. Incluso pódese afirmar que son contrarias á Directiva Europea 2000/60/CE e ao propio Plan Hidrolóxico da Demarcación Miño-Sil.
  • Que o proxecto inclúe a loable retirada de especies invasoras; así e todo, tamén contempla revexetacións con especies foráneas potencialmente invasoras. Ademais, as recentes actuacións da CHMS no río Limia engaden dúbidas razoables a este punto: realizáronse desbroces e eliminouse vexetación autóctona, mentres que se mantiveron, por exemplo, exemplares de especies exóticas tan perigosas como Cortaderia selloana (Herba da Pampa).

Foto: Mata de herba da Pampa (Cortaderia selloana) nun treito do río ao seu paso por Xinzo de Limia onde a Confederación, supostamente, acababa de facer labores de limpeza e eliminación de especies invasoras.

En consecuencia, SGHN ven de pedirlle á Confederación Hidrográfica do Miño-Sil (PDF) e á Dirección General del Agua (Ministerio de Agricultura, Alimentación e Medio Ambiente, PDF) que se desestime por completo o proxecto, e pregúntase: por que a Confederación Hidrográfica do Miño-Sil non financia con estes fondos actuacións de futuro que resolvan os problemas da calidade e a cantidade de auga no río Limia?

Fotos: Afundimento parcial da escolleira de perpiaños como consecuencia da incisión do leito polo río Limia (froito en parte dos continuos dragados)
que xa provocara con anterioridade o derrumbe do noiro.

 

A Limia: onde unha man da Xunta non sabe o que fai a outra

Versión en castellano

Ourense, Santiago 28-02-2013

Dende o desougamento da lagoa de Antela hai medio século, cun proxecto realizado en apenas 2 meses e modificado sobre a marcha durante os máis de 6 anos de obras (máis...), a ordenación do territorio e a planificación das actividades humanas produtivas (agricultura, gandería, industria, minería) brillan pola súa ausencia na Limia, deixando o presente e futuro da bisbarra en mans da improvisación e, mesmo, do surrealismo (máis...).

A última mostra, polo de agora, de actuacións caóticas e descoordinadas das administracións públicas na Limia ven outra vez da Xunta de Galicia: mentres cunha man (Consellería de Medio Rural e do Mar) declara á Limia como Zona de Especial Interese Agrario (PDF) e proxecta catro novos plans de regadío (máis...), coa outra man (Consellería de Economía e Industria) somete a información pública un proxecto mineiro para extraer feldespatos a ceo aberto coincidindo exactamente cunha das catro zonas que se pretende transformar en regadío (a de Corno do Monte cunha superficie de 1060 ha e un investimento de entre 8 e 12 millóns de euros, PDF).

A descoordinación é tal que durante varias semanas coincidiron no tempo os trámites de información pública de ámbolos dous proxectos, aos que SGHN presentou ás oportunas alegacións (PDF regadío, PDF mina feldespatos).

 

"Avións espía" nin na Limia nin na Terrá Chá

Advertencia á OTAN, Northrop Grumman Corporation e Ministerio de Defensa

En relación coas novas de prensa acerca do proxecto de construir en Trasmiras (Ourense) unha base para avións non tripulados, cun aeródromo de apoio en Lugo, o 05-03-2012 SGHN remitiu aos máximos responsables do Ministerio de Defensa, a OTAN e a empresa Northrop Grumman Corporation escritos advertíndolles:

  • Que o concello de Trasmiras e os seus arredores están completamente dentro de, ou adxacentes a, ZEPA ES 008 A Limia e/ou da súa Zona Periférica de Protección (ZPP).
  • Que a ZEPA ES 008 A Limia declarouna a Xunta de Galicia (Decreto 411/2009, do 24-11-2009) para executar a sentenza de 28-06-2007 do Tribunal de Xustiza da Unión Europea no “Asunto C-235/04 Comisión das Comunidades Europeas contra o Reino de España «Incumprimento de Estado — Directiva 79/409/CEE — Conservación das aves silvestres — Zonas de protección especial ”.
  • Que no concello de Trasmiras e as súas inmediacións reprodúcense actualmente 6 especies de aves incluidas no Catálogo Galego de Especies Ameazadas (Decreto 88/2007, Decreto 167/2011):
    • En perigo de extinción: Pernileiro ou Alcaraván (Burhinus oedicnemus), Conícora ou Avefría (Vanellus vanellus), Cabra do aire (Gallinago gallinago) e, ata hai poucos anos, Sisón (Tetrax tetrax).
    • Vulnerables: Gatafornela (Circus cyaneus) e Tartaraña cincenta (Circus pygargus).
  • Que no concello de Trasmiras e as súas inmediacións atópase un dos escasos núcleos poboacionais de sapo de esporóns (Pelobates cultripes) considerado como Vulnerable no Catálogo Galego de Especies Ameazadas (Decreto 88/2007, Decreto 167/2011).
  • Que a área considerada para o aeródromo complementario en Lugo se atopa no interior da Reserva da Biosfera “Terras do Miño” e da proposta de IBA “Terra Chá” (actualmente en consideración na Revisión do Inventario de IBAs) e está rodeada por zonas importantes para a cría de 5 especies de aves incluidas no Catálogo Gallego de Especies Amenazadas (Decreto 88/2007, Decreto 167/2011):
    • En peligro de extinción: Pernileiro ou Alcaraván (Burhinus oedicnemus), Conícora ou Avefría (Vanellus vanellus), Sisón (Tetrax tetrax) e Mazarico real (Numenius arquata).
    • Vulnerable: Tartaraña cincenta (Circus pygargus).

Por iso, SGHN solicitou ao Ministerio de Defensa, á OTAN e á empresa Northrop Grumman Corporation que desboten a posibilidade de instalar no concello de Trasmiras (Ourense), ou en calquera parte da ZEPA de A Limia e a súa ZPP, unha base para avións non tripulados, así como o aeródromo de apoio en Lugo.

Limites da ZEPA de A Limia (zonas en gris), da súa Zona Periférica de Protección (zonas raiadas) e do concello de Trasmiras (línea vermella).

 

REMATOU O PRAZO LEGAL E AÍNDA NON SE FIXO PÚBLICO

SGHN RECLAMA O "PLAN DE DESENVOLVEMENTO SUSTENTABLE" DA ZEPA DA LIMIA

Case un mes despois de que rematase o prazo de dous anos establecido legalmente polo Artigo 6 do Decreto 411/2009, do 12 de novembro, polo que se declara a zona de especial protección para as aves da Limia (DOG nº 230 de 24-11-2009), SGHN ven de pedir ao Conselleiro de Medio Rural unha copia do “Plan de desenvolvemento sustentable orientado ao fortalecemento da actividade económica, social e cultural ... que establecerá medidas de apoio e orientación tendentes ao desenvolvemento da actividade agraria en réxime sustentable, de cara a harmonizar a obtención de bens e servizos co mantemento dun estado de conservación favorable das especies e dos hábitats que as sustentan”. (ver PDF).

 

SGHN e SGO informan ó Ministerio de Defensa
A BASE DE "AVIÓNS ESPÍA" EN TRASMIRAS AMEAZA A ZEPA DA LIMIA

En febreiro de 2011, o Partido Popular de Galicia dirixiuse á Ministra de Defensa para pedirlle que se constrúa en Trasmiras (Ourense) o “centro de excelencia de avións non tripulados do consorcio aeronáutico europeo EADS”, polo que a Sociedade Galega de Ornitoloxía e a Sociedade Galega de Historia Natural (PDF) veñen de remitirlle un escrito á Ministra informándoa de que:

  • A zona proposta, agora polo Partido Popular de Galicia e anteriormente polo Goberno bipartido da Xunta de Galicia, situaríase no interior (ou nas inmediacións mesmas) da Zona de Especial Protección para as Aves (ZEPA) de A Limia e/ou da súa Zona Periférica de Protección (ZPP).
  • Na zona proposta e as súas inmediacións reprodúcense actualmente 5 especies de aves incluidas no Catálogo Galego de Especies Ameazadas (Decreto 88/2007, Decreto 167/2011):
    • En perigo de extinción: Pernileiro ou Alcaraván (Burhinus oedicnemus), Conícora ou Avefría (Vanellus vanellus), Cabra do aire (Gallinago gallinago) e, ata hai poucos anos, Sisón (Tetrax tetrax).
    • Vulnerables: Gatafornela (Circus cyaneus) e Tartaraña cincenta (Circus pygargus).
  • Que na zona proposta e as súas inmediacións atópase un dos escasos núcleos poboacionais de sapo de esporóns (Pelobates cultripes) considerado como Vulnerable no Catálogo Galego de Especies Ameazadas (Decreto 88/2007, Decreto 167/2011).

Por estes motivos, a SGHN e a SGO entenden que debera desestimarse a posibilidade de instalar dito “centro de excelencia de avións non tripulados do consorcio aeronáutico europeo EADS” no concello de Trasmiras (Ourense), ou en cualquera área da ZEPA de A Limia e a súa ZPP, ou noutras zonas próximas que poideran afectar a este espacio natural e solicitan que o Ministerio de Defensa teña en conta as circunstancias descritas e proceda en consecuencia.

Limites da ZEPA de A Limia (zonas en gris), da súa Zona Periférica de Protección (zonas raiadas) e do concello de Trasmiras (línea vermella).

 

ZEPA DE A LIMIA
As alegacións da SGHN que non serviron en Santiago pero sí en Bruselas

En tanto que as 30000 ha incluidas na IBA «ES0008 A Limia» poderían considerarse unha ambiciosa proposta necesitada de matices e dunha delimitación máis axustada, as 10384 ha contempladas inicialmente no proxecto de ZEPA para A Limia (DOG nº 149 de 02-08-2007), eran claramente unha proposta de mínimos insuficiente para garantir o cumprimento da Directiva 79/409/CEE.

A SGHN alegou con sólidos argumentos científico-ornitolóxicos que a proposta da Xunta amosaba as siguientes deficiencias:

  • Fronte á superficie continua da «ES0008 A Limia», a ZEPA proposta aparecía fragmentada en tres áreas disxuntas.
  • A superficie oficialmente contemplada non protexía de xeito satisfactorio as zonas de distribución de varias das especies do Anexo I da Directiva 79/409/CEE polas que a Comisión Europea demandou ó Reino de España a creación desta ZEPA.
  • Non garantía axeitadamente a recolonización ou a recuperación dos efectivos reproductores de diversas especies incluidas no Libro Vermello da Fauna española e/ou no Catálogo Galego de Especies Ameazadas.

Por todo elo a SGHN solicitaba a ampliación da proposta de ZEPA en 4070 ha ata acadar un total de 14454 ha.

Malia a insuficiencia da proposta inicial da Xunta de Galicia, durante as 5 xuntanzas (30-11-2007, 21-12-2007, 10-01-2008, 08-02-2008 e 03-04-2008) da mesa de traballo sobre a ZEPA constituida por representantes da Consellería de Medio Ambiente e Desenvolvemento Sostible, os principais sindicatos agrarios e organizacións de defensa ambiental quedou claro que, polas presións político-sindicais e a campaña de intoxicación mediática que xeneraron, a Consellería ía recortar a súa proposta ata pouco máis de 7000 ha. Á vista desta situación a SGHN decidiu enviar directamente á Dirección Xeral de Medio Ambiente da Unión Europea as súas alegacións ó proxecto de ZEPA de A Limia.

O éxito en Bruselas das alegación da SGHN non foi completo pero conseguiron que, ademais das 6932 ha que propoñían declarar ZEPA, as autoridades galegas se viran obrigadas pola Unión Europea a declarar unha Zona Periférica de Protección (ZPP) de 7559 ha, de tal xeito que as 14491 ha finalmente declaradas como ZEPA+ZPP coinciden case exactamente nos seus límites coa proposta de ZEPA feita pola SGHN.

ZEPA_LimiaZEPA_ZPP_Limia

Planos: Proposta da SGHN para ampliar a ZEPA da Limia (esquerda) e ZEPA+ZPP finalmente declarada pola Xunta de Galicia.

Para máis información véxase PDF Alegacions_ZEPA enviadas pola SGHN á Consellería de Medio Ambiente e Desenvolvemento Sostible e á Dirección Xeral de Medio Ambiente da Comisión Europea e DOG co Decreto de declaración da ZEPA da Limia.