logo

 

Dende 1973 estudiando, divulgando e defendendo o patrimonio natural galego

sghn@sghn.org

line decor
  INICIO   
line decor
   

Despois da primavera máis chuviosa dende 1986...

...Novo colapso hidrolóxico en A Limia

Ourense, Santiago de Compostela, 10 de setembro de 2013

Nin a primavera máis fría e chuviosa do último cuarto de século segundo a Axencia Estatal de Meteoroloxía (AEMET) impedíu que a cabeceira da bacía do Limia sufra de novo o colapso hidrolóxico que se repite anualmente, dende hai xa 15 anos.

Cunha primavera excepcionalmente chuviosa, o río Limia leva hoxe (por quinto día consecutivo) un caudal de apenas 200 litros/segundo, é dicir, menos da cuarta parte do seu caudal ecolóxico mínimo (828 litros/segundo) establecido no Plan Hidrolóxico, incumplindo o Real Decreto 285/2013 e a Directiva 2000/60/CE. Qué acontecerá cando chegue un ano un pouco seco?

SGHN ven, outra vez, de esixir á Confederación Hidrográfica Miño-Sil (PDF) e á Dirección Xeral da Auga do Ministerio (PDF) que adopten todas as medidas previstas pola legislación vixente que sexan necesarias para asegurar que, á maior brevidade posible, se recuperen os caudais ecolóxicos mínimos nas masas de auga da chaira limiá.

 

A LIMIA, OBXECTIVO 2015. AS CONCHAS, OBXECTIVO 2021

Nun comunicado de prensa do 19 de agosto de 2011, a Confederación Hidrográfica do Miño-Sil indica respecto ao río Limia que «Para alcanzar el buen estado en esta masa de agua, el procedimiento óptimo consiste en llevar a cabo un estudio sobre la misma para aclarar las causas del mal estado. [...] La realización de dicho estudio exige un plazo de varios años, por lo que no se podrán alcanzar los objetivos medioambientales hasta el año 2021». Os obxectivos medioambientais a que se refire son o bo estado ecolóxico e químico das súas augas esixido pola Directiva 200/60/CE sobre política de augas.

En relación co dito comunicado da Confederación Hidrográfica do Miño-Sil, SGHN considera necesario facer as seguintes precisións:

  • De acordo co documento “Anejo 01_Masas_muy_modificadas.pdf” “Propuesta de proyecto de Plan hidrológico de la parte española de la demarcación hidrográfica del Miño-Sil” (Confederación Hidrográfica del Miño-Sil, Ministerio de Medio Ambiente y Medio Rural y Marino, 2010) que foi sometido a información pública, a Confederación Hidrográfica Miño-Sil estableceu como obxectivo acadar o bo potencial ecolóxico e o bo estado químico en 2015 no caso de 7 das 8 masas de auga moi modificadas identificadas na chaira da Limia (véxase Resume_PH_DHMS_Masas_auga_Limia.pdf, que teñen as seguintes denominacións oficiais:
    • ES507MAR002332 Arroyo de Faramontaos
    • ES509MAR002341 Río Nocelo desde el regato de Pareiras o Fiestras hasta su confluencia con el río Limia.
    • ES509MAR002342 Río Nocelo I
    • ES510MAR002350 Río de Lagoa de Antela y sus afluentes Piñeira y Pozo Grande
    • ES510MAR002361 Río Limia IV
    • ES510MAR002362 Río Limia en zona de Riego de Lamas Grande y Filgueira
    • ES510MAR002363 Río Limia en ÓToxal
  • De toda a bacia do río Limia en territorio español, a Confederación Hidrográfica do Miño-Sil só contempla prórrogas ata 2021 para acadar o bo potencial ecolóxico e o bo estado químico no caso de dúas masas de auga:
    • ES507MAR002331 Río Limia en la zona de regadíos de Alta Limia.
    • ES511MAR002400 Embalse das Conchas.
  • As causas do mal estado ecolóxico e químico están xa perfectamente aclaradas no propio Plan Hidrolóxico (véxase PH_DHMS_Masas_auga_Limia.pdf) e, xa que logo,, non será preciso agardar “un plazo de varios años” para a "realización de dicho estudio" nin para a súa posta en práctica.

A Directiva 2000/60/CE esíxeo. O Plan Hidrolóxico asumiuno. A Confederación Hidrográfica do Miño-Sil debe poñerse, XA!, máns a obra para acadar o bo estado ecolóxico e químico das aguas na chaira de A Limia para 2015. Só así se poderá conseguir o bo estado das aguas no encoro de As Conchas para 2021.

 

A Limia a piques do colapso hidrolóxico

De acordo cos datos oficiais da Estación SAIH (ROEA) A046 (1805) “Río Limia en Puente Linares”, obtidos da páxina web da Confederación Hidrográfica do Miño-Sil (http://194.224.175.148/minosil/index.php?url=/datos/graficas_numeros/tag:A046_ACQRIO1):

  • A finais do mes de xullo de 2010 os caudais circulantes no río Limia eran xa un 10-24% inferiores ó caudal ecolóxico.
  • Durante o mes de agosto de 2010 o caudal medio circulante foi a penas a metade do caudal ecolóxico e só un tercio do caudal medio histórico nese mes.
  • Dende o pasado 27-08-2010 os caudais circulantes no río Limia son a penas a cuarta parte do caudal ecolóxico e 6-7 veces inferiores ó caudal medio histórico.
 
Caudal
(litros por segundo)
Fonte da información
Promedio mes agosto periodo 1972-1997
1520
Datos oficiais históricos da antiga Estación de aforos 1805 “Río Limia en Puente Linares”
Caudal ecolóxico
970
“Estudio hidrolóxico-ambiental de A Limia” (Ministerio de Medio Ambiente, 2007)
Dende finais xullo 2010
menos de 880
Datos oficiais da Estación SAIH (ROEA) A046 (1805) “Río Limia en Puente Linares”
Promedio mes de agosto 2010
520
Dende o 27 de agosto 2010
menos de 280

Nunha visita xirada á Limia con ese motivo, un equipo da SGHN ven de documentar as seguintes situacións:

  • Emisario de Antela. Augas abaixo da estrada N-525 as augas están prácticamente estancadas e só fluen nunha "canle" de 40-50 cm de largura e 3 cm de profundidade.
  • Río Faramontaos. Totalmente seco baixo a ponte da estrada Zós-Paredes.
  • Río Arnos. Completamente seco na súa confluencia co río Limia.
  • Río Fírbeda. As aguas fluen moi lentamente nunha "canle" de apenas 1 m de largura e 4-5 cm de profundidade na súa desembocadura no Limia.
  • Río Vidueiro. “Canle” reducida a 1 palmo de largura e 2 cm de profundidade de auga que aparenta estancada na súa confluencia co río Limia.
  • Río Limia. Treito de 300 m totalmente seco ó seu paso polo casco urbán de Xinzo de Limia; a augua só comeza a fluir augas abaixo da depuradora de augas residuais de Xinzo de Limia, que é agora o principal suministro de auga ó río Limia.

Á vista desta situación, e tras dous escritos infructuosos dirixidos ó Presidente da Confederación Hidrográfica do Miño-Sil con datas 11-08-2010 e 03-09-2010, a SGHN ven de solicitar á Directora Xeral da Auga do Ministerio de Medio Ambiente e Medio Rural e Mariño que ordene con carácter inmediato a suspensión de todos os aproveitamentos de auga non adicados a abastecemento de poboaciones na bacia do río Limia augas arriba de Ponte Liñares ata que se recupere o caudal ecolóxico mínimo de 0,97 m3 s-1 na Estación SAIH (ROEA) A046 (1805) “Río Limia en Puente Linares”.

A petición da SGHN faise ó abeiro do Real Decreto Lexislativo 1/2001 (texto refundido da Lei de Aguas estatal) que, nos seus artigos 59.7 e 60, establece que os caudais ecolóxicos ou demandas ambientais deben considerarse como unha restricción que se impón con carácter xeral ós sistemas de explotación, supeditada só á regra sobre supremacía do uso para abastecemento de poboacións.

Rio_Limia_seco

Fotografías: Imaxes actuais do Río Limia seco ó seu paso pola vila de Xinzo de Limia (esquerda) e Río Limia cunha cota de auga de a penas 5 cm de altura na Estación SAIH (ROEA) A046 (1805) “Río Limia en Puente Linares” (dereita).

Mais...