logo

 

Dende 1973 estudiando, divulgando e defendendo o patrimonio natural galego

sghn@sghn.org

line decor
  INICIO   
line decor
   

 

Qué lle fan ao río Eume?

Rábade (Lugo), 15-02-2014

A Xunta de Galicia declarou as Fragas do Eume como parque natural en 1997, o bosque atlántico mellor conservado de Galicia. Durante estes últimos anos vimos como este bosque atrae cada vez a máis turistas, chegando ás setenta mil visitas anuais. Case o 60 % deses visitantes proceden de fóra de Galicia, cerca do 10 % estranxeiros, algo impensable entón.

Con todo, poucos deses turistas coñecen os problemas e a realidade do mesmo. Son moi poucos os que saben que Endesa mantén seco desde fai 53 anos o Eume ao longo de 4 quilómetros (máis...), co beneplácito ou o silencio do conselleiro de Medio Ambiente, antigo enxeñeiro doutra hidroeléctrica e expresidente de Augas de Galicia, Agustín Hernández, cuxo departamento negase a facilitar os datos da concesión e a incoar a súa caducidade. O asunto está en mans da Fiscalía. Augas abaixo, a canle atópase troceada por varios azudes sen uso nin concesión, que dificultan o acceso aos seus lugares de reprodución a especies como o salmón, a lamprea, o reo e a anguía. Tampouco sabemos nada da petición para que se eliminen estes obstáculos.

No 2008 o Eume foi envelenado polas obras da autovía AG-64, que provocaron un grave episodio de contaminación por metais pesados e a alteración dos niveis de acidez en toda a cuenca, coa consiguiente aniquilación de toda a fauna fluvial debido ao tremendo choque ácedo. A raíz desta contaminación e do escándalo social que supuxo, a Xunta viuse obrigada a instalar un dispositivo químico ao longo de toda a súa bacía para manter niveis de acidez admisibles, tratamento contratado á empresa Sogarisa que nos custa ao redor dun millón de euros ao ano. Misteriosamente, en decembro do ano 2011 o río apareceu durante un mes cunha cor pálida e esbrancuxado: as análises realizadas volvían mostrar niveis de metais pesados moi superiores ao permitido. Nin Augas de Galicia, nin a Consellería, nin o director do parque natural deron explicacións do ocorrido.

O 31 de marzo do ano 2012 un devastador incendio propagouse pola zona alta do canón, convertida nun eucaliptal, e devorou durante catro días gran parte do parque natural (máis...). Comeza entón outro gran desembolso económico para que as cinzas non sexan arrastradas ao río e o parque se rexenere naturalmente. A iso súmaselle o trasvase e apropiación do auga do Eume para tapar as vergoñas da mina das Pontes (máis...).

Fai un tempo, uns visitantes ingleses que foron testemuñas da pesaxe, medida e guiado de varios reos no centro de precintax, preguntáronme se se vendía peixe alí. Posteriormente, ao ver aos pescadores con peixes nas súas cestas volveron preguntarme como era posible que se permitise matar peixes nese espazo protexido. É paradoxal que, por unha banda, se gaste un millón de euros para manter a auga en bo estado e evitar que morran os peixes, e por outro se permita que os maten os pescadores que acoden ao couto. Os cidadáns comprometidos con este río levamos anos solicitando que nas augas do parque natural das Fragas do Eume se instaure a pesca sen morte como sinal de respecto e protección ao río. A resposta segue sendo negativa.

Mentres, don Agustín Hernández fala do plan de recuperación do salmón na provincia da Coruña e pousa facendo soltas de salmonciños nos seus ríos, á vez que permite que o mellor embaixador do turismo de natureza da provincia pareza unha lonxa de peixe, ou que o embalse da Capela sega a desecar o río na súa parte alta. Se quixésemos resumir o labor da Consellería de Medio Ambiente en todo este tempo, só atopariamos inoperancia, insensibilidade e falta de respecto á xoia verde de Galicia.

Reproducido por cortesía de Mark Adkinson, Presidente de Ríos con Vida de Galicia
Artigo de opinión publicado orixinalmente en La Voz.

 

RÍO EUME: 50 ANOS DE SECUESTRO
Exemplo do que acontece con moitos outros ríos galegos

Por cortesía do fotógrafo José Cabalar, que grabou o video e amablemente autorizou á SGHN a incorporalo nesta páxina web, podemos hoxe divulgar de xeito moi ilustrativo a situación inaceptable en que se atopa o río Eume nun treito de 3,1 km entre o muro de presa do encoro da Capela (ENDESA) e a central hidroeléctrica de A Ventureira. As imaxes captadas por José Cabalar valen moito máis que 1000 palabras.

Pero o pior do caso é que non é en absoluto excepcional, pois exactamente nas mesmas circunstancias se atopan todos os ríos galegos con encoros nos que a central hidroeléctrica non se atopa a pé de presa senón varios kilómetros augas abaixo, ata onde a auga chega xeralmente por canles de derivación abertas (que son trampas mortais de acción permanente 24 h/día e 365 días/ano para a fauna que cae neles) para aproveitar ó máximo o desnivel existente e xerar máis electricidade.

Sen ánimo de ser exhaustivos, o mesmo problema pódese observar no río Xallas, augas abaixo dos encoros de Ferroatlántica, nos ríos Navea (encoros de Chandrexa e Guístolas; Iberdrola), Bibei (encoros das Portas e do Bao, Iberdrola), Xares (encoro de Prada, Iberdrola), Couselo (encoro do Cenza, Iberdrola), Mao (encoros de Edrada e Leboreiro, Unión-Fenosa), Limia (encoro de As Conchas, Unión-Fenosa), Salas (encoro do Salas, Unión-Fenosa) e Avia (encoro de Albarellos, Unión-Fenosa).

OS RÍOS GALEGOS LEVAN XA DEMASIADO TEMPO SUFRINDO ESTA INTOLERABLE SITUACIÓN: XA É HORA DE QUE REMATE E OS NOSOS RÍOS RECUPEREN A VIDA.