|

 |
|
O concello de Valdoviño fará actuacións para protexer a Píllara das dunas nas súas praias |
| O pasado mércores tivo lugar un encontro entre o Alcalde de Valdoviño, José Antonio Vigo, e un representante da SGHN, Xabi Prieto, á que tamén acudíu invitada a bióloga María Vidal (coautora do plano de conservación da Píllara). Desde a propia alcaldía solicitouse este encontro co obxectivo de informarse da posibilidade de tomar iniciativas conservacionistas desde a administración local. |
As praias do concello manteñen aínda unha importante poboación reprodutora desta limicola, catalogada como Vulnerable no Catálogo Galego de Especies Ameazadas e para a que a Xunta de Galicia elaborou e someteu recentemente a información pública o seu Plan de Conservación (ver máis abaixo as alegacións de SGHN). Unha das principais causas do declive da píllara das dunas é a falta dunha planificación que compatibilice os intereses recreativos e turísticos coa conservación da especie, compatibilización que é posible e necesaria. Entre as medidas máis importantes para conservar a píllara das dunas están a de evitar a presenza de cans soltos nos areais e realizar a limpeza das praias de xeito manual e selectivo, nunca indiscriminadamente con medios mecánicos.
Desde a alcaldía, transmitíuse aos naturalistas a intención clara de actuar para que a riqueza ecolóxica da praia pase a ser tamén un valor engadido máis a esta areal. Sociedade Galega de Historia Natural valora moi positivamente este interés conservacionista por parte do goberno municipal, especialmente nos tempos de crise económica, cando a inversión medioambiental é máis necesaria ca nunca, e anima a traballar ás autoridades locais para que estas boas intencións se transformen canto antes en feitos consumados, que permitan conservar o patrimonio natural do concello. |
 |
O conxunto do ecoloxismo galego reclama a liberación do tiburón
do Museo do Mar de Galicia en Vigo |
Sería o mellor acto que o Museo do Mar podería desenvolver para celebrar o día dos museos, pois a diferenza doutras especies de fauna silvestre en catividade o cazón branco do acuario vigués aínda e recuperable para a súa devolución ao medio natural.
Os colectivos ecoloxistas galegos reclaman a súa liberación diante da Consellería de Cultura da Xunta de Galicia e a dirección do Museo do Mar.
Os colectivos ecoloxistas consideran que manter en cautividade ese pequeno cazón branco non se pode xustificar nin divulgativa, nin educativa nin científicamente. Tampouco ten nada que ver ese animal co ecosistema da ría de Vigo que o acuario pretende representar. Trátase simplemente de manter en catividade a un animal silvestre co único obxectivo de servir de reclamo para o público que, na práctica, asiste a un espectáculo que o único que consigue e insensibilizarnos polo feito de degradar a un animal ate rebaixalo á categoría de adorno. Xustamente todo o contrario do que defende a Educación Ambiental e que ao final solo só acaba sendo un lamentable espectáculo que se complementa co dobre cativerio do polbo, dentro do acuario e a súa vez dentro dunha caixa de metacrilato na que morrerá en catividade.
Polo tanto reclamamos á Consellería de Cultura e á dirección do Museo do Mar que poñan fin a este absurdo exemplo de maltrato animal e liberen ao cazón branco, para que poida vivir donde debe facelo, no mar, e non nunha estreita e triste peceira.
Do mesmo xeito que no seu día o Museo do Mar utilizou o confinamento nesa peceira do cazón branco como reclamo publicitario, teñen agora unha oportunidade de dignificar as súas instalacións dando un bo exemplo de auténtico compromiso coa conservación dos océanos liberando ao tiburón. Un xesto que permitiría pensar que o Museo do Mar efectivamente predica co exemplo o seu discurso conservacionista.
Asinan esta petición os colectivos ecoloxistas ADEGA, Amigos da Terra, Verdegaia, Federación Ecoloxista Galega FEG (Adega, Adenco, Asociación pola defensa da Ría Pontevedra, Asemblea do Suido, Colectivo Ecoloxista do Salnés, Coto do Frade, Guerrilleiros das Fragas, Hábitat, Luita Verde, Movemento Ecoloxista da Limia, Naturviva, Néboa, Niño do Azor, Oureol, Vaipolorío, Verbo Xido, Verdegaia, Xevale), Sociedade Galega de Educación Ambiental-SGEA e Sociedade Galega de Historia Natural SGHN.
Observación: O tiburón, tabeirón ou quenlla do Museo do Mar é un exemplar de Mustelus asterias, especie autóctona e inofensiva para o home, capturado accidentalmente por un pescador e hoxe en día xa recuperado das súas feridas que sufríu ao pescalo. |
Plan de conservación da píllara das dunas.
Plans de recuperación do sapoconcho común e da escribenta das canaveiras |
Ao abeiro do periodo de información pública, SGHN ven de presentar alegacións a o plan de conservación da píllara das dunas (Charadrius alexandrinus L.) e aos plans de recuperación do sapoconcho común (Emys orbicularis L.) e da escribenta das canaveiras (Emberiza schoeniclus L. subsp. lusitanica Steinbacher), os tres primeiros elaborados pola Xunta de Galicia para especies incluidas no Catálogo Galego de Especies Ameazadas. En liñas xerais, SGHN considera acertadas ás finalidades e obxectivos dos tres plans:
- Restaurar e manter unha poboación viable da píllara das dunas en Galicia e desclasificala, a curto/medio prazo, da categoría de vulnerable do CGEA.
- Consolidar a conservación dos núcleos de poboación coñecidos de sapoconcho común, garantindo así a supervivencia a longo prazo destas poboacións, e promover a introdución da especie no seu hábitat potencial, duplicando polo menos o número de áreas de presenza coñecidos na actualidade.
- Inverter a tendencia demográfica regresiva da escribenta das canaveiras iberooccidental e acadar a recuperación das localidades de reprodución coñecidas que se perderon.
|

Imaxe: Parella de pillara das dunas. |
Pero, malia ser un asunto crítico para a conservación das especies, lamentablemente ningún dos proxectos de Decreto establece medidas claras encamiñadas a conservar de forma efectiva o hábitat de ditas especies, nin siquera nas súas zonas prioritarias, e que vinculen inequivocamente á administración e ós particulares, comezando por que os plans e proxectos suxeitos a Avaliación de Impacto Ambiental que poidan afectar o hábitat de calquera destas especies deberan avaliar detalladamente os seus efectos sobre ás mesmas e adaptarse obrigatoriamente ao establecido nos respectivos plans de conservación ou recuperación.
No caso da píllara das dunas, catalogada como vulnerable, SGHN considera imprescindible que, agás razóns imperiosas de interese público de primeiro orde, nas súas zonas de presenza:
- O tránsito de persoas e mascotas polo cordón dunar quede limitado a corredores definidos de acceso.
- Non se permitan labores de limpeza nas áreas de restricción do tránsito de persoas e animais das 25 praias máis importantes para a especie durante o periodo comprendido entre o 1 de marzo e o 31 de agosto de cada ano. Fóra dese periodo só se deberan autorizar limpezas manuais para retirar o lixo e nunca os restos naturais de arribazón.
- Non se permita a ocupación nin degradación do ecosistema dunar coa construción de paseos, estradas, pistas, aparcadoiros, servizos hostaleiros, etc.
|
Nos casos do galápago europeo e a escribenta das canaveiras catalogados como “En perigo de extinción” é de aplicación o artigo 45.6 da Lei 42/2007 de Patrimonio Natural e da Biodiversidade, que indica que, no proceso de avaliación de plans e proxectos, só poderán autorizarse en ausencia doutras alternativas, e cando concurran razóns imperiosas de interese público de primeiro orde. En consecuencia, agás coa dita excepción legal, SGHN solicita:
- A prohibición de novas estradas ou pistas que afecten aos seus hábitats.
- A adaptación obrigatoria dos instrumentos de planificación urbanística e territorial aos contidos dos plans de recuperación.
- A necesidade de informe preceptivo e vinculante da Consellería competente en materia de conservación da natureza para que o manexo dos carrizais beneficie á escribenta das canaveiras e respecte os hábitats de conservación prioritaria na UE e as especies incluidas nos catálogos español e galego de especies ameazadas. Ademais, as cortas deberan manter unha franxa de alomenos 10 m de largura e nunca poderán afectar a unha superficie continua maior de 0,5 ha nin a máis dunha cuarta parte da superficie cuberta por especies helófitas no humidal.
|

Imaxe: Sapoconcho común. |
Reseña da presentación no Museo de Historia Natural da SGHN
"A historia de Antela contada por unha cegoña ¡¡¡UN CONTO DE VERDADE!!!" |
  |
Os membros da Sección Antela atopáronse literalmente “na súa casa” presentando unha vez máis "A historia de Antela contada por unha cegoña ¡¡¡UN CONTO DE VERDADE!!!" nas flamantes instalacións do Museo de Historia Natural de SGHN sito en Ferrol. No acto, ademáis da colaboración dos membros do Museo contouse coa colaboración do CEIP Cruceiro de Canido coa participación dun grupo de 8 rapaces que deron vida ás cegoñas protagonistas do conto que, como manda a tradición, transmiten os seus coñecementos de xeración en xeración. Máis... |
Plan de encauzamento do río Limia en Campo das Lamas |
SGHN ven de presentar alegacións ao “documento” sometido a información pública polo concello de Xinzo de Limia (ver PDF), que non pode considerarse realmente un proxecto xa que:
- Non ten os elementos nin a estrutura esixida para tal cualificación.
- Non describe as instalacións a construir nin avalía os efectos directos e indirectos sobre o medio.
- Non inclúe a identificación dos técnicos redactores nin, mesmo, do promotor.
O “documento” é moi sorprendente: mentres o plan existente para o núcleo urbán de Xinzo de Limia só o protexe para avenidas con periodo de retorno de 100 anos, o “documento” pretende protexer contra as avenidas con periodo de retorno de 500 anos a unha pequena zona onde hai unha vintena de edificacións en situación de dubidosa legalidade ao estar ubicadas nunha zona asolagable e mesmo a unha vivenda con sentencia firme de derribo aceptada polos propietarios.
Ademais, o documento non avalía os seus efectos sobre as condicións agronómicas desa zona eminentemente agrícola nin os impactos sobre a hidroloxía do río Limia e os seus tributarios na zona e esquece os plantexamentos do Plan Hidrolóxico e das tendencias actuais de naturalización de cauces fluviais. Tampouco avalía os impactos sobre a ZEPA de A Limia, incumprindo así o Real Decreto Lexislativo 1/2008 polo que se aproba o texto refundido da Lei de Avaliación de Impacto Ambiental.
Polo devandito, SGHN ven de solicitar ao Concello de Xinzo de Limia que desbote o Plan e, conforme as súas competencias e obrigas nun estado de dereito, impulse as accións para acadar a restitución da legalidade vixente. |

Fotografía: Imaxe do SIGPAC (Ministerio de Agricultura, Alimentación y Medio Ambiente) na que está salientada a zona que se pretende "protexer" co plan de encauzamento. |
SGHN demanda outra vez á Xunta copia das análises xenéticas dos supostos lobos híbridos |
SGHN ven de solicitar de novo á Xunta de Galicia (ver PDF) copia dos resultados das análises xenéticas realizadas a todos os lobos supostamente híbridos abatidos no Barbanza; información que xa solicitara con data 30-11-2011 (ver PDF) e que non se incluiu na resposta da Dirección Xeral de Conservación da Natureza de data 21-12-2011. Ademais, SGHN solicitou tamén:
- Información detallada de:
- Cantos permisos, autorizacións e/ou licencias provisionais para capturar ou abater lobos ibéricos (Canis lupus signatus) se expediron en 2012 no Barbanza e no resto de Galicia, así como localización, extensión e condicións esixidas e capturas realizadas.
- As medidas adoitadas para garantir o control e seguemento das batidas.
- Cantos lobos, cans de orixe doméstica ou “híbridos” se cazaron legalmente dende setembro de 2011, así como localización, sexo, idade e copia das análises xenéticas de cada un deles para detectar hibridación.
- O mesmo para os espécimes atopados mortos sen que existira autorización para abatelos e causa da morte (veleno, lazo, iñorado, etc).
- Coñecer se a Consellería de Medio Ambiente preveu ou planificou, e de que xeito, a xestión e manexo dos exemplares abatidos ou capturados nos controis autorizados.
- Coñecer se foron realizadas investigacións ou pescudas para determinar a veracidade das afirmacións sobre a presencia de “híbridos” de lobo en Castro de Rei ou calquera outra localidade de Galicia.
|
Solicitude de cese das batidas ao lobo para a eliminación de supostos híbridos |
No artigo científico de Godinho, R., Llaneza, L., Blanco, J.C., Lopes, S., Alvares, F., Garcia, E.J., Palacios, V., Cortes, Y., Talego, J. e Ferrand, N. (2011). Genetic evidence for multiple events of hybridization between wolves and domestic dogs in the Iberian Peninsula. Molecular Ecology 24, 5154-5166 (ver resume):
- Nunca se menciona a Serra do Barbanza entre as localidades nas que se atoparon lobos híbridos nese estudio.
- A única localidade galega para a que se cita a existencia dun lobo probable híbrido é Mondoñedo (un macho coa referencia L379), pero deixando ben claro que era un exemplar cativo, supostamente capturado dun grupo de lobos salvaxes e do que non se está seguro da súa orixe ("supposedly caught from a wild pack... we could not be sure about its previous history and accurate origin"). Os outros individuos que son probablemente híbridos proceden de Asturias (5), Salamanca (1) e Minho (Portugal).
- As áreas nas que se detectaron probables híbridos están restrinxidas a zonas marxinais de distribución da especie ou recentemente colonizadas pola especie, o cal non é o caso da Serra do Barbanza, con presencia histórica do lobo.
- Como explicación para a orixe dos probables híbridos (case todos entre loba e can) os autores manexan dúas posibilidades:
- Lobas dispersas no bordo dunha poboación marxinal ou en expansión.
- Individuos solitarios como consecuencia da ruptura dunha manda por desaparición do macho alfa (ou dominante), CAZA SEVERA, ou o impacto de alteracións humanas do hábitat (incendios forestais, grandes infraestruturas).
Á vista dos resultados destes especialistas, o lóxico para evitar a aparición de híbridos de lobo en Galicia sería evitar a fragmentación das súas poboacións, prohibir a súa caza e reducir as alteracións do hábitat, por todo o cal SGHN ven de solicitar ao Conselleiro de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas (ver PDF):
- Que, con carácter inmediato, se suspendan todas as autorizacións vixentes para matar lobos (Canis lupus signatus) en Galicia.
- Que nas zonas onde se sospeite a presencia de supostos híbridos de can e lobo se proceda a CAPTURALOS VIVOS por parte de persoal especializado da Consellería que vostede preside e se proceda a súa análise xenética para comprobar se o son ou non híbridos e que no caso de ser:
- Lobos puros se proceda de inmediato a súa liberación na zona onde se capturou.
- Exemplares híbridos de lobo e can, NUNCA se liberen de novo no medio e se actúe con eles conforme á Lei 1/1993, do 13 de abril, de protección dos animais domésticos e salvaxes en catividade, e a restante normativa legal aplicable.
|
Roteiro pola Lagoa de Valdoviño e visita ao Museo de Historia Natural da SGHN |
O domingo 29 de abril na Delegación de As Mariñas realizamos a primeira das saída programadas deste ano 2012, tocou ir á lagoa da Frouxeira (Valdoviño). Contamos con "cicerones" de luxo: Xan R. Silvar, Xabi Prieto e Pablo Torrella. A parte de percorrer o paseo ate o observatorio de aves (dende onde tivemos a sorte de observar un Abetouro -Botaurus stellaris- en vó), subimos ate o miradoiro do Paraño e visitamos Pantín. Pola tarde visitamos as novas instalacións do Museo da Natureza de Ferrol, da man de Paulino Gasalla.
Máis...
|
 |
Real Decreto-Ley 17/2012, de 4 de maio, de medidas urxentes en materia de medio ambiente |
Publicouse no BOE do 05-05-2012 o Real Decreto-Ley 17/2012, de 4 de maio, de medidas urxentes en materia de medio ambiente:
- Artigo primero. Modificación do texto refundido da Ley de Aguas aprobado por Real Decreto Legislativo 1/2001, de 20 de julio.
- Artigo segundo. Modificación de la Ley 42/2007, de 13 de diciembre, del Patrimonio Natural y de la Biodiversidad.
- Artigo terceiro. Modificación de la Ley 22/2011, de 28 de julio, de residuos y suelos contaminados.
- Artigo cuarto. Modificación de la Ley 24/1988, de 28 de julio, del Mercado de Valores (sobre dereitos de emisión de gases de efecto invernadorio.
- Disposición transitoria única. Régimen transitorio de los recursos hidráulicos subterráneos sobreexplotados.
|
Unha "TROMPA" varada na costa Galega (Cachalote común) |
 |
En séculos pasados e na xerga mariñeira dos antigos baleeiros
chamábanse "trompas" ós cachalotes (Physeter macrocephalus). Quizais
fora polo son que produce o vapor de auga cando sae polo espiráculo,
xa na superficie momentos despois dunha inmersión profunda; quizais
polos clics intensísimos, chasquidos de moi alta frecuencia, que
emiten para orientarse, ou para predar sobre o seu alimento; quizais
polo envite da súa inmensa cabeza, como a dun elefante, pero o certo é
que con este nome se coñeceu ó cachalote en Galicia nos séculos XVI e
XVII, e así o atopamos tamén na literatura deste e outros países:
"Sopla y arroja tu chorro, oh cachalote, el mismo demonio te
persigue!. ¡Suena tu trompa! ¡Desinfla tus pulmones!..." (Moby Dick -
H. Melville), ata adoptar o derivado do francés, cachalote.
|
Foi durante estes séculos, cando a actividade da caza de cetáceos
alcanzou cotas significativas nas nosas costas. A elo contribuíu
probablemente a propia orografía galega, que presentaba portos
naturais protexidos ós que acudiron nun primeiro termo os baleeiros
vascos estendéndose polo norte da Península. Foi a Balea franca
setentrional (Eubalaena glacialis), desde o século XI, a que sufriu os
envites destes cazadores, non en van se lle chama tamén Balea vasca,
ata o punto de case desaparecer. Neste intre se considera seriamente
ameazada, case extinguida nas nosas cosas.
Pero outras moitas especies navegaban preto da costa galega, ademais
da traxicamente desexada Balea vasca; os cachalotes víanse pasar dende
as atalaias naturais dos principais cabos, tal e como deixou escrito
Martín Sarmiento: "... ya dije que el cachalote anda en las costas de
Finisterrae y que despide aquí y allí el ámbar gris" "... Finisterre,
en Galicia, es el más famoso que encuentran y doblan los peces
cetáceos y cachalotes que vienen de los mares helados..."
Máis....
|
 |
Con este goberno e esta oposición o futuro do problema incendios só ten unha cor: NEGRA
SGHN PREOCUPADA POLO PERMISO PARA PASTOREO EN ZONAS QUEIMADAS |
SGHN manifesta a súa inquedanza diante das opinións recollidas en Europa Press co titular “Rural.- El permiso excepcional para el pastoreo en terrenos quemados excluirá las zonas con elevado número de incendios” (http://www.europapress.es/galicia/agro-00246/noticia-rural-permiso-excepcional-pastoreo-terrenos-quemados-excluira-zonas-elevado-numero-incendios-20120418145716.html):
- BNG e PSdeG-PSOE plantexan establecer unha excepcionalidade á prohibición do pastoreo en zonas queimadas, asi como a solicitude de axudas para o sector afectado polos incendios forestais. Para SGHN isto requeriría a concreción inequívoca de cales son as circunstancias que permitirían dita excepcionalidade e esas ayudas, partindo da determinación da orixen e causas do lume de xeito que se garanta, como mínimo, que non ten relación coa creación de pastos.
- Nesta liña Álvarez Chao do Grupo Popular apunta que non corresponde outorgar a excepcionalidade ao Macizo Central e que “dende a data” da vaga de lumes –en outubro pasado- seguese a pastorear (actividade prohibida pola Lei 3/2007). SGHN lembra ás administracións, e neste caso ao goberno do PP, que teñen a obriga de asegurar o cumprimento da legalidade nas zonas afectadas polos incendios: Lei 4/1997, de caza de Galicia, Lei 9/2002 de ordenación urbanística e protección do medio rural de Galicia, Lei 3/2007, de prevención e defensa contra os incendios forestais de Galicia, Decreto 88/2007 polo que se crea Catálogo Galego de Especies Ameazadas.
- Tareixa Paz (BNG) solicita un plan permanente para a rexeneración de novos pastos mediante rozas ou queimas. Como leva dito en innumerables ocasións, SGHN reitera que, en pleno século XXI e nun pais da Unión Europea, as queimas non poden empregarse como ferramentas de traballo nin poden ser un sistema de xestión do monte e que se precisa unha planificación global e racional dos recursos naturais. Neste senso as Administracións teñen que dar exemplo e desterrar o emprego do lume como ferramenta de traballo.
|
- Sonia Verdes (PsdeG-PSOE) critica pola súa banda a falla de adopción de medidas de rexeneración do Macizo Central e solicita recompensar as perdas. Á vista de que o Macizo Central Ourensano ten ardido e arde periódicamente con intensidades e superficies inmensas, SGHN opina que as Administracións non deben, baixo ningún concepto, recompensar os resultados das accións incendiarias senón que como primeira prioridade deben de evitar a “necesidade de rexenerar” establecendo as medidas necesarias para iso e rentabilizar, en beneficios de toda a poboación galega, os recursos económicos dispoñibles.
Unha vez máis apreciase que os puntos de vista dos partidos políticos sobre o tema incendios son absolutamente parciais, dependen de se están no goberno ou na oposición e non abordan o problema da única maneira posible: globalmente e dende o punto de vista social.
É urxente e necesario cumprir a lexislación, unificar posturas e marcar unha dirección clara na solución dun problema que, señoras e señores, cos partidos políticos que nos gobernan ou aspiran a facelo só ten unha cor: NEGRA. |
 |
SGHN ven de recibir resposta da parlamentaria do PP Emma Álvarez Chao coa súa intervención literal do pasado mércores 18 na Comisión do Parlamento Galego. A súa intervención é moito máis ampla e matizada do que recollían as novas de prensa ás que facía referencia o comunicado de SGHN e, polo seu interese, consideramos oportuno transcribilo íntegramente:
"Esta situación que se dá no Macizo Central ourensán non é nova nin provocada polos incendios de outubro, como se quere facer ver, senón que se vén arrastrando dende fai anos, polo tanto, non é unha situación excepcional, senón que é sistemática, polo que ao xuízo deste grupo, non procedería outorgar a excepcionalidade que recolle o artigo 43.2 da Lei 3/2007 para permitir o pastoreo nas zonas queimadas. Non se teñen acreditadas perdas de difícil reparación nin inexistencia de alternativas dentro da mesma comarca, dende a data dos incendios séguese pastoreando xa que existen moitas áreas non afectadas e des ser o caso poden negociarse novas áreas de pastoreo cos propietarios dos terreos".
Evidentemente as "áreas non afectas" as que fago referencia son as que non son afectadas polos incendios polo que entendo houbo un mal entendido sobre o que vostedes din no seu escrito. Por outro lado tamén dixen: "En relación a prohibición de pastoreo, a Sra. Verdes, asegura que esta medida non demostrou a efectividade para diminuír a incidencia de incendios, por iso, o proxecto de lei de montes que se empezará a debater no próximo pleno modifica este artigo. Di literalmente que [...]Regulamentariamente poderán preverse excepcións á prohibición establecida no punto anterior, baseadas na acreditación de perdas de difícil reparación pola prohibición ao pastoreo ou na inexistencia de alternativas ao pastoreo nas áreas afectadas por incendios forestais dentro da mesma demarcación forestal, excepto que se trate de superficies arboradas queimadas, ou superficies de parroquias incluídas en zonas declaradas como de alto risco onde, polo número de incendios forestais reiterados ou pola súa gran virulencia, precisen medidas extraordinarias de prevención de incendios e de protección dos montes fronte aos impactos producidos por eles.[...]; entendemos que deste xeito se evita o emprego do lume como método de apertura de zonas forestais para a realización de pastoreo nelas.Despois de escoitar ao Presidente da Asociación en nome me escribe, no debate do día 9 deste mes en Foro Aberto teño que afirmar que estou dacordo con moitas das cousas que alí dixo. De feito, tamén o mencionei na miña intervención:Amáis, con estas axudas que demandan, poderíase estar obtendo un beneficio indirecto polo uso do lume. Este grupo non dí que haxa unha relación entre usos gandeiros e os lumes, pero observamos con preocupación a gran afectación por incendios que teñen algunhas áreas onde o uso primordial é o do pastoreo. A verdadeira solución radica en tomar, dunha vez por todas, as medidas necesarias para chegar ao fondo desta forte actividade incendiaria e minimizala. Xa vai sendo hora de deixar de tapar os ollos para non ver !"
"Vostedes,
que representan aos grupos da oposición están constantemente ao acecho para demandar medidas, case ao mesmo tempo que os delincuentes, ou neglixentes segundo vostedes, actúan. Ao fío do que estou a dicir, vou a lerlles o que recentemente dicía o presidente dunha comunidade de montes do Xurés: “A Queguas, non ven ninguén de fóra a queimar. É difícil denunciar a un veciño, pero témonos que mentalizar que estas terras son de todos e que o que lle prende lume é un terrorista”. Outro comunero, doutra Comunidade de Montes distinta dicía con moita contundencia que non hai incendio que sexa fortuíto: “Sempre hai un interese que pode ser político, persoal ou ecolóxico, pode que algunha vez se escape algunha queima, pero iso é o mínimo, os demáis son intencionados e así non hai quen faga nada”. Moito máis rotunda foi a reflexión que o Presidente da Sociedade Galega de Historia Natural fixo durante o transcurso do debate que emitiu o pasado luns día 9 o programa Foro Aberto da TVG sobre as causas dos incendios forestais. Reflexión que hoxe non vou a reproducir, pero lles invito a escoitar. Isto señorías, é a realidade crúa e dura que temos no Macizo Central, e mentras tanto non atallemos a raíz do problema, de nada serve ir poñendo remendos puntuais."
Entendo que somos coincidentes en posturas, polo que lle agradezco rectifique o comunicado que nos fixo chegar. Quedo a súa disposición para o que crea convinte. Atentamente, Asdo.- Emma Alvarez Chao
Deputada Grupo Parlamentario Popular |
Opinión do Comité Científico da Axencia Europea de Medio Ambiente sobre bio-enerxía
ENERXÍA RENOVABLE = DESEXABLE?, NON SEMPRE |
En xaneiro de 2010 SGHN recibiu unha consulta sobre os trámites de avaliación ambiental de dous proxectos de centrais térmicas de biomasa, un en Cervantes (Lugo) promovido por Gaélica Solar S.L. e outro en Arzúa (A Coruña) promovido por Norvento Biomasa. Nas alegacións a ambolos dous proxectos (PDF), SGHN demandou á Secretaría Xeral de Calidade e Avaliación Ambiental que exisise aos respectivos promotores dos proxectos de aproveitamento de biomasa unha avaliación previa rigorosa da súa sostibilidade en termos de:
- Reducción real no consumo de combustibles fósiles (balance favorable de TEP xeneradas fronte as consumidas).
- Reducción real da liberación de gases de efecto invernadeiro (balance favorable inmisións-emisións de GEIs, non só de CO2).
- Efectos neutros ou positivos sobre a biodiversidade, os espacios naturais, e os aspectos socioeconómicos.
A insistencia sobre a "reducción real da liberación de gases de efecto invernadeiro" reflectía as dúbidas de SGHN sobre os supostos beneficios para a mitigación do cambio climático global que se atribúen moitos proxectos de aproveitamento enerxético de biomasa. Non só SGHN ten dúbidas ao respecto, como amosa a opinión do Comité Científico da Axencia Europea de Medio Ambiente feita pública o 15 de setembro de 2011, da que ao final se traduce a primeira páxina (para obter o documento completo, só en inglés, preme no seguinte vínculo: http://www.eea.europa.eu/about-us/governance/scientific-committee/sc-opinions/opinions-on-scientific-issues/sc-opinion-on-greenhouse-gas.
Malia súa trascendental importancia, dita opinión do Comité Científico da Axencia Europea de Medio Ambiente nin tan siquera se nomea no borrador de "Orde
pola que se regulan os cultivos enerxéticos forestais na Comunidade Autónoma de Galicia e se crea o rexistro de cultivos enerxéticos forestais", polo que SGHN ven de remitir un escrito (PDF) á Conselleira de Medio Rural e do Mar demandando que na Orde actualmente en elaboración se incorporen os criterios e recomendacións do devandito Comité Científico:
- As regulacións e obxectivos das políticas da UE deben revisarse para promover o uso de bio-enerxía só a partires de biomasa adicional que reduzca as emisións de GEIs, sen desplazar outros servicios dos ecosistemas como o subministro de alimentos e a producción de fibra.
- Os estándares para contabilizar os GEIs deben reflectir completamente todos os cambios nas cantidades de carbono almacenadas nos ecosistemas e nas entradas e saídas de carbono dos ecosistemas que resulten da producción e uso de bio-enerxía.
- As políticas sobre bio-enerxía deben promover a producción de enerxía a partires de sub-productos de biomasa, desechos y residuos (agás se son precisos para manter a fertilidade do solo). As políticas sobre bio-enerxía deben tamén promover a producción integrada de biomasa que se engada a producción de alimentos e non desplace a ésta.
- A nivel mundial, os centros de decisión e as partes interesadas deberían axustar as expectativas globais de uso de bio-enerxía a niveis baseados na capacidade do planeta para xenerar biomasa adicional, sen poñer en perigo os ecosistemas naturais.
Máis...
|
1ª ACTUALIZACIÓN DO ATLAS DE ANFIBIOS E RÉPTILES DE GALICIA |
A Sección de Herpetoloxía aprácese en comunicar que comeza a estar dispoñible a primeira actualización do Atlas dos Anfibios e Réptiles de Galicia na que se acumulan os datos obtidos durante o ano 2.011 aos rexistrados ata setembro de 2.010, sumamos 9.163 datos totais para 3.760 datos non repetidos (41%). De anfibios obtivéronse 5.668 datos , dos cales 2.124 (37%) foron datos non repetidos, e de réptiles 3.495 datos totais aos que lles corresponden 1.636 datos non repetidos (47%).
Cada semana irase incorporando, por orde taxonómica, a ficha actualizada dunha especie en PDF que se poderá descargar dende esta páxina web, tamén dispoñible no apartado da Sección de Herpetoloxía. |
 |
Fumigación masiva contra a praga de Gonipterus nos eucaliptos
PRETENDEN EMPREGAR FLUFENOXURON, NON APROBADO POLA U.E. |
En relación coas novas publicadas na web da Consellería de Medio Rural e Mariño e tamén na do Concello de Melide sobre a fumigación contra a praga de Gonipterus scutellatus nos eucaliptos con productos químicos coa sustancia activa Flufenoxuron, SGHN ven de dirixir un escrito á Conselleira de Medio Rural e do Mar expoñéndolle (PDF):
- Que esta sustancia ten prohibido o uso a partires do Regulamento de Execución (UE) nº 942/2011 da Comisión de 22 de septembro de 2011 polo que se establece a non aprobación da sustancia activa flufenoxurón, de conformidade co Regulamento (CE) nº 1107/2009 do Parlamento Europeo e do Consello, relativo á comercialización de productos fitosanitarios, e que modifica a Decisión 2008/934/CE da Comisión, que no seu artigo 1 declara a non aprobación desta sustancia activa debendo ser retirado denantes do 31 de nadal de 2011 (artigo 2º), salvo aplicación do período de gracia concedido polos Estados membros, gracia que non consta que se outorgase e que de calquera xeito expiraría o 31 de nadal de 2012.
- Que non existen insecticidas ou biocidas específicos para Gonipterus scutellatus, polo que de empregar algún xenérico como o Flufenoxuron afectaría a todos os insectos variando só os efectos en función da resistencia química de cada especie ou poboación.
- Que as cantidades necesarias a liberar serían masivas para ser efectivas, polo que as consecuencias serían uns danos enormes sobre:
- As poboacións de artrópodos en xeral, incluindo insectos beneficiosos como as abellas, para as cales os productos con esta sustancia constitúen un risco dacordo coas súas fichas de seguridade.
- Toda a cadea trófica e, ademais, en plena tempada de cría para as especies insectívoras (anfibios, réptiles, aves, mamíferos, etc), a meirande parte delas protexidas pola lexislación vixente e non poucas incluidas no Catálogo Galego de Especies Ameazadas (Decreto 88/2007; Decreto 167/2011).
- A supervivencia do Hymenoptera parásita (Anaphes nitens) das postas de Gonipterus, polo que se reducirá a efectividade da liberación desta especie na campaña de loita biolóxica contra o Gonipterus, tal como se recolle nos estudos de:
- SANTOLAMAZZA CARBONE, S. & FERNÁNDEZ DE ANA MAGAN, F.J. 2004. Efectos de dos insecticidas de síntesis y de dos bio-insecticidas sobre el defoliador del eucalipto Gonipterus scutellatus Gyllenhal y su agente de control biológico Anaphes nitens Girault. Bol. San. Veg. Plagas, 30:665-277.
- SANTOLAMAZZA CARBONE, S. & FERNÁNDEZ DE ANA MAGAN, F.J. 2004. Testing of selected insecticides to assess the viability of the integrated pest management of the Eucalyptus snout-beetle Gonipterus scutellatus in north-west Spain JEN 128(9/10) doi: 10.1111/j.1439-0418.2004.00893.620–627.
- Que, polo indicado nos puntos anteriores, nin se entende nin se comparte a devandita campaña de fumigación cunha substancia:
- Non empregada masivamente con anterioridade.
- Contraproducente cara a campaña de loita biolóxica con Anaphes nitens.
- Prohibida no territorio europeo.
- Comparativamente cara, máxime cos axustes orzamentarios restrictivos dos últimos tempos.
|
Por todo o cal, SGHN solicitoulle á Conselleira de Medio Rural e do Mar (PDF):
- Que se facilite á SGHHN información sobre:
- Os motivos da Xunta de Galicia para pretender realizar, precisamente agora, unha fumigación xeneralizada con estes produtos fitosanitarios non aprobados pola U.E.
- O orzamento aportado pola Xunta de Galicia para dita campaña de fumigación, a partida orzamentaria, e a porcentaxe dos custes totais que se pagarían con fondos públicos da Xunta de Galicia.
- Que a loita contra o Gonipterus scutellatus se realice exclusivamente a través das prácticas empregadas en campañas anteriores con Anaphes nitens, alomenos ata que non se demostre o salto hacia outros hospedadores autóctonos.
- Que se lle comunique ó Concello de Melide que tales fumigacións non poden ser obrigatorias.
- Que se anule a devandita campaña de fumigación indiscriminada.
|
 |
PRIMEIRA AVALIACIÓN DOS DANOS DO LUME NAS FRAGAS DO EUME |
Segundo a información proporcionada pola Xunta de Galicia, dende onte día 2 o
incendio que afecta ao Parque Natural Fragas do Eume estaría controlado, polo que
esperamos que nas próximas horas se dé finalmente por extinguido. Os colectivos
representados na Xunta Consultiva do Parque Natural das Fragas do Eume (Federación
Ecoloxista Galega e Sociedade Galega de Historia Natural) amosamos a nosa satisfacción
polo feito de que o incendio non tivese ocasionado danos persoais ou nos domicilios da
veciñanza afectada. Cremos necesario facer unha primeira valoración dos danos
ocasionados coa perspectiva das medida que se deberán tomar.
Diferentes integrantes dos colectivos ecoloxistas achegáronse durante o pasado
domingo e o luns a algunhas das principais zonas afectadas para coñecer de primeira man como
se foi desenvolvendo o incendio. Unha impresión que salientamos é que o incendio non actuou
de forma homoxénea, senón que foi moito máis intenso nas zonas de repoboacións (eucaliptais e
piñeirais) e zonas de monte baixo. Sorprende incluso aquí, en concreto na zona de Teixido onde
se sitúa o inicio do incendio, que o lume tivese respetado franxas de xestas e toxos. En canto ás
zonas de fragas, a idea xeral é que resistiron relativamente ben de xeito que arderon máis as
zonas herbáceas e o mantillo do chan e se respetaron as partes altas das árbores. Nas zonas de
ribeira, a humidade axudou a que non se viran afectadas e que manteñan a cobertura vexetal do
chan. |

Fotografía: Imaxe do Fontardión, onde se pensa que comezou o lume. |
Durante esta mañá foinos posible contactar co Xefe Provincial de Conservación da
Natureza e o Subdirector Xeral de Espazos Naturais e Biodiversidade para coñecer tamén a
avaliación que está a facer a Xunta de Galicia. Segundo a versión oficial as hectáreas totais son
750, das cales 370 formarían parte do Parque Natural e Concretamente algo máis de 60 hectáreas
corresponden a fragas. Algunhas persoas que estiveron a traballar nos labores de extinción
comentan a posibilidade de que a superficie puidera achegarse ás 1.000 hectáreas, pero unha vez
extinguido o incendio, é necesario facer unha valoración máis precisa. A información
proporcionada pola Xunta de Galicia tamén describe o incendio como un lume moi rápido que
afectou ás zonas de sotobosque, máis intensamente no concello de Monfero, e que tivo unha
afectación modera no dosel arbóreo. Si se recoñece a voracidade do incendio nos eucaliptais e
rodais próximos ás vivendas. O Xefe Provincial destacou a urxencia de elaborar un plan para
evitar a erosión do chan e os arrastres aos cauces, feito no que coincidimos manifestando que
deben primar os criterios de persoas expertas na materia, e sempre que sexa posible, favorecer
que o propio ciclo vexetal permita rexenerar o chan afectado. En canto á fauna e outro tipo de
vexetación que se puidera ver afectada, a Xunta entende que aínda é cedo necesitando máis días
para precisar o dano.
Os colectivos ecoloxistas manifestámoslle aos responsables de Conservación e Espazos
Naturais a nosa preocupación polo baixo caudal do río Eume, do que supoñemos que a día de
hoxe se segue a detraer auga para o enchido da antiga mina de As Pontes. O menor caudal en época de poucas precipitacións, pode estar a contribuir a un descenso da humidade nas Fragas
do Eume o que podería ter axudado á rapidez coa que se propagou o incendio, xunto coa
presencia de eucaliptais. Tamén esiximos a convocatoria urxente da Xunta Consultiva do
Parque Natural das Fragas do Eume, como foro onde é necesario valorar o acontecido e as
medidas que se porán en práctica. |
Comunicado de prensa de ADEGA, SGHN e VERDEGAIA
INCENDIOS NAS FRAGAS DO EUME |
Dende ADEGA, Sociedade Galega de Historia Natural e Verdegaia queremos amosar a nosa solidaridade coa veciñanza dos Concellos de A Capela, As Pontes e Monfero que están a padecer as consecuencias directas dos incendios declarados durante a fin de semana e que afectan ao Parque Natural das Fragas do Eume e á zona de Anca. Así mesmo envíamos o noso apoio aos efectivos e persoas voluntarias que están a traballar nas labores de extinción. Sumadas unhas circunstancias meteorolóxicas desfavorables, o lume que afecta as Fragas do Eume é a consecuencia directa dunha política forestal baseada na falta de planificación e xestión forestal, así como o fomento de plantacións con especies que favorecen os incendios.
Segundo a información proporcionada pola Consellería de Medio Rural e do Mar, ata as 14 h de hoxe, 1 de abril, víronse afectadas 750 hectáreas do Parque Natural. Nesta mesma información tamén se falaba de 100 hectáreas na zona de Cabalar (A Capela), pero cremos que se trata dunha información errada xa que outro dos incendios de grandes dimensións que están a asolar a comarca producíuse na zona de Anca-As Louseiras. Varias persoas integrantes destes colectivos comprobaron que houbo un conato de incendio no lugar de Cabalar, pero sen a gravidade que lle atribúe a Xunta de Galiza.
Entre os datos que fomos coñecendo, os técnicos sinalan ata tres focos causantes do incendio que afecta ás Fragas do Eume, é dicir, trataríase dun lume intencionado que coincide no tempo e no espazo co incendio en As Louseiras e co conato de Cabalar, o que buscaría causar o maior dando posible a espazos naturais de grande importancia ecolóxica como son as fragas do río Eume e do río Belelle. A Xunta de Galiza está obrigada a poñer todos os medios e persoal necesarios para deter aquelas persoas que provoquen os incedios, pero tamén é necesario que a sociedade galega rexeite as actividades incendiarias e modifique a "cultura do lume" instaurada nas prácticas agrícolas.
No caso do parque natural, o incendio está a afectar zonas de Reserva Natural, e de maior interese ecolóxico, zonas de fragas, zona de repoboacións con especies alóctonas e zonas de mato e pasteiros.
Aínda que os responsables políticos, nomeadamente Alberto Núñez Feijoó, destacan xunto a intencionalidade do incendio, as condicións climatolóxicas de vento e escasez de humidade, ADEGA, SGHN e Verdegaia queremos salientar que as dimensións deste incendio non poden entenderse se non é tendo en conta outros factores referentes as políticas ambientais da Xunta de Galiza:
-
A declaración como Parque Natural no ano 1997 non foi suficiente para que se tomaran as medidas necesarias que garantiran a súa conservación. A día de hoxe non conta co obrigado Plan Rector de Usos e Xestión nin cun programa forestal, o que favorceu que as Fragas do Eume sufran un paulatino proceso de eucaliptización e crecemento de especies alóctonas. Un exemplo o temos nos terreos afectos polo incendio: unha das zonas calificadas como de Reserva Natural está rodeada por zonas de repoboacións (eucaliptais, piñeirias, etc.), multiplicando o risco de que o lume chegue ás zonas máis sensibles.
-
A Xunta primou en Galiza o investimento en medios de extinción en detrimento da prevención, feito que non supuxo reducir o número de conatos e incendios. As Fragas do Eume, como veñen manifestando tempo atrás técnicos da propia administración, presentan zonas prácticamente inaccesibles debido ao abandono dos montes. Cando as circunstancias climatolóxicas son moi desfavorables, coma acontece actualmente, eses medios de extinción atopan grandes dificultades á hora de loitar contra os lumes. Se a isto sumamos que nos últimos tempos os brigadistas critican a precariedade laboral e a falta de medios coa que traballan, ademáis da aposta da Xunta por reducir o persoal encargado do cuidado dos espazos naturais, atopamos unha situación de grave perigo que ameaza aos nosos montes e que nos últimos meses está a castigar duramente moitos dos nosos espazos protexidos: LIC Macizo Central, ZEPA A Limia, Reserva da Biosfera de Allariz, LIC Ancares-Courel, etc. No caso das Fragas do Eume, o chamado da Xunta de Galiza ao exército pon de manifesto a incapacidade de afrontar unha circunstancia previsible de diferentes incendios cos medios e persoal existentes.
-
Queremos facer un chamado de atención sobre o réxime hídrico do río Eume, moi afectado pola detracción de auga para o enchido do oco da mina de As Pontes. Descoñecemos, debido á falta de información proporcionada por Augas de Galiza, se o proceso de enchido está a cumprir co obrigado caudal ecolóxico nun momento de seca como o actual. O menor caudal do río Eume podería estar a reducir a evapotranspiración, contribuindo a unha menor humidade no ambiente e a un maior risco de incendio en espazos que, como as fragas, soen verse pouco afectadas polos lunes gracias ao seu elevado nivel de humidade.
Perante a gravidade dos acontecementos, os colectivos asinantes esiximos a convocatoria urxente da Xunta Consultiva do Parque Natural Fragas do Eume como primeiro paso para elaborar un plano a través do cal se avalíen os danos sufridos e se establezan as medidas de restauración dos espazos e a dotación económica axeitada. Do mesmo xeito, consideramos imprescindible a convocatoria do Consello Forestal e do Consello Galego de Medio Ambiente. |
NON Á VEDA DO CANGREXO VERMELLO AMERICANO |
A SGHN solicitou (PDF) que se modifique a Orde do 28 de decembro de 2011 pola que se establecen as normas de pesca nas augas continentais da Comunidade Autónoma de Galicia durante a tempada 2012, no que se regula o Réxime especial do cangrexo vermello americano (Procambarus clarkii) e do cangrexo sinal (Leniusculus pacifastacus), xa que incompresiblemente, a través do artigo 8º desta Orde védase a capturas destas dúas especies de carácter invasor, algo que recollía o modificado ANEXO I (Catálogo Español de Especies Exóticas Invasoras) do Real Decreto 1628/2011, de 14 de noviembre, polo que se regula o listado e catálogo español de especies exóticas invasoras e outras regulacións e estudos da Unión Europea. |
A SGHN constatou na súa recente publicación do Atlas de Hérpetos de Galicia o pernicioso efecto do cangrexo americano sobre os anfibios.
Esta situación levou a presentar unha solicitude de modificación desta orde que recolla:
- Que a captura e/ou morte destas dúas especies quede formalmente autorizada a todo o mundo, con ou sen permiso de pesca, incluso que se fomente a súa captura.
- Que nos lugares onde poidan coexistir coa cangrexo autóctono, sexa advertida a presencia deste mediante carteis e información ós coutos de pesca, para evitar capturas accidentais do cangrexo autóctono.
- Que se encete unha campaña específica de captura e destrucción destas especies, así como se reforce mediante información e sanción a prohibición da liberación de exemplares destas especies en calquera sitio.
|

Fotografía: Cangrexo vermello americano (Procambarus clarkii). |
BRUIÓN NA LIMIA |
Comenza a primavera e xa se está a notar coa chegada das aves estivais e o seu paso prenupcial. Na celebración do Día da Árbore que fixemos o sábado 17 de marzo xa escoitamos o cuco (Cuculus canorus) en Penín Vello e vimos a bubela (Upupa epops) en Ordes.
Pero como decimos que estamos no paso prenupcial e A Limia non deixa de sorprendernos, o sábado 24 un socio da SGHN avistou o Bruión (Botaurus stellaris) na Limia, a ave moveuse da primeira zona de observación e tentamos localizala, nos espacios idóneos e na dirección de vó, durante a misma tarde-noite, sen resultado. Ainda que sabemos que é un ave en paso e podería xa estar moi lonxe, o interese de volver ver o bruión levounos ao día seguinte a repetir a busca, e o conseguimos grazas a insistencia do noso compañeiro Alberto. Tratábase dun exemplar que estaba a descansar e alimentarse. |
O bruión é unha especie con distribución irregular e dispersa en Europa. Na actualidade e desde o século XX a especie está en declive pola perda de hábitats, fundamentalmente pola desecación de humidais.
En España é unha especie reproductora de hábitos migratorios, raro en Galicia con presencia esporádica entre agosto e maio (Penas Patiño, Pedreira López, Calros Silvar, 2004).
En canto ao Bruión, dicir que hoxe en A Limia é un ave de paso, xa que non lle queda hábitat suficiente para voltar a criar; antano, estimábanse entre 10 e 25 territorios posibles para Bruión e atopáronse referencias seguras de cría (Villarino, González e Bárcena, 2002).
O nome da ave en A Limia (bruión e brullón) é onomatopeico e deriva de bruiar-bruar, por analoxía coa voz do gando vacún, recolleuse en 6 localidades da comarca (Villarino, 1997; Villarino, González e Bárcena, 2002).
A nivel europeo está incluido no Anexo I da Directiva Aves, no Anexo II da Convención de Bonn e no Anexo II da Convención de Berna. A nivel nacional catalógase como En Perigo de Extinción segundo o Catalogo Nacional de Especies Ameazadas, e En Perigo crítico no “Libro Rojo de las Aves de España”. En Galicia considérase En perigo de extinción no Catálogo Galego de Especies Ameazadas.
Para saber máis do bruión a nivel xeral e en A Limia pódense consultar os libros e referencias:
|

Fotografía: Bruión ( Botaurus stellaris). |
E o domingo, ademáis do bruión, constatamos, como datos de interese, a presencia dunha parella de Cerceta do estío (Anas querquedula), permanecen dende os censos de xaneiro as Garzas brancas (Casmerodius albus) e a Garzota común (Egretta garzetta) así como as Choromicas (Vanellus vanellus) e o Parrulo chupón (Aythya ferina), tamén vimos as Píllaras areeiras (Charadrius dubius) e disfrutamos das cores e bailes nupciais dos Mergullóns cristados (Podiceps cristatus). ¡Qué ledicia!.
Por último, só nos queda felicitar a Alberto pola interesantísima observación do Bruión, a Álvaro polas magníficas fotos que acompañan esta reseña. |
 
Fotografías: Parella de Cerceta do estío (Anas querquedula) a esquerda e Mergullón cristado (Podiceps cristatus) á dereita. |
Avaliación dos resultados obtidos coas concentracións parcelarias
¿NON TEÑEN A INFORMACIÓN OU NON A QUEREN DAR? |
Con data 06-09-2011 (PDF) SGHN solicitou á entón Consellería de Medio Rural información sobre o número de concentracións parcelarias finalizadas dende a entrada en vigor da Lei 12/2001, de concentración parcelaria de Galicia, e a superficie total afectada. Tamén se solicitaba información sobre o número de concentracións parcelarias ás que se realizou a avaliación transcorridos dous e catro anos establecida polo Artigo 68 da Lei 12/2001, así como os resultados de ditas avaliacións.
Transcorrido xa máis de medio ano da solicitude, SGHN aínda non obtivo resposta polo que, ao abeiro da lexislación europea (Directiva 2003/4/CE), española (Lei 38/1995 e Lei 27/2006) e galega (Lei 1/1995) que regulan o dereito de acceso á información sobre o medio ambiente, ven de reiterar a súa demanda a actual Consellería do Medio Rural e do Mar (PDF). |
CELEBRACIÓN DO DÍA DA ÁRBORE SGHN-SECCIÓN ANTELA
DISFRUTANDO DAS ÁRBORES SENLLEIRAS E MONUMENTAIS DA LIMIA |
Para celebrar o Día da Árbore, SGHN-Sección Antela rendeu, o día 17 pasado, homenaxe a algunhas das árbores máis salientables de A Limia, lembrando a importancia de protexer as superficies arboradas.
Foi unha ruta circular con partida e chegada no Campo da Sainza e curtos desprazamentos a pé para achegarse aos exemplares arbóreos. Fomos uns poucos os “valentes” que non dubidamos en participar na actividade aínda a sabendas de que a probabilidade de choivas era moi alta. Non faltaron os incondicionais Alberto e Lucía e incorporouse Roi que nos sorprendeu a todos.
A nosa especial singladura iniciouse con moito brio e ledicia. O obxectivo era admirar as 4 fermosas árbores monumentais da zona recollidas no Catálogo de Árbores Senlleiras de Galicia (Decreto 67/2007, do 22 de marzo, ver mapa de distribución á dereita) así como outras árbores, aínda que non catalogadas, non menos impresionantes, merecedoras de contemplación e situadas preto das anteriores.
Ácceso á reseña... |
 |
HOXE É UNHA DÍA TRISTE PARA A BIODIVERSIDADE
GRAVE RETROCESO NA LOITA CONTRA AS ESPECIES INVASORAS |
No BOE de hoxe, 19 de marzo, publícase a Resolución de 13 de marzo de 2012, da Dirección General de Calidad y Evaluación Ambiental y Medio Natural, pola que se publica o Acordo do Consello de Ministros de 24 de febreiro de 2012, polo que se aceptan parcialmente as reclamacións feitas polas Comunidades Autónomas de Aragón, Castilla y León y de Cataluña contra o Real Decreto 1628/2011 polo que se regula o listado e o catálogo español de especies exóticas invasoras.
Moi lamentablemente, e nun exercicio de manifesta irresponsabilidade na conservación da biodiversidade, o Consello de Ministros baleirou de contido e aplicabilidade o Real Decreto 1628/2011 ao anular:
- Artigo 1. Obxecto
- Artigo 4. Contido e características (do Catálogo e o Listado de especies invasoras)
- Artigo 5. Procedimentos de inclusión ou exclusión de especies
- Artigo 7. Información contida nos rexistros.
- Artigo 8. Efectos da inclusión dunha especie no Catálogo ou no Listado
- Artigo 10. Medidas de loita contra as especies invasoras do Listado e Catálogo.
- Disposición transitoria segunda. Especies introducidas con anterioridade á entrada en vigor da Lei 42/2007, de 13 de decembro, con fines cinexéticos, piscícolas e selvícolas.
- Anexo II. Listado de especies exóticas con potencial invasor
Con este paso atrás, a boa nova para a biodiversidade española que supuxo o Real Decreto 1628/2011 só durou 3 meses e 1 semana. |
Nota de prensa de ADEGA, FEG e a SGHN
O comezo da pesca comprometo o futuro dos nosos ríos ante a pasividade do goberno galego |
A Xunta de Galiza pecha os ollos ante a situación de seca que están a sufrir os nosos ríos e mantén o inicio da pesca para este domingo 18 de marzo, co conseguinte risco para as poboacións piscícolas e os nosos ecosistemas fluviais.
Compostela, 17 de marzo de 2012. Este domingo 18 de marzo está prevista o inicio da tempada de pesca segundo o establecido na orde do 28 de decembro de 2011, pola que se establecen as normas de pesca nas augas continentais de Galicia durante a tempada 2012 (DOG nº 12 do 18/01/2012 e corrección de erros DOG nº 33 do 16/02/2012).
A información subministrada polos distintos organismos con competencias en materia de augas (Augas de Galiza, Confederación Miño-Sil e Confederación do Cantábrico) coinciden en sinalar que estamos en mínimos históricos para o presente mes con repecto aos caudais da maioría dos ríos galegos. Esta situación é derivada dun período con precipitacións por baixo da media dende a primavera de 2011, o que segundo datos da propia Meteo Galicia sitúanos nunha escenario de seca.
Os efectos desta seca sobre os ecosistemas acuáticos e as especies piscícolas (que se atopan nunha situación de estrés) verase incrementado coa pesca, o que pode comprometer o futuro de moitas poboacións da fauna e flora ligadas aos nosos ríos nun escenario de afluencia masiva de pescadores (comezo de tempada) e reducido espazo para a vida acuática (caudais baixos). A isto temos que engadir que pescar nesta situación de seca pode comprometer o reclutamento (as incorporacións de novos peixes) de moitas das especies piscícolas, especialmente os salmónidos (troita, reo e salmón), pola maior captura de reprodutores e destrucción de zonas de reproducción (frezadoiros).
Ante esta situación o goberno galego está a facer ouvidos xordos ás distintas voces que recomendan o retraso do comezo da tempada de pesca e negando a realidade meteorolóxica. Por esta deixadez de funcións ADEGA, a FEG (18 organizacións) e a SGHN instamos á Dirección Xeral de Conservación da Natureza a que reconsidere a súa decisión de continuar con normalidade a tempada de pesca e paralice o seu desenvolvemento até que se podan restablecer os caudais medios dos nosos ríos. Todo o contrario suporá poñer en risco os nosos ecosistemas fluviais e hipotecar o futuro da pesca en Galiza.
Asinan: ADEGA, FEG (integrada por ADEGA, ADENCO, APDR, Asemblea do Suido, Colectivo Ecoloxista do Salnés, Coto do Frade, Gerrilleiros das Fragas, G.N. Hábitat, Luita Verde, MEL, Naturviva, Néboa, Niño do Azor, Oureol, Vaipolorío, Verbo Xido, Verdegaia e Xevale) e a SGHN.
|
VAGA DE LUMES NA ZEPA DE PENA TREVINCA |
Á vista dos lumes coñecidos e producidos na zona de influencia da ZEPA de Pena Trevinca [320 ha en Vilanova e Ponte (La Región, 12-03-2012); 20 ha en Soutadoiro (La Opinión, 27-02-2012); 198 ha na Parroquia de Soutadoiro (Europapres, 13-03-2012)]
e ao amparo da lexislación europea (Directiva 2003/4/CE), española (Ley 38/1995; Ley 27/2006) e galega (Lei 1/1995) que regulan o dereito de acceso á información sobre o medio ambiente, SGHN ven de solicitar á Consellería do Medio Rural e do Mar (PDF):
- Información detallada sobre os lumes producidos na zona de influencia da ZEPA de Pena Trevinca e nos seus concellos limítrofes no periodo entre 01-01-2012 e 12-03-2012, ambolos dous incluídos: Localización, Superficie afectada, Superficie afectada da ZEPA, Autoría e Motivo.
- Información sobre o número de queimas autorizadas nos concellos especificados no mesmo periodo.
- Información sobre o número e localización das queimas controladas efectuadas.
- Coñecer as medidas específicas adoptadas pola Consellería do Medio Rural e do Mar para protexer a ZEPA de Pena Trevinca.
- Coñecer as medidas concretas da Consellería do Medio Rural e do Mar para asegurar o cumprimento da legalidade nas zonas afectadas polo lume:
- Lei 4/1997, de caza de Galicia.
- Lei 9/2002 de ordenación urbanística e protección do medio rural de Galicia.
- Lei 3/2007, de prevención e defensa contra os incendios forestais de Galicia.
- Decreto 88/2007 polo que se crea Catálogo Galego de Especies Ameazadas.
|
 |
CARTA ABERTA AO PRESIDENTE DA XUNTA DE GALICIA |
Sr. Presidente,
Hai máis de trinta anos que nos lumes se incide nos mesmos erros, que non se sosteñen e son difícilmente explicables.
Os incendiarios forestais lévannos costado:
- vidas humanas
- vivendas, bens e facendas
- o noso patrimonio forestal
- incalculables perdas ambientais
- a destrucción da paisaxe de Galicia
- a disminución da biodiversidade galega
- millóns de euros queimados e absolutamente improductivos
- a hipoteca do noso desenvolvemento futuro e, en fin,
- a degradación do noso país
.... e seguen ...
Na eliminación dos incendiarios e dos incendios forestais ata agora TODOS TEÑEN FRACASADO.
Véxase a publicación de SGHN do ano 1983 cunha análise sobre o tema naquel momento ...... ¿ou trátase de agora mesmo?
Poderá apreciar que non existen moitas diferencias, pois é un problema repetido ano tras ano.
Resulta evidente que as soluccións postas en práctica foron inútiles. Toca pois buscar novos camiños e aplicar outros métodos que poidan acadar resultados positivos.
A problemática hai que afrontala coa verdade por diante. Con valentía e intelixencia para ter posibilidades de éxito.
E alguen ten que plantexar e liderar este cambio imprescindible.
....... ¿por qué non vostede, Señor Presidente? |

PDF deste voceiro. |
Confederación Hidrográfica do Miño-Sil ou Confederación Hidrográfica do Norte |

Artigo de opinión solicitado por La Voz de Galicia e publicado o 01-03-2012 |
"Caso depuradoras" denunciado por SGHN o 11-03-2011
Inspección da UE na Deputación de Ourense |
En febreiro de 2011 un socio advertíu á SGHN de que dentro do valado perimetral da antiga EDAR de Xinzo de Limia que nunca entrou en funcionamento (construírase nun comunal sen permiso dos veciños) viña de instalarse un cartel cos logotipos da Deputación Provincial de Ourense e do Ministerio de Política Territorial relativo ó proxecto “ARRAIANO. Plantas depuradoras nodrizas de augas residuais domésticas e de lodos de fosas sépticas, con separador e lavador de areas, de pequenos núcleos de poboación do rural ourensán, desta comarca”, incluido no “Programa Operativo de Galicia 2007-2013" e cofinanciado polo Fondo Europeo de Desenvolvemento Rexional.
Posto que dita obra afecta á ZEPA da Limia, está legalmente suxeita a avaliación de impacto ambiental segundo establece o Real Decreto Lexislativo 1/2008:
"Anexo II. Grupo 9. Otros proyectos... k. Cualquier cambio o ampliación de los proyectos que figuran en los anexos I y II, ya autorizados, ejecutados
o en proceso de ejecución (modificación o extensión no recogidas en el anexo I que puedan tener efectos adversos
significativos sobre el medio ambiente, es decir,
cuando se produzca alguna de las incidencias siguientes: ... 5. Afección a áreas de especial protección designadas
en aplicación de las Directivas 79/409/CEE del Consejo,
de 2 de abril de 1979, y 92/43/CEE del Consejo, de 21
de mayo de 1992, o a humedales incluidos en la lista del
Convenio Ramsar."
|
 |
 |
Á vista destes feitos, con data 21-02-2011 SGHN dirixiuse á Secretaría de Calidade e Avaliación Ambiental (Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas) solicitando información sobre a tramitación da avaliación de impacto ambiental da depuradora (véxase PDF) e denunciou tamén o caso diante da Fiscalía de Medio Ambiente de Ourense.
Posto que a construcción da antiga EDAR de Xinzo de Limia financiárase con fondos europeos dun "Programa transfronteirizo" (véxase PDF) e a nova actuación era cofinanciada polo Fondo Europeo de Desenvolvemento Rexional, con data 11-03-2011 SGHN informou ao Consello de Contas de Galicia (véxase PDF) e ao Tribunal de Contas da UE (véxase PDF) de que cabería a posibilidade de que a “obra civil” da devandita depuradora fose “construida” e sufragada con fondos públicos europeos en dúas ocasións.
|
¿93 anos máis para protexer as especies en perigo de extinción en Galicia? |
De acordo co establecido polo Decreto 88/2007 que aprobou o Catálogo Galego de Especies Ameazadas (CGEA) e a súa actualización mediante o Decreto 167/2011, na actualidade hai en Galicia 74 especies oficial e legalmente recoñecidas como en perigo de extinción, asi como 125 especies ou taxóns vulnerables, sendo necesario elaborar os respectivos plans de recuperación para as que se atopan en perigo de extinción e plans de conservación para as vulnerables.
No pleno do Consello Galego de Medio Ambiente e Desenvolvemento Sostible celebrado hoxe, 21 de febreiro, a Dirección Xeral de Conservación da Natureza anunciou a inminente apertura do proceso de información pública para 4 plans doutras tantas especies:
- 2 plans de recuperación, para o sapoconcho (Emys orbicularis) e a escribenta das canaveiras iberooccidental (Emberiza schoeniclus lusitanicus).
- 1 actualización para o plan de recuperación do oso (Ursus arctos), que data de 1992.
- 1 plan de conservación para a píllara areeira (Charadrius alexandrinus).
Sen dúbida a nova é moi boa para estas 4 especies, pero unha simple regla de tres amosa unha tremenda preocupación polas 195 restantes especies ameazadas: ao ritmo actual de 4 plans en 5 anos (o CGEA aprobouso o 19 de abril de 2007) farían falla 93 anos para que as 74 especies en perigo de extinción tiveran o seu instrumento de xestión e 244 anos para que o tiveran todos os taxóns incluidos no CGEA.
Obviamente as especies ameazadas non se poden "permitir o luxo" de agardar 93 ou 244 anos para que comencemos a protexelas eficaz e axeitadamente, polo que o representante da SGHN no Consello Galego de Medio Ambiente e Desenvolvemento Sostible reclamou unha forte aceleración no ritmo de elaboración dos plans de recuperación ou conservación para todas as especies ameazadas. Todas, non só para os vertebrados e/ou as especies máis vistosas, xa que non se aprobou nengún plan para plantas ou invertebrados ameazados.
Se na actualidade hai outros 22 documentos entregados polas asistencias técnicas para outras tantas especies, como recoñeceron os representantes da Dirección Xeral de Conservación da Natureza unha vez rematada a xuntanza, ¿a qué agardan para abrir os seus procesos de información pública? |
Celebración 1º aniversario SGHN-Sección Antela
XEIRA NATURALISTA POR A LIMIA |
O pasado sábado 11 de febreiro a Sección Antela celebrou o seu primeiro aniversario cunha saída pola Limia na que participou un grupo de 26 persoas.
Citámonos en Rairiz de Veiga, lugar no que, fóra de programa, algúns estiveron a visitar a Igrexa de Rairiz que garda un singular retablo e unha ara romana. Unha vez agrupados os participantes iniciamos a xeira na zona das veigas da Sainza, Porqueira e Ordes (no límite do Concello de Rairiz e Porqueira), este ano moi secas pola falla de choivas, onde se deron a coñecer diferentes aspectos relacionados cós usos tradicionais e actuais destas zonas.
Logo, partimos cara as areeiras da Limia con intención de observar patos e outras aves acuáticas. Ao longo do canal atopamos algunhas garzas reais e cegoñas brancas e xa nas areeiras comezamos disfrutando cun grupiño de cercetas que nos deu a benvida. Posto que tiñamos “frescos” os resultados do Censo de Acuáticas invernantes e, ademáis, contabamos coa información privilexiada do noso compañeiro Alberto, alá marchamos na procura dunha femia de pato mandarín ao lugar consabido e... alí estaba !!, xunto con un bó grupo de lavancos. De seguido, tentamos localizar avefrías (que na Limia chaman conicras ou choromicas) en leiras labradas recentemente pero non houbo sorte. Como comentamos noutras ocasións, este ano a invernada foi escasa, aínda así, vimos varias especies de interese como o somorgullo cristado, o asubiador, o pato frisado e algúns integrantes do grupo viron como voaban uns poucos patos culleretes.
Máis... |
 |
Plan de Canalización do Miño ao seu paso polo Concello de Ourense |
O concello de Ourense pretende construir un pabellón do mundo termal, un hotel de congresos e reunións e un hotel balneario na marxen dereita do río Miño, en A Chavasqueira, un barrio ourensano. O lugar é un anaco de marxen aínda conservado entre solos urbanos consolidados, con máis da metade da superficie incluída na zona de inundación dos 100 m.
Para coñecer o proxecto a SGHN-Ourense, participou no “Trámite de consultas no procedemento de avaliación ambiental estratéxica”, solicitado pola Secretaría Xeral de Calidade e Avaliación Avaliación Ambiental, da Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas. Daquela, o exposto como “Plan de encauzamento do río Miño o seu paso por Ourense” foi un Documento de inicio de 21 páxinas, meramente descriptivas, para unhas obras de 2 kms de lonxitude en ambas marxes do río Miño, ampliables noutros dous.
A Secretaría Xeral de Calidade e Avaliación Avaliación Ambiental, rexeitou a nosa petición de avaliación ambiental estratéxica e o “Plan” saiú a exposición pública no BOP de Ourense o 12 decembro 2011 e no DOG o 3 de xaneiro de 2012, agora como “Plan de canalización do río Miño ó seu paso por Ourense”.
A SGHN-Ourense, de acordo có anunciado nos boletíns, reclamou a inserción do “Plan” na web do concello, o que tras dúas peticións presentadas no Rexistro Xeral, conseguíu o 25 de xaneiro, cando xa pasara o prazo de 30 días da exposición pública do BOP e 22 da do DOG.
Pero nesta ocasión o “Plan” é un “estudio batimétrico de un tramo de 2 km del río Miño a su paso por la ciudad de Ourense”, realizadopara coñecer ata onde chegan as crecidas dos 100 e 500 anos, dato que o concello ignoraba a pesar de ter instalacións termais no lugar, que, conseguintemente e ano tras ano, resultan destruídas ou danadas coas crecidas invernais. O estudo batimétrico, contén: a Portada (páxina 1), o Índice (páxina 2), e a Memoria (páxinas 3 a 10) e oito fotografías, do personal e lancha neumática utilizada, có titulo de Más documentos (páxinas 12 e 13). En consecuenica, continúase descoñencendo o “Plan” e dubídase da súa existencia.
Toda a información en Alegacións_canalización_río Miño_2012-02-03 |
|

A túa axuda é imprescindible para defender a nosa natureza

OUTRAS NOVIDADES
Conferencia "Alimentación sana e evolución"
O lixo e O Irixo
Pregamento de Campodola-Leixazós: Monumento Natural
Liberación do lobo mariño cincento "NARIGA"
Actualización Atlas Hérpetos: Limpafontes común
Atlas de anfibios e réptiles
Curso sobre algas Sociedad Española Ficoloxía
Efemérides astronómicas maio
Avaliación ambiental proxectos acuicultura
Contaminación lumínica e biodiversidade
Incineradora en O Irixo e plan xestión RSU
Antela: un conto de verdade
Punteiros celestes
Ratificación convenio madeiras tropicais
Reglamento UE control comercio especies silvestres
Sentenza TJ UE contra España: AIA estrada M-501
Denuncia áridos asfálticos Manmer
Áreas prioritarias aves ameazadas
Braña 1981: I Xornadas Ibéricas de Mamíferos Mariños
Saída ao Alto Ulla
Paspallás nº 50 en PDF: Tres décadas!
Podas brutais en Ourense
Informe sobre as Brañas de Sada
|
|