logo

Dende 1973 estudiando, divulgando e defendendo o patrimonio natural galego

sghn@sghn.org

line decor
  INICIO
line decor

 

 


 
 
 

 

 

"Perlas" na estrutura da Consellería de Medio Ambiente

Santiago, 01-10-2014

Reservas da Biosfera e outras figuras de espazos de ámbito internacional non incluídas explícitamente nas competencias da Subdirección Xeral de Espazos Naturais, entre as que sen embargo se inclúe unha figura preconstitucional que ben pouco ten que ver coa conservación (a “Reserva Nacional de Caza dos Ancares”) ao mesmo nivel que os Parques Naturais.

Unha Subdirección Xeral de Espazos Naturais que que terá expresamente nas súas funcións o “fomento de medidas de colaboración e coordinación nas campañas relativas á obtención da bandeira azul” pero non a colaboración e coordinación cos centros de investigación, os órganos xestores das Reservas da Biosfera e as organizacións de defensa ambiental.

Dous novos altos cargos de libre designación para centralizar en Santiago a xestión e dirección dos Parques Naturais, afastándoa das necesidades dos Parques Naturais e dos seus habitantes e visitantes..

Unha Subdirección Xeral de Biodiversidade e de Recursos Cinexéticos e Piscícolas na que só dúas das nove funcións asignadas teñen que ver coa BIODIVERSIDADE en maiúsculas:

  • “O desenvolvemento de medidas e instrumentos para a protección e conservación das especies silvestres” que aparece só en segundo lugar, por detrás de “A ordenación, conservación, protección, fomento e aproveitamento sustentable dos recursos cinexéticos e piscícolas nas augas continentais”.
  • “A elaboración e a implementación dos instrumentos de planificación, desenvolvemento e xestión das especies” que figura en séptimo, e antepenúltimo, lugar das competencias.

Estas son algunhas das "perlas" da nova estrutura da Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas (Decreto 115/2014) polas que SGHN ven de dirixirse á Conselleira pedindo a súa modificación (PDF):

I Concurso Escolar de Debuxo “Calendario da natureza”

Pontevedra, 24-09-2014

Co fin de promover o coñecemento da natureza galega entre os escolares, e baixo os principios fundadores da Sociedade Galega de Historia Natural: “Estudar, divulgar e defender o patrimonio natural galego” a delegación de Pontevedra da SGHN convoca o I Concurso Escolar de Debuxo “Calendario da natureza”.

Este concurso está destinado a todos os alumnos que cursen 5º ou 6º de Ensino Primario durante o curso 2014-2015 na provincia de Pontevedra e establécense catro primeiros premios correspondentes ás catro categorías de participación: Categoría “Primavera”, “Verán”, “Outono” e “Inverno”. As bases completas están dispoñibles no seguinte documento (PDF).

O alumnado gañador de cada categoría recibirá un diploma acreditativo e un lote de iniciación á observación de campo: mochila, gorra, caderno de campo, lupa e pin SGHN de solapa. A mestra ou mestre coordinador da actividade do alumnado premiado recibirá un pin de solapa da SGHN. Os centros escolares do alumnado premiado recibirán un lote de publicacións da SGHN para a biblioteca escolar e un diploma acreditativo.

Os traballos premiados pasarán a formar parte dun calendario dixital que será posto á libre disposición do público na páxina web da SGHN e na páxina de facebook de SGHN Pontevedra.

Seica agora o Sar é afluente do Miño
e Santiago de Compostela non está na Coruña

Santiago, 19-09-2014

Pois si, algo así debe pensar a Confederación Hidrográfica do Miño-Sil (CHMS) que quere executar outra fase do saneamento de Santiago de Compostela, despois do colector do río Sar entre : Pontepedriña e a depuradora de Silvouta que realizou en 2009 cun orzamento de máis de 21 millóns de euros (véxase cartel á dereita).

Pero a realidade, a xeografía, a hidrografía e a lexislación vixente son moi teimudas e o proxecto situase na bacía hidrográfica do Ulla, unha bacía intracomunitaria que é competencia exclusiva da Xunta de Galica, que a engloba na Demarcación Hidrográfica de Galicia-Costa e a xestiona a traverso do ente Augas de Galicia. Xa que logo, o proxecto sitúase totalmente fóra do ámbito competencial da CHMS.

Pero, ademais, a CHMS e Augas de Galicia manteñen unha moi extrana relación de “proxectos cruzados” que causan perplexidade en calquera cidadán que os coñeza:

Fronte a este disparate a única alegación de SGHN ao proxecto sometido a información púbica é que a CHMS se adique a resolver os graves problemas dos ríos na bacía do Miño-Sil e do Limia, que son o ámbito das súas competencias legais segundo o RD 266/2008 polo que se creou e o RD 125/2007 polo que se fixa o ámbito das demarcacións hidrográficas.

Peche temporal do Museo de Historia Natural

Ferrol, 16-09-2014

O Museo de Historia Natural da SGHN, sito en Praza de Canido, s/n, Ferrol, permanecerá pechado dende o 15 de setembro ao 15 de outubro, por inventario e cambios na sala de exposicións. Disculpade as molestias que vos poida ocasionar.

III Semana de Custodia do Territorio das Mariñas Coruñesas e Terras do Mandeo

Sada, 14-09-2014

A Fundación Fragas do Mandeo (na que participa a SGHN) organiza xunto coa Asociación de Desenvolvemento Rural das Mariñas-Betanzos unha nova edición da Semana de Custodia nas dúas últimas semanas do mes de setembro deste 2014.

Nesta ocasión, ademais de programar conferencias e actividades de voluntariado, incorporamos unha novidade: a eco-regata, unha competición lúdica que inclúe actividades infantís paralelas.

Estas datas son elixidas xa que en toda Europa se programan eventos similares no marco da LandLife Week.

Nesta ocasión o tema central son os retos de conservación ós que se enfronta a comarca de As Mariñas e a posibilidade de acometelos mediante a custodia do territorio. Ten como fin que a cidadanía coñeza algunhas das especies de animais e plantas presentes no territorio da reserva da biosfera das Mariñas Coruñesas e Terras do Mandeo e que precisan de moita atención, por estaren ameazadas.

O obxectivo é fomentar na comarca unha cultura de conservación da biodiversidade, de xeito que tanto estamentos oficiais coma os particulares teñan en conta as necesidades vitais das distintas especies antes de acometer actuacións ou realizar actividades no medio natural. Unha serie de investigadores falarán das especies importantes da comarca cara a conseguir a súa conservación.

O financiamento corre totalmente a cargo da ADR das Mariñas-Betanzos, pois Fragas do Mandeo destina o 100% das doazóns que recibe a mercar montes de interese ambiental e, xa que logo, non dispón de medios económicos propios para actos deste tipo.

A SGHN quere animar ao público en xeral a participar nestas actividades e para consultar a información máis detallada pódese consultar a web de Fragas de Mandeo.

 

Outra vez A Limia: SGHN solicita informes e plans oficiais

Ourense-Santiago, 04-09-2014

Dende hai anos e en múltiples ocasións SGHN expuxo os problemas da auga na comarca da Limia debido á contaminación difusa de orixe agrogandeiro e que se estenden augas abaixo polo menos ata o encoro de As Conchas. Todos os datos e análises ata agora coñecidos veñen a corroborar esta afirmación, o cal é lóxico pois baste dicir que na chaira de Antela comen, beben e defecan unha morea de porcos e galiñas, vacas e coellos, todos estabulados en macro-granxas industriais:

  • A produción de feces e ouriños é de 1,35 kg/día no caso do home, 4 kg/día nos porcos adultos, 28 kg/día nas vacas adultas para produción de carne, 45 kg/día en vacas leiteiras, 7 kg/día en terneiros, 100 g/día en galiñas ponedoras e 60 g/día en polos de carne.
  • As táboas de conversión das distintas especies gandeiras a Unidades de Gando Maior (UGM: o equivalente a vacas adultas) indican que en A Limia hai actualmente entre 70.000 e 75.000 UGM de gando estabulado en granxas industriais que en total, a 28 kg/día cada unha, producen entre 2.000 e 2.100 toneladas diarias de zurros e estercos, é dicir, unha cantidade de feces e ouriños semellante a que se xenera nunha cidade de 1,3 a 1,5 millóns de persoas ou, o que é mesmo, a metade da poboación de Galicia.

Carga gandeira estabulada en macro-granxas industriais na Limia

Dende o punto de vista da xeración de residuos, esta enorme "poboación humana equivalente" en forma de gando estabulado contrasta coa cativa "poboación humana real" de tódolos concellos da bacía do río Limia en Ourense (35.000 persoas). Unha simple regla de tres indica que alomenos o 97% dos vertidos xerados procederían do sector agrogandeiro das macro-granxas industriais. Para comparar e contrastar resultados, SGHN acaba de pedir á Confederación Hidrográfica do Miño-Sil (PDF) o informe que sobre o tema encargou ao Consejo Superior de Investigaciones Científicas (CSIC), que aportará sen dúbida datos relevantes en relación coa orixe do problema e as súas repercusións.

Ademais do caso concreto da contaminación do recurso auga, SGHN tamén está preocupada pola xestión humana dos restantes recursos naturais da Limia, polo que ven de insistir diante da Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas para que dunha vez por todas cumpra as súas propias directrices e publique o Plan de Ordenación dos Recursos Naturais da ZEPA da Limia (PDF). Pois o atraso (xa de tres anos!!!) na súa aprobación produce un baleiro legal que dificulta a toma de decisións polos axentes implicados e multiplica innecesariamente os problemas socioambientais da comarca e a incerteza da poboación.

Con todo SGHN entende que outra Limia é posible e que se pode compatibilizar a conservación ambiental coas actividades agrogandeiras, e niso segue traballando.

Máis preguntas sobre a caza estival do paspallás na Limia: outra vez sen resposta?

Ourense-Santiago, 02-09-2014

SGHN aínda non recibiu resposta ao escrito que dirixiu hai máis dun mes á Dirección Xeral de Conservación da Natureza (PDF) relativo á caza do paspallás (Coturnix coturnix) na época estival en diversos TECOR de A Limia. Mentres tanto, a prensa fíxose eco da apertura da caza estival do paspallás no fin de semana do 23-24 de agosto para dous TECOR e na pasada fin de semana para os restantes. Malia as informacións que se recollen na devandita nota de prensa atribuidas a UNITEGA (Unión de Tecores de Galicia) e que dan a entender a abundancia de paspallás, SGHN tivo acceso a datos dalgún dos aproveitamentos nos que o promedio de capturas é aínda inferior ao xa baixo promedio xeral acadado na pasada tempada. Aínda máis, os datos recollidos por SGHN nestes días indican, unha vez máis, que o paspallás se atopa en plena tempada de cría na Limia, con polos recén nados e outros que aínda non poden voar.

Polo devandito, SGHN ven de dirixirse unha vez máis á Dirección Xeral de Conservación da Natureza (PDF) pedíndolle:

  • Que facilite o antes posible a SGHN os datos de capturas de paspallás na Limia durante as dúas últimas fins de semana de agosto.
  • Que informe a SGHN sobre os medios de control que ten en marcha para comprobar a exactitude das capturas comunicadas polos TECOR, así como dos resultados.
  • Que tome as medidas oportunas en función dos resultados das capturas e, de ser o caso, que se suspenda definitivamente o aproveitamento estival do paspallás ou, como mínimo, que se adíe o aproveitamento ata a segunda quincena de setembro, en aplicación da Directiva Aves.

Autovía A-57
qué pensan os partidos deste despropósito?

 

Pontevedra, 27-08-2014

A SGHN ven de enviar ós cinco partidos/coalicións con representación no Parlamento galego cadansúa carta (PDF) solicitando o seu posiciomento sobre a nova autovía A-57 que se quere construír na provincia de Pontevedra. A día de hoxe SGHN só recibiu contestación dun deles e en breve penduraremos desta web os PDF das respostas que recibamos.

SGHN considera que un gasto de partida de 430 millóns de euros carece de senso cando se está a deixar de investir en investigación, sanidade e educación. Un proxecto irreflexivo cando existen servizos de comunicación alternativos en funcionamento e mellorables.

¿Cal é a alternativa da SGHN?

Investir este importe económico na mellora do trazado (seguridade) da actual N-550 e xunto cos cartos da ampliación da AP-9 e subvencións de tramos da AP-9 (p. ex. do Morrazo a Vigo), revertir completamente a AP-9 á rede de estradas do estado, liberadas de peaxes e sen financións a empresas privadas. Na imaxe en raiado verde a alternativa proposta e en azul algúns dos proxectos de novas autovías.

Concello e Consellería non respostan nin aos ofrecementos de colaboración

SGHN pide amparo ao Valedor para protexer ao Cerambyx cerdo en Caldas

Pontevedra, 18-08-2014

Lamentable e novamente a SGHN tivo que recurrir ó Valedor do Pobo (PDF-1, PDF-2) para que a administración dea contestación ós escritos presentados. Nesta ocasión trátase de sendos escritos presentados o 07-02-2014 diante da Consellería de Medio Ambiente (PDF) e o Concello de Caldas (PDF) por mor da intención do concello de Caldas de Reis (Pontevedra) de eliminar a presenza do legalmente protexido Cerambyx cerdo dunha carballeira sita nesta vila.

Os primeiros escritos seguén sen contestación a pesares do ofrecemento de colaboración da SGHN (máis...).

Trátase dunha das plantas invasoras máis perigosas a nivel mundial

AHE, SGHN e Verdegaia piden o control de Fallopia japonica nas Gándaras de Budiño

Pontevedra, 13-08-2014

Tres asociacións ambientais (Verdegaia, Asociación Herpetológica Española e SGHN) presentaron o pasado 23-07-2014 un escrito (PDF) diante da Dirección Xeral de Conservación da Natureza alertando da presenza de Fallopia japonica (Reynoutria japonica) en varios puntos próximos ó LIC das Gándaras de Budiño (Pontevedra). A resposta foi rápida (PDF) aínda que desalentadora: o terán en conta para o ano que ven.

Esta especie vexetal, incluida no Catálogo Español de Especies Invasoras está considerada como unha das máis agresivas para o medio ambiente e as infraestruturas, xa que as súas raizames poden destruir elementos coma pontes, estradas, tuberías, canles e casas. A ameaza é tan grande que en Gran Bretaña, onde o seu control custa anualmente 208 millóns de euros, algúns bancos non conceden hipotecas para vivendas que teñen a planta no seu xardín (máis 1...; máis 2...)

En Galicia, cada día que pasa vai ser máis difícil e costoso erradicala.

Imaxes: Distribución actual (abaixo) e potencial (arriba) de Fallopia japonnica en España segundo a ficha técnica do MAGRAMA (PDF).

Crónica dun declive anunciado: caza abusiva do paspallás

SGHN solicita unha rigorosa reflexión da Dirección Xeral de Conservación da Natureza de cara a autorización ou non do aproveitamento cinexético especial do paspallás (Coturnix coturnix) na chaira da Limia este ano

Ourense-Santiago de Compostela, 11-08-2014

Segundo os datos oficiais sobre o aproveitamento cinexético especial do paspallás (Coturnix coturnix), en 2013 na chaira da Limia cazáronse 6.882 aves cun promedio de 4,8 paspallás por cazador e día, a penas a metade dos cupos autorizados. Estas cifras contrastan de xeito rechamante coas de 2001, cando se abatiron 8.927 aves cun promedio de 9,7 paspallás por cazador e día, e amosan un severo declive do paspallás na Limia (a mellor zona da especie en Galicia e o único lugar onde se permite a caza estival). Compre pois unha rigorosa reflexión da D.X. Conservación da Natureza sobre a:

  • Validez dos censos poboacionais da especie presentados polos TECOR para os plans de aproveitamento.
  • Adecuación á realidade poboacional da especie do número e superficie dos cuarteis de caza e do número de xornadas, cazadores e capturas autorizables.
  • Relación causa-efecto entre os “aproveitamentos cinexéticos especiais” de anos anteriores e a situación actual da especie.

Era só cuestión de tempo que acontecera un desplome das poboacións do paspallás na Limia pois, como xa salientou SGHN hai máis de 12 anos nun informe baseado en datos oficiais que obtivo (previo pago das fotocopias) da Consellería de Medio Ambiente (PDF):

  • Mesmo na primeira semana de setembro unha cuarta parte das aves censadas eran femias acompañadas de polos, unha proba clara de que na caza estival do paspallás na Limia se estaba a vulnerar a Directiva Aves ao permitir a caza durante o periodo de reproducción e crianza da especie.
  • A grande coincidencia entre o número de paspallás abatidos e supostamente non cobrados (en restrebes dun terreo chairo e con axuda de cans de caza: increíble!) e a porcentaxe de xuvenís e femias con cría ao comezo do periodo de caza suxería que si se cobraran pero que se abandonaran (ou agacharan) ao comprobar que eran xóvenes para os que a captura é sancionable.
  • A metodoloxía e realización dos censos oficiais era incorrecta, sexa por ignorancia dos requisitos para obter censos reais e representativos ou por un incumprimento deliberado dos mesmos para obter densidades de paspallás sobrevaloradas que xustificasen as peticións dos cazadores.

Imaxes: Segundo a análise feita por SGHN en 2002 dos datos oficiais, os censos da especie realizados pola Consellería eran incorrectos ao facerse nun hábitat (cereais sen segar) diferente do empregado para caza (restrebes), nunhas parcelas de superficie arbitrarias e pouco representativas e con erros matemático-estatísticos na súa interpretación. Así, por exemplo, a metade das diferencias de densidade nos censos oficiais débese á diferente porcentaxe de cultivos xa colleitados no momento de facelos (gráfico da esquerda). Ademais, a densidade de paspallás diminúe ao aumentar a superficie da parcela (gráfico da dereita), un sesgo ben coñecido polos investigadores e que neste caso é atribuible "á selección arbitraria das áreas de censo pola propensión ao control de enclaves con altas densidades".

Por todos istes motivos, SGHN ven de solicitar á Dirección Xeral de Conservación da Natureza (PDF) que:

  • En cumprimento da Directiva Aves non se autorice a caza do paspallás (Coturnix coturnix) na chaira da Limia antes da segunda semana de setembro, para que a especie poida a rematar o periodo de reproducción e crianza.
  • Extreme as precaucións á hora de aprobar ou non o aproveitamento cinexético especial do paspallás (Coturnix coturnix) na chaira da Limia en 2014, así como os condicionantes no caso de que finalmente se chegara a autorizalos.
  • Facilite á SGHN os censos ou estimas que teña da poboación de paspallás na chaira de A Limia para esta tempada.
  • Esixa aos TECOR o emprego dunha metodoloxía axeitada (e non sesgada) no deseño experimental, realización e interpretación dos censos poboacionais da especie, que deberán ser revisados en detalle pola Dirección Xeral antes de establecer os cupos de capturas.
  • Vixile con rigor o cumprimento dos cupos de capturas, a prohibición de capturar xóvenes e femias con cría e persiga o escandaloso abandono deliberado de pezas abatidas no campo.

Lémbra que esto podería ter sido en Corcoesto

Estoupa a balsa de lodos dunha mina de ouro e cobre en Canadá

Santiago de Compostela, 07-08-2014

Malia que o feito está a pasar bastante desapercibido nos medios de comunicación, hai tres días estoupou a balsa de lodos da mina de ouro, prata e cobre en Mount Polley (Columbia Británica, Canadá) liberando 5 millóns de metros cúbicos de lodos con arsénico, mercurio e xofre no regato Hazeltine que desemboca no lago Quesnel que, á súa vez, alimenta aos ríos Quesnel e Cariboo. Para máis información (en inglés) preme AQUÍ.

Para máis información (en inglés) sobre a mina de Mount Polley que explota Imperial Metals Corporation preme AQUÍ.

Este tipo de accidentes son lamentablemente frecuentes pois en todo o mundo, no periodo 1970-2000 rebentaron grandes depósitos de residuos mineiros a un ritmo mínimo de 1,7 por ano (Penman et al., 2001), frecuencia que se mantivo sensiblemente constante no que vai de século XXI (http://www.wise-uranium.org/mdaf.html).

A balsa de lodos proxectada por Edgewater Exploration para a mina de ouro de Corcoesto contería o dobre de residuos mineiros que a que ven de rebentar en Mount Polley.

Fotografía reproducida de:
http://i.cbc.ca/1.2727323.1407212125!/fileImage/httpImage/image.jpg_gen/derivatives/16x9_
620/mount-polley-mime-tailings-pond.jpg

 

Detectados en elevadas concentracións no encoro das Conchas

SGHN pide a análise de HAPs nos sedimentos de todos os encoros galegos

Santiago de Compostela, 05-08-2014

No Estudo de Impacto Ambiental da “Central reversible Salas-Conchas” detectáronse niveis moi elevados de hidrocarburos aromáticos policíclicos (HAPs) nos sedimentos recollidos preto do muro de presa do encoro das Conchas:

  • Fluoranteno (sustancia bioacumulable e probablemente carcinoxénica), con 0,88 mg/kg excede 29 veces o límite legal de 0,03 mg/kg para a protección dos organismos acuáticos (RD 9/2005).
  • Pireno (sustancia bioacumulable), con 0,63 mg/kg excede 63 veces o límite legal de 0,01 mg/kg para a protección dos organismos acuáticos (RD 9/2005).
  • Benzo(a)antraceno (sustancia probablemente carcinoxénica), con 0,44 mg/kg excede 44 veces o límite legal de 0,01 mg/kg para a protección dos organismos acuáticos e duplica o nivel de 0,2 mg/kg establecido para protección da saúde humana (RD 9/2005).
  • Benzo(a)pireno (sustancia carcinoxénica, mutaxénica e tóxica para a reprodución humana; moi tóxica para organismos acuáticos, que poden bioacumularla), con 0,24 mg/kg excede 24 veces o límite legal de 0,01 mg/kg para a protección dos organismos acuáticos e 12 veces o nivel de 0,2 mg/kg establecido para protección da saúde humana (RD 9/2005).

Nas súas alegaciones ao proxecto de “Central reversible Salas-Conchas” (PDF), SGHN xa solicitou que a Confederación Hidrográfica do Miño-Sil (CHMS) abrise inmediatamente de oficio unha exhaustiva investigación para determinar:

  • A extensión de sedimentos contaminados no leito do embalse.
  • A orixe de ditos contaminantes.
  • As medidas a adoptar cos sedimentos contaminados para garantir a protección do ecosistema acuático do río Limia e a saúde humana.

No caso das Conchas semella improbable que ditos contaminantes sexan de orixe industrial pois o encoro sitúase próximo á cabeceira do río Limia e augas arriba do mesmo a actividade industrial é moi reducida.

Pero os hidrocarburos aromáticos policíclicos (HAPs) orixínanse en grandes cantidades durante os incendios forestales e logo son arrastrados polas choivas cara aos cursos e masas de auga, ata o punto de que unha recente publicación científica empregou as súas concentracións en sedimentos dun lago para elaborar un rexistro histórico de incendios na súa bacía [Denis, E.H., Toney, J.L., Tarozo, R., Anderson, R.S., Roach, L.D., Huang, E. (2012). Polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) in lake sediments record historic fire events: Validation using HPLC-fluorescence detection. Organic Geochemistry 45, 7-17].

Tendo en conta a frecuencia e extensión dos incendios forestais na bacía do río Limia augas arriba do encoro das Conchas, unha explicación verosímil da orixe da contaminación por PAHs nos sedimentos do encoro das Conchas sería o arrastre de cinzas e produtos de combustión incompleta procedentes das áreas queimadas. Esta hipótese podería confirmarse ou refutarse, pois, de acordo coa publicación de Denis e colaboradores (2012) antes citada, os PAHs orixinados nos incendios forestais son analíticamente identificables.

Moi lamentablemente, en Galicia a elevada frecuencia e gran extensión dos incendios forestais non é un feito exclusivo da bacía do Limia, polo que de ser esta a orixe das moi elevadas concentracións de PAHs no encoro das Conchas sería probable que este feito se repetise noutras masas de auga naturais ou artificiais galegas.

Á vista do exposto, hai 15 días SGHN solicitou a Augas de Galicia (PDF) e a Confederación Hidrográfica do Miño-Sil (PDF) que na próxima revisión dos Plans Hidrolóxicos dos ríos galegos, que deben realizar en aplicación da Directiva 2000/60/CE, se inclúa expresamente a análise sistemática das concentracións de hidrocarburos aromáticos policíclicos (HAPs) nos sedimentos de todas as masas de auga naturais ou artificiais para avaliar se existe ou non contaminación e, xa que logo, factores de risco para a calidade das augas, os organismos acuáticos e a saúde humana. Ata agora non recibiu resposta de ningún dos organismos de bacía.

Resposta da Confederación Hidrográfica do Miño-Sil.

EN OCASIONES VEO GRELOS

La naturaleza en el Día de Galicia

Polo seu interese e co permiso do seu autor, o Dr. Javier Guitián (Catedrático de Botánica da Universidade de Santiago de Compostela), reproducimos íntegramente o artigo de opinión orixinalmente publicado o 25-07-2014 no xornal "La Voz de Galicia".

"Hace ya unos cuantos años, siendo presidente de la Xunta Manuel Fraga, algunas personas fuimos consultadas de manera informal sobre la viabilidad de plantar un bosque en el monte Gaiás, integrado en el proyecto de la Ciudad de la Cultura. Aunque con el paso del tiempo he olvidado los detalles, recuerdo que se trataba de una plantación de carballos y que su denominación era «El bosque de Galicia». Sí recuerdo, por el contrario, mi respuesta y la de algún colega, en la que manifestamos que una cosa es adecentar el entorno de unos edificios plantando árboles y otra muy distinta llamarle a eso bosque. En mi caso, señalé algunas carballeiras del entorno de la ciudad de Santiago que podrían cumplir ese papel.

Pasado el tiempo, según ha publicado la prensa estos días, la Xunta va a «regalar» a la ciudad de Santiago un bosque para la Ciudad de la Cultura, con sendas y escaleras. No sé si la propuesta que ahora ha reaparecido tiene que ver con la de aquellos años y, como entonces, soy partidario de que los terrenos se embellezcan con árboles plantados. Sin embargo, si hoy fuera preguntado al respecto, cosa poco probable, respondería lo mismo que en aquella ocasión.

No es una cuestión intrascendente que le llamemos bosques a las plantaciones de árboles, lo hacemos con las de eucaliptos y pinos, y ahora con las de carballos; tal vez sea el reflejo de que cada vez en la Galicia litoral quedan menos bosques de verdad. De la misma manera que exponemos en un museo una vieja herramienta, o un apero de labranza en desuso, ahora vamos a plantar un bosque para garantizar que los turistas puedan ver algo que ya no encontrarán en nuestro paisaje litoral.

Lamentablemente, esa política de escaparate no afecta solo a nuestros bosques, sino también a nuestros espacios protegidos. Tenemos buenos ejemplos de lo que estoy diciendo en lo que ocurre en la denominada playa de As Catedrais, en la Mariña lucense, en el abandono del parque ourensano de A Encina da Lastra o en la inacción en las sierras lucenses de Os Ancares y O Courel. Es difícil entender cómo después de tantos informes, reuniones y recursos invertidos, la mayoría de nuestras formaciones vegetales emblemáticas carecen de protección real, a la vez que nuestras comarcas más hermosas, en las que se integran usos agrícolas y naturaleza, permanecen en el olvido.

Hemos inaugurado cascadas, desecado ríos y creado grandes lagos; construimos gigantescos cráteres de pizarra, rellenamos el litoral y buscamos explotar minas de oro; ahora, regalamos bosques que no lo son. Si no fuera el país donde vivo, creería que se trata de una fantasía épica ambientada en el lejano Reino de la Lluvia. Un reino donde hoy celebramos con pompa y boato el Día de Galicia mientras, cada día que pasa, nuestra naturaleza tiene menos que festejar.

Si el día 25 de julio es una buena ocasión para reflexionar sobre nuestro país, no está de más recordar que una sociedad se define no solo por los árboles que planta, sino por los que decide no destruir."

www.lavozdegalicia.es/noticia/opinion/2014/07/25/naturaleza-dia-galicia/0003_201407G25P21994.htm

Semella que nin siquera leeron as alegacións:
"Plan de conservación da zona húmida protexida Lagoa e areal de Valdoviño"

Santiago-Ferrol, 29-07-2014

SGHN ten xa 41 anos de experiencia en escritos sen resposta e alegacións que non se teñen en conta, o cal resulta moi frustrante e desincentivador da participación cidadá nos trámites de información pública. Pero o acontecido co trámite de consultas no procedemento de avaliación ambiental estratéxica do “Plan de conservación do humidal protexido Lagoa e areal de Valdoviño” vai un pasó máis aló xa que, alomenos aparentemente, as alegacións, comentarios e suxerencias presentados por SGHN (PDF) nin siquera chegaron a lerse. SGHN chegou a esta conclusión ao ver que no nova versión do dito "Plan de Conservación" nin siquera se tiveron en conta as consideracións sobre aspectos formais do documento pois no Plan agora sometido a información pública repítense as erratas e os erros que SGHN comunicou por escrito o 16-12-2013 (PDF).

O "novo Plan de Conservación" destaca polas "desaparicións" con respecto ao que se someteu a información pública en decembro pasado. Así "desapareceron" den deixar rastro nen explicación:

  • Un parágrafo que merecera os parabéns de SGHN: “A solución aos problemas causados pola inundación ordinaria do humidal sobre o paseo marítimo e os predios contiguos, debe realizarse en conformidade coa normativa vixente, e en concreto coa Directiva 92/43/CEE do Consello, do 21 de maio de 1992, relativa á conservación dos hábitats naturais e da fauna e flora silvestres, a Lei 42/2007, do 13 de decembro, do Patrimonio Natural e da Biodiversidade e o Decreto 127/2008, do 5 de xuño, polo que se desenvolve o réxime xurídico dos humidais protexidos e se crea o Inventario de humidais de Galicia”.
  • Dous hábitats de interese comunitario (Directiva 92/43/CEE) que si están presentes no humidal protexido: 1140 Chairas fangosas ou areosas que non están cubertos de auga cando hai marea baixa e 1130 Esteiros.
  • Dous hábitats de carácter prioritario segundo a Directiva 92/43/CEE: 4020 * Queirogais húmidos atlánticos de zonas temperadas de Erica ciliaris e Erica tetralix e 4040 * Queirogais secos atlánticos costeiros de Erica vagans.

E destaca tamén por non subsanar as carencias do "vello Plan de Conservación" en información decisiva para calquera plan de conservación dun humidal, como por exemplo, sobre a dinámica hidrolóxica e a fauna acuática (excluidas as aves).

Por todos istes motivos, as alegacións agora presentadas por SGHN (PDF) rematan dicindo que "para non alongar de xeito innecesario, e seguramente (outra vez) infructuoso, o presente escrito SGHN se ratifica en todas e cada unha das alegacións presentadas por rexistro o 16-12-2013 e que non foron tidas en conta."

NA PROCURA DO ABELLARUCO E MÁIS... 
(este ano por terras de Trives e Manzaneda) 

4ª Edición, Sábado 12 de xullo de 2014. Organizada pola Sección Antela de SGHN

Ourense, 24-07-2014

Aínda que nos repitamos, un ano máis temos que decir que a excursión foi todo un éxito; tan interesante e completa como as anteriores edicións no referido aos contidos e programa da xornada e máis aínda no número de participantes: 40 persoas, ¡moito temos avanzado dende a primeira edición cando nos xuntamos 6 amigos alá polo ano 2011!.

Dende o punto de reagrupamento de Sas de Xunqueira, moi preto de Trives, afrontamos o reto da xornada: atopar os abellarucos. Temos experiencias anteriores nas que resultou difícil a localización destas aves pero en todas as edicións tivemos a sorte de atopalos e velos con certa comodidade, así que con esta consideración circulamos atravesando Trives cara á estrada que vai ao pobo de Manzaneda.

Os organizadores tiñan un punto de observación localizado a uns tres kilómetros do desvío de Manzaneda, onde se agruparon os vehículos deixando libre a zona donde uns buratos no noiro da estrada indicaban a posible presencia do noso protagonista. Máis...

Imaxe: foto do grupo ao completo á sombra do Castiñeiro de Pumbariños.

Galicia ten 5 novas ZEPAs

Santiago de Compostela, 18-07-2014

No BOE de onte publicouse a Orden AAA/1260/2014 pola que se declaran 39 Zonas de Especial Protección para as Aves na augas mariñas españolas (PDF), delas 5 nas costas galegas que, á espera da implementación das ferramentas de xestión, protexen case 15.000 km2 de superficie mariña, é dicir, ao redor dun terzo da superficie de ZEPAs mariñas en España.

Remata a 3ª actualización do Atlas de Anfibios e Réptiles de Galicia

Santiago de Compostela, 03-07-2014

Coas inestimables aportacións dos colaboradores (case un centenar e medio), que fixeron posible o Atlas de Anfibios e Réptiles de Galicia e permiten a súa constante actualización xa está dispoñible a 3ª actualización correspondente á Clase Reptilia..

Para acceder ás novas fichas de réptiles e máis información sobre esta actualización preme AQUÍ.

Uso de herbicidas na rede viaria ourensana

Ourense, 26 de xuño de 2014

Existe unha grande preocupación de socios e simpatizantes da SGHN diante da extensión do uso de fitosanitarios de acción herbicida en espacios públicos, en especial en diversas zonas da rede viaria da provincia de Ourense.

O RD 7371/2012 en materia de utilización de fitosanitarios establece disposicións específicas para os ámbitos distintos da producción primaria agraria profesional, especlficamente redes de servicio e zonas industriais, incluíndo o desenvolvemento de estratexias para o uso sostible dos praguicidas mediante a reducción do risco e os seus efectos sobre a saúde humana e o medio ambiente.
Apréciase un significativo desaxuste entre a filosofía e condicións recollidas na lexislación vixente e as condicións reais de emprego con aplicación indiscriminada destes produtos perigosos pola Deputación de Ourense. Sendo tamén notoria a aparente contradicción destas actuacións coas novas de prensa referidas a promoción dunha campaña de boas prácticas medioambientais para a difusión de iniciativas que melloren o medioambiente.

Por esas razóns SGHN ven de solicitar á Deputación información sobre a utilización destes produtos (PDF), así como que os desestime definitivamente.

Imaxe: Aplicación de herbicidas á beira dunha corrente de auga.

Novo Atlas de fauna galega:
Atlas e libro vermello de Carabini, Cychrini e Lucanidae (Insecta, Coleoptera) de Galicia

Vilagarcía de Arousa, 23 de xuño de 2014

A SGHN ven de publicar un novo atlas, o primeiro en Galicia sobre dous grupos de Carabidos e a Familia Lucanidae (á que pertencen as coñecidas vacalouras).

Este libro nace dun proxecto empezado hai moitos anos e inclúe o estudo doutros grupos de insectos como os odonatos (libélulas e cabaliños do demo) e lepidopteros (bolboretas) que verán a luz proximamente. Paralelamente outros grupos de insectos son obxeto de atención e traballo de campo para publicar os resultados no futuro.

As 164 páxinas do libro están organizadas en varios capítulos introductorios sobre a historia da investigación dos carábidos en Galicia, a bioclimatoloxía básica galega, criterios de traballo e conclusións. Cada especie (consta da revisión de vinte especies) é analizada en un capítulo independiente que recolle un mapa coa distribución coñecida, tanto a bibliográfica como os datos aportados por diversos colaboradores, faise unha breve revisión da súa distribución galega, ibérica e mundial, a súa bioloxía, requerimentos ambientais, bibliografía revisada e as táboas cos datos dispoñibles, tanto de datos inéditos coma os recollidos de diversas publicacións. Cada capítulo compleméntase cunha análise do seu estado de conservación baixo os criterios da UICN (libro vermello) e unha fotografía da especie tratada.

Compre destacar que esta publicación foi posible gracias ó esforzo altruista dos colaboradores e foi financiada única e exclusivamente cos fondos da SGHN. A súa distribución será gratuita entre os socios e colaboradores e poderá ser mercada directamente na SGHN ou en librarías colaboradoras: en Santiago de Compostela son Libraría Couceiro e Librería Follas Novas..

Proxecto de repotenciación Parque Eólico de Cabo Vilano
EIA = Estudio de Inutilidade Ambiental

Santiago de Compostela, 14 de xuño de 2014

Malia ser díficil conseguilo, o Estudo de Impacto Ambiental (EIA) do proxecto é aínda pior ao que por desgraza (coa pasividade cómplice das autoridades ambientais e sectoriais) nos teñen acostumados este tipo de estudos, pois está literalmente plagado de erros, contradiccións, vaguidades, opacidades e eufemismos para “escurrir o bulto”.

  • Semella realmente increíble que o EIA dun proxecto enerxético conteña erros mesmo nos cálculos do incremento de potencia que se pretende instalar, que sería de 2,1 MW (un 53,8%) e non de 1,56 MW (un 40%) como se afirma. Qué rigor e fiabilidade cabe esperar do EIA dun proxecto de repotenciación que contén semellantes erros e contradicións no obxecto mesmo do proxecto?
  • Resulta imposible dilucidar se o EIA considera que o aeroxenerador Izar Bonus 1,2 MW, pertencente ao grupo ENEL Green Power ( X en verde na imaxe de abaixo) está ou non está incluido no parque eólico pois en 3 páxinas di que SI, en 4 páxinas aparece como incluido no “ámbito”, na “zona” ou nas “proximidades”e en 8 páxinas, explícita ou implícitamente, considérase NON incluido no P.E. Cabo Vilano.
  • O EIA non acaba de decidirse por se existe ou non afección a hábitats de interese prioritario na Unión Europea (Directiva 92/43/CEE) pois contradise contínuamente. Nega a existencia de hábitats prioritarios en 4 das páxinas, pero noutras 6 e no Plano “Hábitats naturales catalogados” recoñece explícitamente a existencia do hábitat prioritario *4040 Uceiras costeiras con Erica vagans en toda a zona do parque eólico antes e despois da repotenciación. Aínda máis, en 2 páxinas recoñece expresamente que “la tesela donde se sitúa el área de estudio, tiene un valor de conservación alto (valor 4) y se considera una Zona de Interés Prioritario para la Conservación (ZPDG-2).”
  • Nun mesmo parágrafo o EIA afirma que na zona “Se han localizado numerosas especies ... Tres de ellas aparecen en la Lista Roja de las Plantas Vasculares, dos en peligro y una con datos insuficientes e que "no consta la existencia de especies vegetales que merezcan una especial consideración desde el punto de vista de su conservación”. Por se fose pouca a contradición entre as dúas frases antes subliñadas, acto seguido no documento figura unha táboa que recoñece expresamente a presenza de Euphorbia uliginosa e Omphalodes littoralis ssp. gallaecica, dous taxóns considerados como “En perigo de extinción” na Lista Roja de las Plantas Vasculares de España e no Catálogo Galego de Especies Ameazadas.

Resulta francamente moi difícil de entender como para instalar 2 novos aeroxeneradores non se poida aproveitar ningún dos emprazamentos dos 22 aeroxeneradores aos que substituirán e se pretenda destruir máis superficie dun hábitat prioritario. Pretensión que, ademais, é rotundamente ilegal pois non existen razóns imperiosas de interese público de primeiro orden (artigo 6 da DC 92/45/CEE, artigo 45 da Lei estatal 42/2007) para que sexan afectados por un proxecto de parque eólico. Como mostra do despropósito que pretende perpetrar o promotor baste sinalar que:

  • No interior da poligonal de 18 ha que engloba os 22 aeroxeneradores existentes hai case 2.400 m de viais (equivalentes a 133 m/ha), malia o cal o promotor pretende construir 223 m de viais novos.
  • O promotor posúe actualmente uns 5 km de zanxas de canalizacións no interior do parque eólico, malia o cal pretende, inxustificadamente, abrir 855 m de novas zanxas.

Ademais, o EIA non tivo en conta, ou desbotou sen argumentos convincentes, as consideracións e esixencias feitas por tres departamentos da Xunta de Galicia e a Sociedade Galega de Historia Natural (SGHN). Por se todo o anterior fose pouco, para a revexetación dos terreos afectados polos movementos de terras, o plan de restauración contempla varias medidas que van dende preocupantes a moi alarmantes.

Máis...

Imaxes: Situación actual e proxectada do Parque Eólico de Cabo Vilano. Puntos amarelos, aeroxeneradores a sustituir. Puntos verdes, novos aeroxeneradores. Cruz verde, aeroxenerador a conservar. Liñas vermellas, canalizacións proxectadas. Liñas azuis, pista nova (esquerda) ou acondicionada (dereita). Liña violeta, hábitat prioritario.

Demostrando que outra Limia é posible

SGHN-Antela contribúe ao desenvolvemento de A Limia tendo en conta os tres piares da sostibilidade:
o social, o económico e o ecolóxico.

A Limia, 10 de xuño de 2014

O día Mundial do medio ambiente dicíamos que o compromiso da SGHN vai más alá da celebración dunha data sinalada no calendario e que o noso compromiso é constante e diario dende hai 40 anos, gracias ó traballo altruista e contínuo de moitas personas que fixeron, fan e farán o que está nas súas máns para ESTUDIAR, DIVULGAR, CONSERVAR E DEFENDER O PATRIMONIO NATURAL GALEGO, de xeitos diversos, durante os 365 días do ano.

Como tamén sinalamos moitas veces, SGHN foi pioneira en diversas iniciativas ambientais ó longo destes anos; nesta ocasión SGHN-Sección Antela ven de poñer en marcha outra iniciativa, totalmente innovadora para Galicia. Nunha singular celebración do Día Mundial do Medio Ambiente, o pasado día 5 de xuño, SGHN pechaba un acordo polo que catro predios de propiedade pública (BANTEGAL, Xunta de Galicia), cedidos en aluguer por 30 anos á SGHN con fins ambientais adicaranse á gandería de vacún en extensivo grazas a un convenio de colaboración entre SGHN e un gandeiro limiá.

Os catro predios obxecto do convenio de colaboración teñen unha clara vocación pecuaria e axeitadamente xestionados (mantemento de todo o arborado maduro, recuperación do pasteiro nas zonas invadidas por vexetación arbustiva e explotación gandeira en extensivo) aumentarán o seu valor natural como “illa” refuxio de biodiversidade para flora e fauna.

Co asesoramento de SGHN, o aproveitamento gandeiro en extensivo garantirá que nun dos catro predios se conserve unha pequena zona co hábitat prioritario na Unión Europea segundo a Directiva Hábitat (*4020 - Matogueiras húmidas atlánticas de Erica ciliaris e Erica tetralix). Ademais a recuperación dos predios como pasteiros favorecerá a conservación de outras especies vexetais de interese. Simultáneamente este sistema de explotación e xestión terá efectos positivos sobre as poboacións de hérpetos, aves e mamíferos, moitos deles insectívoros e, xa que logo, beneficiosos para o control de plagas nos predios cultivados da contorna.

Con todo, a explotación gandeira extensiva dos predios será unha contribución, modesta pero real, cara un desenvolvemento sostible que contribúa a fixación de poboación no medio rural.

Imaxes: Gandería extensiva de vacún en A Limia, como a que en breve haberá nos predios alugados por SGHN.

Xa que logo, este acordo é o primeiro paso do camiño que SGHN, por medio da súa Sección Antela, quere percorrer cós limiaos na procura dun desenvolvemento real baseado na sostibilidade social, demográfica, económica e ecolóxica de A Limia.

SGHN-Sección Antela segue a traballar na consecución de novos acordos.

Sociedade Galega de Historia Natural:
365 días estudiando, divulgando e defendendo o patrimonio natural galego.
Dende hai 40 anos

Santiago de Compostela, 5 de xuño de 2014

O Día Mundial do Medio Ambiente, creado por acordo da Asemblea Xeral de Nacións Unidas, celébrase cada 5 de xuño dende 1973, dous meses despois (31 de agosto de 1973) legalizouse o Grupo Ornitolóxico Galego, xérmolo da SGHN.

O compromiso da SGHN vai más alá da celebración dun día sinalado no calendario, o noso compromiso é constante e diario dende fai 40 anos, gracias ó traballo altruista e contínuo de moitas personas que fixeron, fan e farán o que está nas súas máns para ESTUDIAR, DIVULGAR, CONSERVAAR E DEFENDER O PATRIMONIO NATURAL GALEGO, de xeitos diversos, durante os 365 días do ano.

Un ano máis dende estas líneas queremos rendir homenaxe a todas aquelas persoas que ó longo destes anos (fundadores, socios, colaboradores, simpatizantes, ....) fixeron posibles moitos logros co seu esforzo, entrega e dedicación desinteresada. MOITAS, MOITÍSIMAS GRAZAS.

VELAQUÍ UNHA PEQUENA MOSTRA DO QUE COA TÚA AXUDA LEVAMOS CONSEGUIDO

Protección da Conícora e a Agacha
Merca e plan de restauración parcela na Veiga de Vilaseca

Protección da Charrela

Souto de Cerdedelo

MOI PRONTO, xa está no prelo un novo Atlas (continuará...)

Colaboración de SGHN co Museo do Mar de Vigo

Ferrol-Vigo, 30 de maio de 2014

O Vicepresidente 1º e o Secretario Xeral de SGHN asistiron o pasado luns á inauguración da mostra "XXV séculos de oceanografía" no Museo do Mar de Vigo.

Xunto co Instituto Español de Oceanografía, o Instituto de Investigacións Mariñas do CSIC, a Facultade de Ciencias do Mar da Universidade de Vigo e ANFACO, a Sociedade Galega de Historia Natural é unha das institucións colaboradoras co Museo do Mar pois na dita mostra expóñense diversas pezas cedidas polo Museo de Historia Natural de SGHN.

 

 

 

Fitos 40 anos Hitos 40 años

Hoxe, como hai 40 anos, a túa axuda é imprescindible para defender a nosa natureza

 

 

 

OUTRAS NOVIDADES

Efemérides astronómicas setembro

Punteiros celestes: Albireo

Estrategia española conservación diversidade vexetal

ENIL Sistema dunar Praia América-Panxón

Modificación Ley Responsabilidad medioambiental

Directiva 2014/80/UE protección augas soterráneas

RD 416/2014 Turismo natureza e biodiversidade

Xeira naturalista ás Gándaras de Budiño, 1 de xuño

Catalogación de Cheilanthes guanchica en perigo de
extinción

Decreto 37/2014: Plan Director Rede Natura 2000

Actividades SGHN Xunta Directiva Xeral 2013

Actividades SGHN-Ourense 2013

Actividades SGHN-Sección Antela 2013

Plan de conservación da Píllara das dunas

Lei 13/2013 de Caza de Galicia

Ley 21/2013, de 9 de diciembre, de evaluación ambiental

Ley 19/2013 de Transparencia, acceso información pública y buen gobierno

SENTENCIA PRESTIGE

Fractura hidráulica ("fracking")

Sentenza UE: Prohibición produtos derivados da caza de focas

Antela: un conto de verdade

RD 630/2013, novo Catálogo especies exóticas invasoras

Necesítanse máis presas para controlar as enchentes?

Ley 2/2013. Modificación Ley de Costas

Resolución Parlamento UE Bosques e cambio climático

Alegacións de SGHN a 108 parques eólicos

Paspallás nº 41 en PDF