logo

Dende 1973 estudiando, divulgando e defendendo o patrimonio natural galego

sghn@sghn.org

line decor
  INICIO
line decor

 

 

 

 


 
 
 

 

Día europeo da Rede Natura 2000
Día internacional da diversidade biolóxica

Porriño, 22-05-2015

Co gaio do DIA EUROPEO DA REDE NATURA 2000 e o DIA INTERNACIONAL DA DIVERSIDADE BIOLÓXICA, a SGHN organiza a Inspección do Río Louro. 
Data: domingo 24 de maio de 2015.
Horario: 10:30 a 14:00
Trátase da inspección de Primavera do Proxecto Ríos, organizada en colaboración con ADEGA. O Proxecto Ríos é unha iniciativa de concienciación, educación e participación cidadá en defensa dos ríos www.proxectorios.org

Fundaméntase na realización de inspeccións do estado dos ríos por parte de persoas ou grupos voluntarios a nivel local, co obxectivo final de facerse responsables da vixilancia do río que pasa polo seu municipio ou localidade. 

É a primeira inspección que facemos e se repetirá dúas veces ó ano en primavera e outono. A actividade consiste en tomar datos sobre a calidade hidromorfolóxica, fisico-química e biolóxica do río nun tramo de 500 m. Mediremos pH, nitratos, temperatura, osíxeno disolto e turbidez, e identificaremos a fauna acuática e a flora da canle do río.

É unha actividade aberta e en primeiro lugar para os colaboradores que tendes participado en outras ocasións. Se queredes participar respondede o antes posible para saber con que recursos humanos contamos e arranxar como quedamos.

INSCRIPCIÓN GRATUÍTA E OBRIGATORIA EN.
valoranatura@gmail.com

 

BRAÑA 2013-2014

Santiago, 22-05-2015

Despois dun longo silencio, a revista BRAÑA empezou unha nova viaxe no ano 2013, na doble vertente de revista electrónica e revista en papel.
Neste número doble recóllense os traballos publicados durante 2013 e 2014 e que foron pendurados da páxina web da SGHN. Agora vémolo publicado no exemplar definitivo, de libre descarga (pdf) e aqueles socios que o queiran recibir en papel, está á venda por 6,20 € (10,00 € non socios) + 4,50 € de gastos de envío.

 

Saída á Serra do Forgoselo

Sada, 21-05-2015

A Delegación de SGHN nas Mariñas organiza unha saída á Serra do Forgoselo (A Capela-San Sadurniño) o vindeiro 31 de maio de 2015.

Nos acompañará e guiará o naturalista Xabi Prieto ( http://www.bichosedemaisfamilia.blogspot.com.es/) que nos mostrará as brañas coa súa fauna e flora asociada. Logo pasearemos polos piñeirais de repoboación (observando a súa avifauna) e por último nos achegaremos ás reducidas zonas de carballeira. A dificultade é baixa e o percorrido será arredor de 5 km.

Debido á subscrición da póliza do seguro precisamos os datos da xente anotada e o ingreso a través da nosa conta bancaria:

ABANCA - oficina de Sada 2080-0200-41-3040127665
  IBAN: ES41  2080 0200 4130 4012 7665

 

Mostraxe de Myxomycetes nas Gándaras de Budiño

O Porriño, 16-05-2015

O domingo 10 de maio tivo lugar unha mostraxe de Myxomycetes na Zona de Especial Conservación (ZEC) As Gándaras de Budiño, organizada polo Grupo Micolóxico Galego e a Sociedade Galega de Historia Natural. Esta saída estaba programada para o pasado 26 de abril, pero foi necesario pospoñela debido o mal tempo e as choivas.

A actividade consistiu nunha saída de mostraxe de Myxomycetes na que se identificaron e fotografaron as especies atopadas para contribuír ó Catálogo de Biodiversidade do LIC Gándaras de Budiño.

Máis...

 

 

Fotografía: Cribraria cf vulgaria.

 

Nomes das estrelas: Menkent

Efemérides astronómicas maio 2015

Ferrol, 09-05-2015

Menkent é a terceira estrela máis brillante da constelación do Centauro, unha constelación do hemisferio sur, polo que desde as nosas latitudes só vemos unha pequena parte, e onde a estrela Menkent só chega a alcanzar unha altura sobre o horizonte de 10 graos. É a cincuenta e tres estrela máis brillante do ceo e atópase a 61 anos luz de nós, é de cor amarelo-laranxa e ten unha magnitude aparente de 2,06.

Ten un diámetro 16 veces maior que o do Sol e ten 4 veces a súa masa, é 60 veces máis brillante, a súa temperatura na superficie é de 4.700º C. Nos se lle coñecen estrelas compañeiras. Dado que no seu interior estase esgotando o seu combustible o hidróxeno, e o helio transfórmase en carbono e osíxeno, indícanos que estase achegando ao final da súa vida.

Na mitoloxía grega, Centauro representa a Quirón, un dos Centauros, seres mitolóxicos salvaxes e sen leis, metade cabalo e metade humano, mais a diferenza deles, Quirón era extremadamente sabio e titor de Hércules e Jason. Menkent é o ombreiro do centauro.

O nome Menkent provén da unión de dúas palabras, a árabe mankib (ombreiro) e a latina kent, abreviatura de kentaurus (centauro). O seu nome científico é Theta Centauri.

Menkent trasládase polo espazo a 65 quilómetros por segundo, aproximadamente o dobre do normal, o que suxire que a estrela realmente pertence á parte exterior do disco da galaxia e só está de visita nas proximidades do Sol.

Situación de Menkent no firmamento. Ampliación

  • Día 4: Ás 03:42 h Lúa Chea.
  • Día 5: Saturno e a lLa moi próximos.
  • Día 6: Choiva de estrelas Eta Acuáridas, conactividade do 19 ao 28 de maio, cun máximo de 70 por hora o día 6, Cometa: 1P/Halley. Radiante en Acuario. Tratase de meteoros cunha gran velocidade, con bólidos de longa traxectoria.
  • Día 9: Choiva de meteoros: Eta-Lyridas, actividade do 3 ao 14, cun máximo de 3 por hora o día 9.
  • Día 11: En 1916 publícase a Teoría Xeral Da Relatividade de Albert Einstein. Ás 10:36 h a Lúa en cuarto minguante.
  • Día 15: Urano e a Lúa moi próximos.
  • Día 18: Ás 04:13 Lúa Nova. Marte e a Lúa moi próximos.
  • Día 19: Mercurio e a Lúa moi próximos.
  • Día 24: Xúpiter e a Lúa moi próximos.
  • Día 25: Ás 17:19 h a Lúa en cuarto crecente.
  • Día 27: Mercurio e Marte moi próximos.
  • Día 29: En 1919 durante unha eclipse total de Sol, Sir Arthur Eddington confirma a curvatura da luz prevista na Teoría Xeral da Relatividade.

PLANETAS

  • Mercurio en Tauro con magnitude 1,5. Non visible pola súia proximidade ao Sol.
  • Venus en Xéminis magnitude -3,8. Visible durante unha hora despois do solpor.
  • Xúpiter en Cáncer magnitude -1,6. Visible durante 4 horas despois do solpor.
  • Marte en Tauro magnitude 1,7. Non visible pola súia proximidade ao Sol.
  • Saturno entre Escorpio e Libra magnitude 0,25. Visible toda a noite.
  • Urano en Piscis magnitude 6,3. Visible antes do mencer.

COMETAS

  • C/2014 Q2 (Lovejoy)con magnitude 8 na constelación de Cefeo, pode verse cun telescopio pequeno.
  • 88P/Howell (2015) con magnitude 8 na constelación de Piscis, pode ser visto cun telescopio pequeno.
  • Os demais pola súa magnitude son dificilmente localizables.

Imaxe do céo o día 15 de maio ás 24:00 h, mirando cara ao sur. Ampliación

 

Recheo nas beiras do LIC Gándaras de Budiño

O Porriño, 08-05-2015

SGHN e Verdegaia presentaron tres escritos á Consellería Medio Ambiente e Infraestruturas (pdf), Consellería de Industria (pdf) e Concello do Porriño (pdf) por mor dun recheo nunha barreira sita no concello de O Porriño, no límite co LIC “Gándaras de Budiño”. Segundo o SIOTUGA, este terreo está catalogado como Solo Rústico de especial Protección de Espazos Naturais (SRPEN).

Este recheo presuntamente non conta coas autorizacións pertinentes e o acúmulo de barro ter alto risco de escorregar hacia os humidais do LIC LIC “Gándaras de Budiño” (O Porriño-Pontevedra). Tamén hai un alto risco que o material de recheo conteña elementos tóxicos, dado o seu aspecto e granulometría

Verdegaia e SGHN solicitan que se investigue esta situación e os riscos que conleva, así como que se identifique a quen fixo a autorización administrativa, caso de existir.

 

A biblioteca sae ao Medio

Ferrol, 07-05-2015

A Sociedade Galega de Historia Natural, en colaboración coa Concellería de Educación do Concello de Ferrol, co obxecto de potenciar a Biblioteca da SGHN e o manexo das guías de campo, organiza a actividade "A Biblioteca sae ao Medio" que consistirá en tres saídas á natureza nas seguintes tres datas do mes de maio.

  • 16 de maio Covas, percorreremos a zona de minas, visitando a mina romana "ruína montium" e a bocamina de principios do século XX. Flora privilexiada e a protexer. ( saída dende a cooperativa de Covas ás 11 h).
  •  23 de maio  Lagoa de Doniños, perímetro sur da lagoa, comentaremos o complexo dunar, a súa orixe, fauna e flora, asemade falaremos do perigo para a natureza das especies alóctonas. (saída do aparcadoiro de Penencia ás 11 h).
  • 30 de maio Muíños de Esmelle, visitaremos 12 muíños, onde observaremos o seu funcionamento. Veremos tamén fontes e lavadoiros. Analizarase a flora de ribeira e a súa importancia. (saída dende o local social de Esmelle ás 11 h).

A duración das saídas será  de 11 h a 13 h. Máximo 40 persoas e está aberta a tódolos interesados, socios ou non.
Para apuntarse ás saídas: enviar correo electrónico a ferrol@sghn.org, nos seguintes teléfonos  881 93 13 15 e 698 141 384, ou no local de SGHN Ferrol.

 

SGHN: CUMPRINDO OBXECTIVOS

Antela, 01-05-2015

Nesta ocasión para a conservación de especies ameazadas en A Limia:

  • Creación da Sección Antela. 01/02/2011 Coincidindo có 40 Aniversario da sinatura do Convenio Ramsar.
  • Presentación conto solidario "A historia de Antela contada por unha cegoña", en Xinzo 03/06/2011 celebrando o Día do Medio Ambiente.
  • Merca de parcela de 12780 m2 na veiga de Vilaseca, 25/03/2015.
  • Formalización do contrato de adquisición da parcela 19/07/2013.
  • Presentación do proxecto "restauración dunha parcela desecada na antiga veiga de Vilaseca para a recuperación de especies ameazadas" 05/10/2013 celebrando o Día das Aves na parcela.
  • Solicitude de permiso para o desenvolvemento do proxecto ante a Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas 04/11/2013.
  • Recepción da autorización de Medio Ambiente para desenvolver o proxecto 12/08/2014.
  • Solicitude de permiso ao Concello de Trasmiras para a execución das obras do proxecto, despois de contactos previos para valorar a resolución 27/11/2014.
  • Recepción do permiso do Concello de Trasmiras 19/03/2015.
  • Pago de taxas ao Concello de Trasmiras 27/03/2015.

Fotografías: Situación da parcela antes e despois das actuacións.

E ... POR FIN grazas á vosa axuda hoxe temos o pracer de comunicarvos que se está a traballar na parcela de Vilaseca propiedade de SGHN coa maquinaria e xa podemos ver o "novo río" e a "nova charca". A primeira fase do traballo podemos dala xa por rematada, queda para máis adiante o remate do "rego", a retirada de áridos (pendentes das resolucións do Bantegal ou doutras alternativas que poidan xurdir) e a construción da zona de observación. Tocará agora perfilar algo os traballos e facer o seguimento da evolución biolóxica do cambio de hábitat. De novo, moitas grazas pola vosa colaboración e axuda sen a cal non poderíamos ter chegado ata este punto. Seguimos adiante ... cumprindo obxectivos.

 

Mesa redonda sobre enfermidades infecciosas emerxentes en anfibios

Pontevedra, 25-04-2015

O sábado 25/04/15 realizouse unha mesa redonda sobre as enfermedades infecciosas emerxentes que afectan sobre todos ós anfibios, organizada pola AHE, ADEGA e a SGHN, no Pazo da Cultura de Pontevedra (cartafol pdf). Informouse da propagación de varias enfermidades, denominadas enfermidades infecciosas emerxentes (EIE), e que ten levado á extinción repentina a numerosas poboacións de anfibios, mesmo en lugares illados e ben preservados.

 

 

4ª actualización do Atlas de Anfibios e Réptiles de Galicia (ano 2014)

Vilagarcía de Arousa, 18-04-2015

Unha vez acumulados os datos obtidos durante o ano 2.014 aos rexistrados ata decembro de 2.013, hai un total de 14.141 datos totais, aos que lle corresponden 4.455 datos non repetidos (31,5%). De anfibios obtivéronse 8.790 datos, dos cales 2.479 (28,2%) foron datos non repetidos, e de réptiles 5.351 datos totais aos que lles corresponden 1.976 datos non repetidos (36,9%).

Con respecto aos anfibios, salientar unha cuadrícula nova de ra vermella (Rana temporaria) na zona oriental da provincia de Ourense, no concello de A Veiga. Referente aos réptiles, na Orde Chelonii, aparte das dúas cuadrículas de sapoconcho europeo (Emys orbicularis) nos concellos de Porriño (NG36) e Ribeira (MH91) xa coñecidas, temos dúas cuadrículas novas de presencia de sapoconcho mediterráneo (Mauremys leprosa), con toda seguridade procedente de soltas voluntarias ou accidentais, nos concellos de Meis (NH10) e As Neves (NG55), esta última xa coñecida posto que hai rexistros anteriores. Desgraciadamente, tamén temos que informar de dúas cuadrículas novas da especie invasora sapoconcho de orellas vermellas (Trachemys scripta) nos concellos de Carballedo (PH00) e Neda (NJ62).

Moi interesante resulta o rexistro de dúas novas cuadrículas de esgonzo ibérico (Chalcides bedriagai) na provincia de Ourense. Un deles no concello de A Peroxa (PH00) preto de outra cuadrícula anterior no concello de Ourense, pero a outra situada a moita distancia dos outros rexistros localizados anteriormente, no concello de San Xoán de Río (PG49) na Terra de Trives, e a unha altitude considerable, 780 msnm. Tamén resulta certamente interesante a localización da lagartixa rabuda (Psammodromus algirus) no concello de Viana do Bolo (PG76), xa limítrofe coa provincia de Zamora. Con respecto ás cobras, salientar as novas cuadrículas na zona suroriental da provincia de Pontevedra, onde tiñamos poucos rexistros, nos concellos de Oia (NG05), Baiona (NG16), Vigo (NG17) e Redondela (NG27).

Para rematar só nos queda agradecer unha vez máis as inestimables aportacións dos colaboradores, case un centenar e medio (ver listado), que fixeron posible o Atlas de Anfibios e Réptiles de Galicia e permiten a súa constante actualización.

Para acceder ao listado de fichas actualizadas PREME AQUÍ.

 

Plantación de piñeiros nun LIC e hábitat de especies ameazadas no Canón do Sil

Santiago-Ourense, 31-03-2015

SGHN tivo coñecemento da realización dunha plantación de piñeiros no polígono 2, parcela 252 do concello de Parada de Sil (Ourense) que está incluida:

Segundo datos de SGHN, entre as especies de aves ameazadas presentes na zona están o miñato real (Milvus milvus), o voitre branco (Neophron pernocpterus), a gatafornela (Circus cyaneus), a tartaraña cincenta (Circus pygargus) e a águia real (Aquila chrysaëtos).

De acordo co establecido no Plan Director da Rede Natura 2000 (Decreto 37/2014) dita actuación está suxeita a autorización preceptiva da Dirección Xeral de Conservación da Natureza, polo que SGHN ven de solicitarlle copia de todos os informes emitidos sobre dita plantación (PDF).

 

Recheo dunha antiga canteira con residuos tóxicos en Salceda de Caselas

Pontevedra, 23-03-2015

Conxuntamente entre Verdegaia e SGHN presentáronse catro escritos dirixidos á Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas (PDF), Consellería de Economía e Industria (PDF), Consellería de Sanidade (PDF) e Confederación Hidrográfica do Miño-Sil (PDF) por dun recheo con vertidos tóxicos na canteira Pereiriñas, sita en Salceda de Caselas (Pontevedra).

Baseándonos no informe elaborado pola Facultade de Ciencias da Universidade de Vigo (PDF), solicitouse a investigación dos feitos, as afectacións das augas, en especial dos acuíferos dos que bebe a xente augas abaixo, a posible afectación ó LIC Baixo Miño e se tomen as medidas correctivas e sancionadoras necesarias para a reposición da legalidade.

 

 

Demoler unha ruina carísima e crear un hábitat para os anfibios do LIC Gándaras de Budiño

Pontevedra, 19-03-2015

Presentouse conxuntamente por parte de Asociación Herpetológica Española (AHE), Verdegaia e SGHN sendos escritos ó Concello do Porriño (Pontevedra) (PDF) é á Consellería de Medio Ambiente, Infraestruturas e Ordeación do territorio (PDF), solicitando a restauración da parcela onde se construíra o Centro de Interpretación das Gándaras de Budiño, que costou 420.000 € e que xamais foi inaugurado, caendo na ruina e sendo necesaria a súa demolición, despois dun fatal accidente.

A proposta consiste na conversión da parcela nun vaso inundable para favorecer as poboacións de anfibios da zona.

 

Comic "Vivir no solo"

Santiago de Compostela, 12-03-2015

Publicado orixinalmente polo Consello da Cultura Galega e o Concello de Santiago, a Delegación Territorial en Galicia da SECS (Sociedade Española da Ciencia do Solo) ven de reeditar unha adaptación do comic "Vivir no solo" para conmemorar que 2015 é o Ano Internacional do Solo.

Polo seu interese e gran valor divulgativo dun recurso natural tan importante e lentamente renovable como solo, é un pracer colaborar coa SECS na difusión desta publicación.

Comic Vivir no solo
Comic Vivir en el suelo
Programa Labranza. Reportaxe "Vivir no solo": https://youtu.be/Y0_AoNcah-s

 

Tríptico informativo sobre a vespa asiática Vesta velutina

Pontevedra-Ourense, 09-03-2015

A Xunta de Galicia ven de publicar un tríptico informativo sobre a vespa asiática Vesta velutina que explica a chegada da especie a Europa e a Galicia, as ameazas ecolóxicas e económicas que supón, como identificar os seus niños e como actuar en caso de ter detectada a súa presencia. Polo seu interese, o tríptico pode descargarse premendo AQUÍ.

SGHN quere salientar que debido ó crecente mal uso de trampas artesanais, moitas vésporas do pais están sendo matadas innecesariamente. Tan innecesariamente que non sabemos se estas vésporas poden axudar ou non a competir contra e Vespa velutina, o que si sabemos é que forman parte do noso ecosistema e aportan factores de control doutras especies. Convén distinguir estas dúas especies e salvagardar o noso vesporón, ou abábaro como se lle chama nalgúns sitios.

 

PRUX do Parque Natural das Fragas do Eume: alegacións de SGHN

Ferrol - Santiago, 26-02-2015

Cando os retrasos se miden en anos, lustros ou mesmo decenios, como no PRUX do PN das Fragas do Eume, resulta inaudito que o prazo dado para que veciños e entidades interesadas presentasen alegacións ao PRUX fose de tan só 15 días, afortunadamente prorrogados "in extremis" por outros 15 máis. A Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas debera esforzarse en fomentar a participación pública, o diálogo e o consenso respecto non so do PRUX das Fragas do Eume, senón en todos os espazos naturais protexidos.

O PRUX non ten en conta a información científica máis actual, por poñer só un par de exemplos a contida nos dous Atlas de fauna máis recentes publicados pola SGHN (Atlas de anfibios e réptiles de Galicia, 2011; Atlas e libro vermello de Carabini, Cychrini e Lucanidae (Insecta, Coleoptera) de Galicia, 2014) e ignora totalmente as aportacións feitas por SGHN en 2011 a petición da “Xunta Consultiva do Parque Natural das Fragas do Eume” para as alegacións ao entón denominado “Borrador do Plan Reitor de Uso e Xestión do Parque Natural das Fragas do Eume”. Como consecuencia, o PRUX mantén os erros de:

  • Afirmar que hai 20 especies de Coleópteros no Parque Natural cando hai publicadas referencias de 514 especies.
  • Afirmar que só hai unha especie de Lucanidae no Parque Natural, cando en realidade hai tres: Lucanus cervus, Dorcus parallelepipedus e Platycerus spinifer.
  • Omitir a presencia de invertebrados ameazados como Oxygastra curtisii e Gomphus graslinii.
  • Omitir as categorías de ameaza recoñecidas para a anguía (Anguilla anguilla), o espiñento (Gasterosteus aculeatus /gymnurus), Chondrostoma duriense e Rutilus arcasii.

Medidas e normativa por compoñentes

Bótase en falla a recuperación dun réxime ecolóxico de caudais circulantes augas abaixo do encoro do Eume e a instalación de escalas para peixes nos encoros. Por outra banda, debera ser total e sen excepcións a prohibición das cortas nos corredores fluviais e bosques húmidos por afectar de xeito innecesario e inadmisible a un hábitat prioritario (91E0*), así como a destrución, transformación, subsolado, sangrado e rozas mecánicas nos ecosistemas naturais lacunares (3160), brañas e turbeiras (4020*, 6230*, 7110*, 7140, 7150).

Ben está que entre os “Obxectivos de conservación” se contemple “regular” o exercicio da pesca deportiva fluvial e da caza para manter nun estado de conservación favorable as poboacións das especies de interese para a conservación, pero nun PRUX nunca se debera “fomentar” ditas actividades.

Bótanse tamén en falla medidas de conservación para diversas especies de vertebrados e das especies de artrópodos xilófagas, saproxilófagas ou que precisen para a súa bioloxía dunhas condicións ligadas á madeira en descomposición. Así, debérase contemplar deixar sen recoller a madeira morta e os grandes restos leñosos, limitando ao mesmo tempo Seguindo as tendencias actuais nos países máis avanzados da nosa contorna, máxime tratándose do PRUX dun Parque Natural, na “Normativa xeral” debera prohibirse o uso, mesmo o selectivo, de herbicidas ou biocidas “nos medios sinantrópicos das vías de comunicación existentes”, nos bosques e nos hábitats incluídos no anexo I da Lei 42/2007 ou sobre os hábitats das especies de interese para a conservación.

Entre as actuacións estritamente prohibidas deberan incluirse as cortas de arborado de ribeira dentro dos límites do Dominio Público Hidráulico, “As actuacións de subsolado, sangrado e rozas mecánicas sobre os hábitats lacunares (3160), turbeiras (7110*, 7140, 7150, 6230*) ou corredores fluviais (3260, 3270, 6430, 91E0*)” e o “establecemento de zonas de caza permanente ou de pesca intensiva”.

Normativa zonal

En xeral, considéranse axeitados os obxectivos e directrices e, por ter sido un aspecto normalmente esquecido, merece os parabéns a inclusión da directriz : “Arbitraranse medidas de caracter económico especiais para os enclaves rurais existentes nesta zona, mediante subvencións ou beneficios fiscais para o desenvolvemento dos diferentes sectores produtivos e mellora da súa calidade de vida.”

No relativo á reconstrución e rehabilitación das edificacións tradicionais ou de singular valor arquitectónico debera contemplarse o mantemento ou, no seu caso, a habilitación de espazos de refuxio ou cría de quirópteros e aves (rapaces nocturnas, vencexos e hirundínidos). En canto á minería, deberan estar prohibidas non só as actividades de investigación e exploración senón tamén as de explotación.

Por último, no programa de actuacións sobre a biodiversidade debera contemplarse non só evitar o incremento da superficie ocupada por especies do xénero Eucalyptus, senón reducila progresivamente nas zonas de reserva e de conservación, establecendo convenios cos propietarios e medidas de compensación.

Alegacións SGHN
PRUX-P.N. Fragas do Eume 2014
Borrador PRUX-P.N. Fragas do Eume 2011

 

A extinción dos sapoconchos

Pontevedra, 18-02-2015

Unha das maiores lacras que sofren os nosos anfibios e réptiles son as enfermidades infecciosas emerxentes (EIE). Xa hai anos que os herpetólogos avisáronnos do alarmante declive e incluso extincións de poboacións enteiras de anfibios provocado en primeiro lugar por uns fungos denominados quitridios e posteriormente por uns virus chamados Ranavirus (ver enlace: http://www.cell.com/current-biology/abstract/S0960-9822%2814%2901149-X), cuxo vector de transmisión foron diferentes especies introducidas de anfibios que se comercializaron como mascotas e que espallaron de xeito involuntario esas enfermidades.

Pois desgrazadamente tócalle agora a vez aos nosos sapoconchos. Nun magnífico traballo realizado polos investigadores galegos da Asociacion Herpetologica Española, UVigo e Vigozoo (ver enlace: http://www.int-res.com/abstracts/dao/v113/n1/p75-80/) analízanse as posibles causas de que, durante o inverno 2012-2013, detectáranse varios individuos de sapoconcho europeo (Emys orbicularis) con letarxia, movilidade reducida en cola e extremidades nas Gándaras de Budiño (Porriño). Unha vez realizadas as necropsias a varios individuos que se atoparon mortos, detectouse en 3 deles unha verme da especie Spirorchis elegans que provocou unha enteritis necrótica asociada a infección bacteriana e embolismo causado polos ovos do parasito, que todo indica como causa máis probable da morte dos sapoconchos.

Emys orbicularis: detalle da cabeza (Fotografía cedida por César Ayres).

Trachemys scripta: detalle da cabeza (Fotografía cedida por Francisco Docampo)).

Debido a que este parasito é de orixe americano, ao igual que o sapoconcho de orellas vermellas (Trachemys scripta elegans), fai supoñer que nos atopamo ante un novo caso de enfermidade emerxente producida por unha especie invasora. Isto ven a sumarse ao desprazamento que estaba a sufrir o noso sapoconcho autóctono pola competencia coa especie introducida, xa que esta última ten maior tamaño e adoita ocupar os mellores refuxios e lugares de soleamento.

Este traballo ven a confirmar que o intercambio de parasitos entre sapoconchos exóticos e autóctonos existe, e non é inocuo como noutros casos descritos, senón que a presenza dun so exemplar parasitado podería ter efectos moi graves nas pequenas poboacións de Emys orbicularis. Estes trematodos vasculares parasitan a Trachemys, pero algúns parasitan a outros xéneros coma Pseudemys, Chrysemys, Graptemys, Chelydra e mais. Polo tanto é preciso un cambio na lexislación nacional e europea sobre o comercio de mascotas, para evitar mais casos coma este.

Dende a SGHN queremos facer un desesperado chamamento para que ninguén libere no medio natural ningún exemplar de sapoconcho introducido, sexa da especie que sexa; no caso de que alguén necesite desprenderse dalgún exemplar, pode facelo chamando ao Seprona, á Consellería de Medio Ambiente ou enviando un correo a herpetoloxia@sghn.org

 

Actividade de restauración ambiental na barreira de Orbenlle no LIC Gándaras de Budiño (O Porriño)

Pontevedra, 16-02-2015

Dentro do traballo medioambiental que a SGHN, AHE e Verdegaia veñen desenrolando no espazo natural Gándaras de Budiño e Ribeiras do río Louro, o domingo 8 de febreiro de 2015 tivo lugar unha actividade de voluntariado ambiental dentro do LIC. O motivo de esta actuación é contribuír a acadar 2 dos obxectivos xerais de conservación para a Rede Natura 2000 o os obxetivos para as zonas especiais de conservación e lugares de importancia comunitaria recollidos no Plan Director da Rede Natura 2000 de Galicia:

  • Garantir a biodiversidade mediante a conservación dos hábitats naturais e de fauna e flora silvestres
  • Manter e restablecer o estado de conservación favorable dos hábitats naturais das especies de interese comunitario

As chamadas “barreiras” son antigas minas de barro e arxilas, que foron abandoadas por cese da explotación. Os buratos escavados, o non haber intervención humana, co tempo se foron naturalizando e actualmente moitas barreiras son verdadeiras charcas de orixe antrópico que teñen importantes valores ecolóxicos e acubillan unha gran biodiversidade. Destacan as poboacións de varias especies moi ameazadas e cunha área de distribución moi restrinxida en Galicia como o sapoconcho común (Emys orbicularis), o charneco (Anas crecca) que atopa nas Ribeiras do Louro o seu único punto de cría regular na Península Ibérica.

O plan de traballo foi realizar unha limpeza manual por un grupo de voluntarios para a retirada dos abundantes residuos acumulados nas beiras da barreira de Orbenlle. Ademais se realizou a restauración dun panel informativo e se realizou unha valoración do estado do hábitat protexido.

Coa autorización expedida pola Consellería de Medio Ambiente da Xunta e o acordo do propietario da concesión mineira, 9 voluntarios realizaron unha limpeza do residuos sólidos de forma manual con luvas e bolsas plásticas, e realizando a entrada a pé na barreira respectando ó máximo a conservación do hábitat prioritario.

Como resultado se retiraron 18 sacos de lixo formado por plásticos, metais e vidro, e varios trozos de residuos sólidos grandes. Se detectaron 3 puntos de verquido de entullos de obra e residuos sólidos urbanos, nas beiras adxacentes á estrada que bordea a barreira na parroquia de Orbenlle, que danan gravemente o ecosistema e son unha fonte de contaminación das augas. Solicitarase vixilancia e a colocación de carteis nos puntos de vertido á Consellería de Medio Ambiente da Xunta.

 

Integración Renovable Cabo Vilán:
Gas Natural-FENOSA recoñece que SGHN tiña razón

Santiago de Compostela, 15-02-2015

No trámite de consultas sobre decisión de someter a Avaliación de Impacto Ambiental do proxecto “Integración Renovable Cabo Vilán” SGHN solicitou á Secretaría Xeral de Calidade e Avaliación Ambiental que se desbotase a realización do proxecto no interior do LIC e ZEPA “Costa da Morte” (PDF) pois:

  • A enerxía eléctrica xenerada polo parque eólico de Cabo Vilán transpórtase e consúmese fóra do LIC e ZEPA “Costa da Morte” polo que non semella xustificado que o sistema de almacenamento a medio-longo prazo de enerxía eléctrica teña que estar “a pé de aeroxenerador” en lugar de, por exemplo, na subestación eléctrica máis próxima.
  • O sistema de almacenamento a medio-longo prazo de enerxía eléctrica contemplado no proxecto precisa do emprego dunha substancia tóxica (sulfato de vanadio) e outra moi corrosiva (ácido sulfúrico) en cantidades e concentracións non especificadas na documentación recibida, que únicamente sinala as dimensións dos tanques, uns 25.000 litros que no caso de ácido sulfúrico concentrado equivalerían a unhas 45 toneladas.

O pasado 15 de xaneiro, sorprendentemente, a Secretaría Xeral de Calidade e Avaliación Ambiental decidiu que non era preciso sometelo a avaliación de impacto ambiental, malia tratarse dun proxecto enerxético experimental prohibido en Rede Natura polo seu Plan Director (PDF). A decisión saltou rápidamente aos medios de comunicación (máis...), así como a resposta de Gas Natural-FENOSA afirmando que levaría a cabo o proxecto "coas máximas garantías" (máis...). Pero hoxe os medios de comunicación recollen a nova de que Gas Natural-FENOSA retira o seu plan pois “O proxecto, cuxo obxectivo é probar a aplicación da tecnoloxía de baterías de vanadio ao campo da xestión das enerxías renovables, non require desa localización específica para o seu desenvolvemento" (máis..., máis). Ou sexa o mesmo que dixo SGHN hai case ano e medio (PDF).

 

Día Internacional dos Humedais 2015: celebración do IV Aniversario da Sección Antela

Complexo húmido Limia-Antela, 31-01-2015

O dous de febreiro é un día moi sinalado na axenda da Sección Antela pois conflúen:

  1. O Día Mundial dos Humidais, que conmemora a data na que se adoptou a Convención sobre os Humidais (Convención de Ramsar).
  2. O Día da Candelaria, cando casan os paxaros, tal como di a tradición en moitos lugares.
  3. O Aniversario da creación da Sección Antela de SGHN, o cuarto xa.

 

Neste ano SGHN-Sección Antela festexou tanta celebración o sábado 31 de xaneiro (primeiro fin de semana dispoñible despois de dar por rematados, un ano máis, os Censos de Aves Acuáticas Invernantes), a cita mantívose aínda a pesar de que as previsións meteorolóxicas indicaban que o día ía ser complicado pola choiva, o vento ou, mesmo, a neve desde os 600 metros. E unha vez máis foi unha celebración diferente.

Á hora prevista cun grupo de entusiastas, entre os que se atopaban algúns padriños/madriñas, coméntanse as últimas novidades. O máis significativo, relacionado coa actividade da xornada, é a evolución das xestións có Banco de Terras de Galicia (Bantegal): a solicitude de novas parcelas e a adxudicación doutras 9 a sumar ás 25 xa dispoñibles, que a data de hoxe están todas apadriñadas.

Máis...

 

AS PODAS DRÁSTICAS NON PASAN DE MODA

A xestión do arborado urbano en Ourense non mudou en máis de 20 anos

Ourense, 07-02-2015

Ante a brutalidade coa que se trata ao arborado urbano na cidade de Ourense, SGHN ven de emitirr unha Nota de prensa para lembrar a quen nos goberna o que din todos os tratados de arboricultura sobre este tema.

Con esta nota SGHN pretende informar á cidadanía, e de novo a quen nos goberna, pois tras os múltiples escritos dirixidos ao Concello de Ourense e outros organismos ao longo dos anos advertindo dos problemas e consecuencias deste tipo de podas, nada mudou no sistema de xestión do arborado que adoptan os nosos dirixentes.

En resumo, non parece que se tomen en serio os estudos científicos, coñecementos e experiencias de anos e anos de investigación e se sigue con métodos traumáticos que NON RESOLVEN A BASE DOS PROBLEMAS que, din, se pretenden solucionar

 

 

Fitos 40 anos Hitos 40 años

Hoxe, como hai 40 anos, a túa axuda é imprescindible para defender a nosa natureza

 

 

OUTRAS NOVIDADES

Actividades SGHN-Ourense 2014

Ratificación Convenio CITES pola UE

Informe Tribunal Contas UE axudas por incendios

Decreto Plan de Conservación Lagoa e areal de Valdoviño

Segunda fase de recuperación do lobo mariño Celeiro

Lei 30/2014, de Parques Nacionais

Limpeza submariña en San Cibrao

Primeiro lobo mariño da tempada 2014-15

Reglamento UE Nº 1143/2014 especies exóticas invasoras

Modificación Directiva Marco Auga

Lei 8/2014 Proteccion animais domesticos e salvaxes en catividade

Estrategia española conservación diversidade vexetal

ENIL Sistema dunar Praia América-Panxón

Modificación Ley Responsabilidad medioambiental

Directiva 2014/80/UE protección augas soterráneas

Actividades SGHN-Sección Antela 2013

SENTENCIA PRESTIGE

Fractura hidráulica ("fracking")

Antela: un conto de verdade

Paspallás nº 41 en PDF