logo

Dende 1973 estudiando, divulgando e defendendo o patrimonio natural galego

sghn@sghn.org

Buscador en www.sghn.org
SGHN Xeral As Mariñas Ferrol Ourense Pontevedra Museo Astronomía
En www.sghn.org
 
line decor
  INICIO
line decor

 

 

 

 

 



 
 

 

 

Participación de SGHN-Ferrol en EQUIOCIO

Ferrol, 11-08-2017

Convidada pola Comunidade de Montes en Man Común de Covas-Esmelle, que sufragou a impresión dos cartaces xa instalados nunha carpa de EQUIOCIO, a Delegación da SGHN en Ferrol elaboru sete cartaces interpretativos sobre os montes de Covas-Esmelle para destacar os valores ambientais da zona, parcialmente incluída ou limítrofe con ZEC, ZEPVN e ZEPA, con zona de hábitat preferente de Escribenta das Canaveiras e de Píllara das dunas. SGHN-Ferrol realizará dúas visitas interpretativas guiadas gratuítas o vindeiro sábado e domingo.

Máis...

 

 

Nova proliferación de cianobacterias no encoro de As Conchas

A realidade pon en evidencia a DIA favorable para a CHR Conchas-Salas

Ourense, 07-08-2017

Segundo as novas publicadas onte mesmo nos medios de comunicación, Gas Natural FENOSA ven de presentar un "proxecto de investigación" no que, con diversos tratamentos químicos, tentarán eliminar as cianobacterias no interior de "limnocorrais" para avaliar se sería posible eliminalas das augas do encoro de As Conchas, pero só puntualmente na praia fluvial de O Corgo porque "Evitar que la floración afecte a todo el embalse es titánico".

Gas Natural FENOSA recoñece agora de xeito ben explícito nos medios de comunicación que resolver totalmente o problema da proliferación de cianobacterias tóxicas no encoro será un labor "titánico". Sen embargo, nas súas respostas ás alegacións ao proxecto de Central Hidráulica Reversible Conchas-Salas (CHR Conchas-Salas), presentadas por SGHN (PDF1; PDF2) e numerosos organismos públicos e asociacións, aseguraba á Secretaría de Estado de Medio Ambiente que as augas do encoro recuperarán o bo estado para dentro de catro anos polo que estarían limpas cando entrase en funcionamento a CHR Conchas-Salas que quere construir.

Nun novo e penoso exemplo de total inutilidade do trámite de avaliación ambiental, a Secretaría de Estado de Medio Ambiente deu por boas as respostas de Gas Natural FENOSA, pese a que contradicían a propia información oficial do Plan Hidrolóxico da Demarcación Hidrográfica Miño-Sil e os resultados da simulación informática feita pola propia empresa, e formulou unha declaración de impacto ambiental positiva hai apenas tres meses (PDF). Xustamente o pasado venres día 4, SGHN remitiu un escrito ao Secretario de Estado de Medio Ambiente (PDF) no que salientaba que:

  • As respostas de Gas Natural FENOSA sobre a calidade das augas nos Encoros de As Conchas e Salas faltan á verdade.
  • Gas Natural FENOSA incumpriu a sabendas os requisitos básicos do programa informático que empregou para simular a evolución da calidade das augas do Encoro do Salas despois da posta en marcha da CHR Conchas-Salas. Ademais, resulta contraditorio e sospeitoso que Gas Natural FENOSA eloxiara dito programa informático para logo infrautilizar a sabendas as súas capacidades.
  • En contra do indicado por Gas Natural FENOSA nas súas respostas, existe un risco potencial de que unha parte das cianobacterias Microcystis aeruginosa bombeadas coas augas dende o Encoro das Conchas cheguen vivas ao Encoro do Salas. Ao respecto é preciso subliñar que durante o funcionamento da CHR estaríanse a bombear ao Salas cantidades enormes de Microcystis aeruginosa con picos potenciais de ata 45.000 millóns destas cianobacterias por segundo.
  • Mesmo se as cianobacterias non soportasen as fortes presións durante o bombeo acabarían contaminando o encoro do Salas, pois ao estoupar pola presión liberarían as toxinas que conteñen (microcistinas tóxicas para o figado: 100 veces máis velenosas que o cianuro).
  • As "xustificacións" de Gas Natural FENOSA para non instalar dispositivos de paso para peixes nos dous encoros e para non soterrar totalmente o novo tendido eléctrico baséanse só nas propias afirmacións interesadas da empresa e NON en información transparente, seria e rigorosa.
  • A avaliación de impacto ambiental NON se realizou conforme ao establecido na Directiva 2014/52/UE (Artigo 3), ao non ter avaliado correctamente os impactos do proxecto sobre a auga, a biodiversidade, os espazos naturais protexidos e a paisaxe.
  • A autorización ambiental para a posta en marcha da Central Hidráulica Reversible supón un incumprimento flagrante da Directiva 2000/60/CE (Artigo 1.a.b; Artigo 4.a) ao admitir a contaminación das aguas limpas do encoro do Salas.

Por todos istes motivos, SGHN solicitou ao Secretario de Estado de Medio Ambiente (PDF) que:

  • Anule a Resolución de 5 de maio de 2017 polo que se formulou declaración de impacto ambiental favorable ao proxecto.
  • Revise a avaliación de impacto ambiental do proxecto tendo en conta as publicacións científicas e os restantes argumentos expostos por SGHN e as entidades e organismos consultados.
  • Proceda a formular unha nova Declaración de Impacto Ambiental do Proxecto.

Lamentablemente, o tempo corre en contra de todos ecosistemas acuáticos na bacía do río Limia. Mentres Gas Natural FENOSA (con mini-piscinas nas Conchas) e a Confederación Hidrográfica do Miño-Sil (con maceteiros flotantes nas Conchas e dúas areeiras de Sandiás) xogan a facer que fan, o problema da gravísima contaminación das augas do río Limia polos residuos da gandería industrial (agravados pola sobreexplotación do acuífero) segue a empiorar cada día que pasa, cun goteo interminable de solicitudes (unha cada 3 meses) para novas granxas ou ampliación das existentes na chaira da Limia e nas cabeceiras dos seus afluentes principais. De nada levan servido ata hoxe as continuas peticions feitas por SGHN nos últimos 9 anos para que se estableza unha moratoria para os proxectos de granxas industriais na bacía do río Limia e se ordenen con criterios ambientais as existentes, que, como demostran os feitos cada ano no encoro das Conchas, sobrepasan amplamente a capacidade de carga dos ecosistemas limiaos. Urxe, xa!, atallar o problema de raíz.

 

Mini-cursiño de algas en Sada

 

Sada, 04-08-2017

A Delegación de As Mariñas da Sociedade Galega de Historia Natural organiza un mini-cursiño de algas en Sada o vindeiro 13 de agosto, domingo, en horario de mañá. Este ano imos iniciar cunha breve charla na OMIX de Sada e logo nos desprazaremos ata a praia de Arnela (Sada) compartindo coche para identificar algas aproveitando a marea baixa.

Nesta edición imos realizar unha cromatografía (pigmentos das algas) e tamén dar máis información sobre os zosterais (plantas fanerógamas).

Para anotarse chega con dar nome completo, dni (para subscribir un seguro) e teléfono de contacto (para poder avisar de cambios de última hora).

Contacto:
Correo electrónico:asmarinhas@sghn.org
Teléfono: 686143143 (voz ou SMS)

 

Espazo profundo: Nebulosa Trífida

Efemérides astronómicas de agosto

Ferrol, 02-08-2017

Situada na constelación de Saxitario, esta bela nebulosa é unha nube dinámica de gas e pó onde nacen desde fai uns 300.000 anos moitas estrelas. No centro da nebulosa atópase unha destas estrelas masivas que naceu fai aproximadamente 100.000 anos (HD 196692) e que podemos ver cun pequeno telescopio.

Atópase a 5.200 anos luz, aínda que os científicos disputan a distancia da nebulosa, pero xeneralmente coinciden en que está entre os 2.200 e 9.000 anos luz. O seu tamaño estímase nun diámetro de entre 30 e 50 anos luz. A súa magnitude é de 6,8.

A Nebulosa Trífida é unha combinación inusual dun cúmulo aberto de estrelas (C 1759-230), situada no centro dunha nebulosa de emisión de cor vermella, que á súa vez está rodeada por unha nebulosa de reflexión de cor azul e dentro da nebulosa de emisión unha nebulosa escura. Trátase dunha densa nube de gas, na súa maioría hidróxeno ionizado, e pó.

Foi descuberta por Charles Messier o 5 de xuño de 1764 e deulle o número 20 do seu catálogo (M20). William Herschel observouna o 12 de xullo de 1784 e considerou que se trataba de tres nebulosas débilmente unidas, que forman un triángulo e de aí o seu nome de “Trífida”. No Novo Catálogo Xeral é NGC 6514.

A Nebulosa Trífida é un obxecto popular entre os astrónomos afeccionados porque é bastante brillante e fácilmente observable en pequenos telescopios. É visible desde finais de primavera ata comezos do outono. A zona de Saxitario na que se atopa está chea de obxectos para observar cuns simples prismáticos. Na parte superior esquerda da foto obtida por membros da SGHN e Fotografía Ferrolterra, podemos ver tamén o cúmulo aberto de M21.

Ver ampliación.

 

  • Día 2: Choiva de estrelas Alfa Capricornidas, con actividade entre o 15 de xullo e o 20 de agosto, cun máximo de 5 por hora o día 2, radiante en Capricornio.
  • Día 3: A Lúa e Saturno moi próximos.
  • Día 6: Choiva de estrelas τ-Acuáridas, con actividade entre o 1 de xullo e o 30 de agosto, cun máximo de 8 por hora o día 6, radiante en Acuario.
  • Día 7: Ás 18:12 h Lúa Chéa. Eclipse penumbral de Lúa, visible o final depois do solpor.
  • Día 13: Choiva de estrelas Perseidas, tamén coñecidas como bágoas de San Lourenzo, actividade desde o 23 de xullo ao 20 de agosto, cun máximo entre 80 e 100 por hora entre o 11 e o 13 de agosto. Son producidas polos restos do cometa 109P/Swift-Tuttle. Radiante en Perseo, de aí o seu nome.
  • Día 15: Ás 01:16 h a Lúa en Cuarto Minguante.
  • Día 19: Venus e a Lúa moi próximos.
  • Día 20: Aniversario do lanzamento do Voyager 2 a percorrer Xúpiter, Saturno, Urano e Neptuno (1977). Hoxe atopase a 17.060.000.000 quilómetros da Terra, e continúa a súa viaxe polo espazo interestelar.
  • Día 21: Eclipse total de Sol, visible parcialmente en Galicia pouco antes do solpor. A Lúa tapará un 13% da parte inferior do Sol. Ás 18:31 h Lúa Nova.
  • Día 25: A Lúa e Xúpiter moi próximos.
  • Día 24: 11 aniversario (2006) da reunión da IAU na que se eliminou o status planetario de Plutón.
  • Día 29: Ás 08:14 h a Lúa en Cuarto Crecente.
  • Día 30: Saturno e a Lúa moi próximos.

Planetas

  • Mercurio en Leo con magnitude 1,5. Non visible pola súa proximidade ao Sol.
  • Venus en Xéminis con magnitude -3,44. Poderase observar duas horas antes do amencer.
  • Marte en Cancer con magnitude 1,97. Non visible pola súa proximidade ao Sol.
  • Xúpiter en Virgo con magnitude -1,38. Poderase observar hora e media despois do solpor.
  • Saturno en Ofiuco con magnitude 0,54. Poderase observar ata 5 horas logo do solpor.
  • Urano en Piscis, cunha magnitude de 6,09. Observable con prismáticos, logo de media noite.

Cometas

  • Tan só C/2015 ER61 (PanSTARRS) con magnitude 9 entre as constelacións de Tauro e Aries, pode verse cun telescopio pequeno. Os demais pola súa magnitude son dificilmente localizables.

Ver ampliación.

Novo artigo na revista BRAÑA: influenza do Datum na representación cartográfica UTM dos atlas

Santiago, 01-08-2017

Este artigo avalía como un cambio legal no punto de referencia cartográfico pode influir na comparativa dos datos biolóxicos. Cando se comparan os datos entre varios atlas, representados baixo un cartografado UTM, hai que ter en conta os desplazamento do punto de referencia, pois unha parte dos datos/información queda desplazada na representación, o que da lugar a cambios na información das cuadrículas UTM.

Descargable en Revista BRAÑA

 

Vaia sábado noite na Limia!

Gomareite-Vilaseca, 29-07-2017

Pois si que estuvo movidiña a noite do sábado 15 de xullo na Limia. Non só polas festas na honra de Santa Mariña en Xinzo senon tamén polas actividades organizadas pola SGHN.

A tardiña comenzou en Gomareite (Vilar de Barrio) da mán da directiva da Comunidade de Montes Veciñais en Mán Común que organizou un acto para presentar o traballo desenvolvido para a recuperación da Rectoral e o libro “Aves da Limia, dende a lagoa de Antela aos nosos días” escrito por Antonio Villarino, Serafín González e Felipe Bárcena.

Aínda que a data non era moi boa pois o traballo no campo é o primeiro, pouco a pouco foron achegándose os veciños e convidados ata encher a sala. O representante da directiva da CMVMC acompañounos nunha visita virtual para amosar a transformación do edificio abandoado, caído e cheo de silveiras, sorprendéndonos có resultado final da edificación. As fotos deixaron constancia do esforzo derivado de afrontar un proxecto de recuperación da rectoral para o pobo: primeiro as xestións para acadar a propiedade, despois o desescombro e desbroce dos recintos e finalmente a elaboración e execución do proxecto de restauración, todo con poucos medios económicos pero con moito traballo e ilusión. Tamén se pasou revista a evolución demográfica dos últimos anos na parroquia e mesmo se repasou brevemente a historia familiar dos marqueses de Bóveda de Limia e algunhas outras curiosidades de Gomareite.

A presentación do libro “Aves da Limia, dende a lagoa de Antela aos nosos días” correu a cargo de Antonio Villarino e Serafín González. A intervención estructurouse en dúas fases para presentar cada un dos dous tomos que compoñen a obra, que amosa a distribución de 264 especies (estival, invernal e nos pasos migratorios) e os nomes vernáculos recollidos nos 78 núcleos de poboación da zona de estudo. Como nos explican a obra herda o espíritu solidario de "Antela a memoria asolagada" que contribuiu á edición desta nova publicación, e os beneficios derivados da venda do libro adicaranse íntegramente á conservación e recuperación de ecosistemas acuáticos e forestais na Limia a través da Sección Antela da SGHN. Neste intre centrados na restauración de espacios nas Veigas de Vilaseca e Gomareite e doutras superficies nas zonas das areeiras e parcelas alugadas ao Bantegal.

Xa no solpor chega a novidade, pois é a primeira vez que SGHN-Ourense organiza unha actividade plenamente nocturna: é a hora de "Observación e identificación de Avelaíñas". As avelaíñas son as volvoretas da noite, que noutros lugares de Ourense coñécense como "polvoretas" tal como nos informan algún dos participantes na xornada. A actividade celébrase na parcela propiedade de SGHN “Humidal Antonio Villarino” na Veiga de Vilaseca, actividade para a que se conta cós preceptivos permisos da administración. A noite comeza con algúns "tropezos" técnicos ao fallar o sistema de iluminación pero entre uns e outros finalmente, non sin certa incertidume, conseguimos que as cousas se amañasen e, ao pouco, COMEZA O ESPECTÁCULO!!! …: as volvoretas e outros insectos achéganse ata as luces situadas sobre un pano branco onde as avelaíñas son "contidas" cunhas cuncas transparentes ata que se tranquilizan e poden ser observadas, identificadas e fotografadas, e posteriormente liberadas de novo ao seu hábitat. Pouco a pouco van chegando os primeiros exemplares sobre todo de xeométridos: pequenos e micro, e outras especies habituais, así ata que entran algunhas sorpresas como Euproctis chrysorrhea ou Ennomos alniaria, especies que se poden ver identificadas nas láminas adxuntas.

CÓMO DISFRUTARON OS NENOS!!! … E TODOS NÓS. E iso que os especialistas contannos que as luces que ao final puidéronse acender non son tan boas para atraer ás avelaíñas como as especiais que eles traían e, polo tanto, os resultados, sendo aceptables, non foron todo o bon que deberan. En calquera caso, como se pode ver foi unha tarde noite entretida e moi interesante descubrindo os patrimonios descoñecidos de A Limia.

Máis....

 

SGHN solicita a caducidade da concesión de augas para a Fábrica de Luz en Lugo

Lugo, 23-07-2017

Con data 01-12-2015, SGHN dirixiuse á Confederación Hidrográfica do Miño-Sil (en adiante CHMS), como órgano substantivo no expediente de declaración de impacto ambiental do proxecto de rehabilitación da minicentral hidroeléctrica Fábrica da Luz, e ampliación do caudal en 11.000 l/s (dun aproveitamento de 7.000 l/s de auga do río Miño) en Castro Romai, termo municipal de Lugo, promovido polo Concello de Lugo (BOE 189, 08-08-2012), solicitando:

  • A paralización inmediata e permanente das obras, executadas incumplindo o condicionado da Declaración de Impacto Ambiental (DIA), e a reversión das actuacións ao estado orixinal do treito fluvial.
  • A revisión de oficio e anulación da Resolución de Impacto Ambiental ao ser totalmente contraria á normativa ambiental (DC 92/43/CEE, Lei 42/2007, Lei 9/2001, Decreto 72/2004).

Ao incumprimento do condicionado da DIA, o Concello de Lugo engadiu o incumprimento das condicións e prazos polos que se lle autorizou a modificación das características da concesión para o aproveitamento hidroeléctrico, pois o 12-11-2016 venceu o prazo de 18 meses para a execución das obras (Condición específica 2ª da Resolución da CHMS do 06-05-2015), sen que, conforme ao establecido no Artigo 155.1 e 155.2 do RD 849/1986, do Regulamento do Dominio Público Hidráulico, se solicitase a suspensión de prazos ou unha prórroga para a execución das obras.

Ao incumprir sen xustificación obxectiva algunha os prazos de execución, son de aplicación as Condicións xerais 21ª e 22ª da Resolución da CHMS do 06-05-2015, así como o establecido no Artigo 66 do RDL 1/2001 (texto refundido da Lei de Augas) e no Artigo 162 do RD 849/1986 (Regulamento do Dominio Público Hidráulico), que determinan as circunstancias polas que se pode declarar a caducidade dunha concesión.

Por todo o anterior, SGHN ven de solicitar á Confederación Hidrográfica Miño-Sil (PDF) que RESOLVA aprobar o expediente H/27/93-0218, iniciado de oficio para declarar a extinción do dereito ao uso privativo das aguas para a produción de enerxía eléctrica na central de Fábrica da Luz no río Miño en Castro Romai, por incumprimento dos plazos previstos na concesión ao Concello de Lugo.

 

Outro PE cunha deficiente avaliación de impacto ambiental, e van...

Parque eólico Mouriños (Cabana de Bergantiños e Zás)

Santiago, 19-07-2017

Lamentablemente, o proxecto de P.E. Mouriños continúa coa "tradición" da mala, ou nefasta, avaliación de impacto ambiental dos parques eólicos en Galicia. Así:

  • Avaliou de xeito moi incorrecto o impacto do parque eólico sobre a paisaxe:
    • Ao considerar nas análises de cuncas visuais unha altura media do aeroxeneradores de só 84 m (a altura ata o buxe) e non a altura total real dos aeroxeneradores (151 m na posición máis alta das pas dos rotores).
    • Ao non avaliar o impacto paisaxístico do parque eólico dende un dos miradores naturais máis coñecidos e apreciados da contorna: o situado no cumio do Monte Branco.
  • Avaliou de xeito claramente deficiente a fauna de aves e quirópteros, e por tanto o impacto potencial do parque eólico sobre eles, pois os traballos de campo se realizaron só nun mes (setembro de 2016) e non ao longo dun periodo anual completo. Ademais, pretende facer pensar que a mortalidade de vertebrados voadores por colisión contra os aeroxeneradores será moi baixa pero, en base as estimacións de Atienza et al. (2011) de que entre aves e morcegos en España morren de 153 a 551 individuos/Mw/ano, a mortalidade de vertebrados voadores ocasionada polas instalacións eólicas proxectadas (con 9,61 Mw) estaría entre 1470 e 5295 individuos anualmente.

Nas alegacións que ven de presentar diante da Consellería de Economía, Emprego e Industria (PDF) e da Consellería de Medio Ambiente e Ordenación do Territorio (PDF), SGHN solicita:

  • Que o Estudio de Impacto AmbientalAvalíe con detalle e rigor as posibles afeccións do proxecto sobre:
    • Os hábitats de interese comunitario e de conservación prioritaria na UE (DC 92/43/CEE).
    • A paisaxe dende os miradores naturais máis coñecidos e apreciados da contorna, nomeadamente o situado no cumio do Monte Branco e tendo en conta a altura total real dos aeroxeneradores (151 m).
    • TODAS as especies incluidas no anexo I da Directiva Aves, na Directiva 92/43/CEE, no Catálogo Español de Especies Amenazadas (Real Decreto 139/2011) e no Catálogo Galego de Especies Ameazadas (Decreto 88/2007).
    • Aa mortalidade de vertebrados terrestres nos viais de acceso (atropelo e atrapamento en gabias, taxeas, pasos canadienses, etc.) e dos vertebrados voadores contra os aeroxeneradores e os tendidos eléctricos.
  • Que se esixa ao promotor do proxecto o cumprimento das recomendacións de SEO/BirdLife (véxase Atienza et al., 2011) e da Sociedad Española para la Conservación y Estudio de los Murciélagos (SECEMU; véxase González et al. 2013) para reducir o impacto do parque eólico sobre as poboacións de aves e de quirópteros.
  • Que se esixa ao promotor do proxecto a implementación dun Programa de Vixilancia Ambiental rigoroso que require prospeccións quincenais en inverno, semanais en primaveira e outono, e cada dous días en verán ( véxanse Atienza et al., 2011; González et al. 2013).

Para saber máis:
Atienza, J.C., I. Martín Fierro, O. Infante, J. Valls y J. Domínguez. 2011. Directrices para la evaluación del impacto de los parques eólicos en aves y murciélagos (versión 3.0). SEO/BirdLife, Madrid.
González, F., Alcalde, J. T. & Ibáñez, C. (2013). Directrices básicas para el estudio del impacto de instalaciones eólicas sobre poblaciones de murciélagos en España. SECEMU. Barbastella, 6 (núm. especial): 1-31.

 

7ª Edición na procura do abellaruco
Coñecendo o descoñecido concello de Riós

Ourense, 17-07-2017

Outra fantástica xornada coñecendo eses nosos patrimonios cercanos e descoñecidos que nos fan ser cada vez máis conscientes de que temos moito e bó por coñecer na nosa provincia. Pero tamén nos fan reflexionar sobre a situación da xente no rural, a conservación ou a modificación dos hábitats agrogandeiros tradicionais e as consecuencias sobre a biodiversidade.

Por fin chegou o día iniciando por séptimo ano consecutivo a nosa cita cós abellarucos (Merops apiaster); cada ano un pouco máis complicado pois pouco a pouco imos alonxándonos das zonas habituais e coñecidas de cría da especie tentando de atopar novas localizacións e tomando datos da súa presencia na nosa provincia.

Segundo algúns participantes esto é "buscar unha agulla nun palleiro" pero é o obxectivo da xornada así que non queda outra que emprender a busca. Despois de percorrer uns kilómetros nos coches disfrutanto da paisaxe do concello de Riós, detemos os vehículos a beira dunha pista nun lugar con amplas vistas sobre un val cuberto por mato con árbores dispersas (afectado fai algúns anos por un lume) e cunha zona de cultivo de cepas e castiñeiros novos. Desde aquí a unha distancia suficiente para observar e non molestar atopamos unha colonia de abellarucos activa. Así que é baixar dos coches, coller prismáticos, montar telescopios e disfrutar mentras se fala brevemente da especie, ... e para sorpresa de todos esto é un "dous por un" un pousadoiro habitual do abellaruco tamén está sendo utilizado por unha parella de pito formigueiro ou retorcepescozo (Jynx torquilla) o que é unha ocasión única para a observación de esta especie tan discreta.

Máis...

Abellaruco (Merops apiaster) cun abellón.

Outra vez a voltas coa praia fluvial de Lugo nunha Zona Núcleo da R.B. Terras do Miño

Lugo, 17-07-2017

Pois si, a instancias de SGHN (máis...) a protección dunha das zonas núcleo da Reserva da Biosfera Terras do Miño e dos seus enormes valores ambientais semellaba garantida cun informe científico demoledor do Comité Español do Programa Home e Biosfera da UNESCO (PDF) e a decisión da Deputación de Lugo (Órgano Reitor da Reserva da Biosfera) de non continuar coa tramitación do proxecto comezada hai agora 6 anos.

Pero non, sorpresivamente, o portavoz do Grupo Municipal do BNG Asembleas Abertas en Lugo, seica a "título particular", presentou diante da Confederación Hidrográfica Miño-Sil unha proposta para o establecemento no tramo fluvial do río Miño (As Saamasas, Lugo) dunha instalación para facilitar o baño na canle fluvial.

Aínda máis sorpresivamente, despois dunha tramitación alegal e contraria á normativa ambiental vixente, dita solicitude obtivo o visto e prace do Presidente da Confederación Hidrográfica Miño-Sil e da Dirección Xeral do Patrimonio Natural. En consecuencia, novamente, SGHN viuse obrigada a denunciar os feitos diante do Comité Español do Programa Home e Biosfera da UNESCO (PDF) e diante do Órgano Reitor da Reserva da Biosfera Terras do Miño (PDF) aos que, ademais da paralización de dito proxecto, SGHN solicita que investiguen os feitos e consideren o seu traslado á Fiscalía de Medio Ambiente.

Atlas SGHN de Flora Exótica Invasora
Ficha de identificación de Agave sp.

Pontevedra, 11-07-2017

Aínda que a palabra agave significa nobre ou admirable, esta planta de orixe mexicana citada por vez primeira en Galicia por Planellas no ano 1852 é coñecida popularmente como piteira.

É orixinaria de México e foi introducida no século XVI en Europa como especie ornamental nun primeiro momento. Anos máis tarde introduciuse como materia prima na industria textil para a producción de fibras nos aparellos de carga para as bestas. Reprodúcese maioritariamente de xeito vexetativo polos rizomas, producindo novas plantas que invaden principalmente os solos ben drenados e solleiros das zonas costeiras onde diminúe a biodiversidade.

Compite coa vexetación dunar desprazándoa e modificando o medio. Podémola atopar tamén en cunetas e taludes.

Premendo na imaxe da dereite pódese descargar a ficha de identificación en PDF.
Colabora no Atlas escribindo a botanica@sghn.org
http://www.sghn.org/Seccion_Botanica/Seccion_Botanica.html

 

Testing fotográfico en Gándaras de Budiño (Pontevedra)

Gándaras, 08-07- 2017

A Sociedade Galega de Historia Natural (SGHN) e Biodiversidad Virtual organizan o 5º Testing fotográfico de biodiversidade no espazo natural das Gándaras de Budiño. A actividade consiste en fotografar o máximo número de especies de fauna e flora dunha zona para despois contribuír coas imaxes ó Proxecto ”Biodiversidad Virtual" www.biodiversidadvirtual.org e participar no Catálogo de Biodiversidade do ZEC Gándaras de Budiño.
É imprescindible unha cámara de fotos que pode ser compacta ou réflex, incluso un tfno móvil, no posible con capacidade macro para sacar fauna e flora pequena de cerca. É necesario levar ropa axeitada para pasar unha mañá de verano andando á beira do río Louro. Prazas limitadas. Inscrición gratuíta en: gandaras@sghn.org

Un "Testing" é unha catalogación fotográfica da flora e fauna. Se pode participar con calquera cámara ou móvil.
O punto no que faremos o "testing" será na parcela onde realizamos a restauración ecolóxica, situada á beira do aparcadoiro dos observatorios ornitolóxicos. Comezaremos sobre as 9:30, o horario de final é libre para cada un, pero pomos como referencia de de 9:30-14:00.

@s que queiran poderán regar as árbores e clarear algunhas silveiras que xa tapan algunhas árbores. Nunha próxima actividade de restauración, realizaremos traballo de eliminación de invasoras e mantemento da parcela.
Se queres participar, por favor avisa: gandaras@sghn.org

 

É posible o inferno de Gois e Pedrogão en Galicia?

Santiago de Compostela, 02-07-2017

Como o resto da metade norte de Portugal, Gois e Pedrogão Grande comparten con Galicia unha orografía complicada, unha poboación dispersa, un abandono crecente do rural, un case monocultivo forestal de piñeiros e eucaliptos e unha arraigada tradición de emprego do lume como ferramenta agro-gandeira ou forestal, ... e con outros fins menos confesables. Comparten tamén con Galicia a triste realidade de ser as únicas zonas do litoral atlántico europeo onde os incendios forestais son un problema. Mesmo compartirían podio se houbese un sinistro campionato europeo de actividade incendiaria.

Despois da enorme traxedia humana e ambiental dos pasados días, sería esperable e desexable que o acontecido nestas dúas localidades lusas quedase “gravado a lume” na memoria e nas actuacións inmediatas e futuras de cidadáns e gobernantes, dun e doutro lado da raia. Lamentablemente non semella que vaia ser así.

Agora todos piden que se desbrocen a matarrasa as marxes das estradas e as contornas das casas e o Director Xeral de Ordenación Forestal declarou  que “Si se cumple la ley, sería difícil ver en Galicia un caso como el de Portugal”. A afirmación sería tranquilizadora se non fose porque en Galicia as leis relacionadas co monte, o medio ambiente e a ordenación do territorio raramente se cumplen e porque no caso concreto da lei de incendios as esixencias que establece (franxas de protección de 10 m a cada lado das estradas e de 50 m ao redor de vivendas) son simplemente de imposible cumprimento por cuestións loxísticas e económicas.

Comecemos polas estradas. Segundo o Instituto Galego de Estatística (IGE), en 2013 había en Galicia 49.411 kilómetros de estradas (2.967 estatais, 5.453 autonómicos, 9.607 das deputacións, 31.384 municipais), polo que para cumprir a lei de incendios habería que desbrozar anualmente unhas 98.800 ha só nas súas marxes, cifra que quizais se reduciría a unhas 67.000 contando unicamente as que atravesan os dous terzos de Galicia considerados “monte”.

Superficie queimada por cuadrícula de 25x25 km no periodo 2002-12, segundo datos recompilados polo "European Forest Fire Information System", publicado en: Borrelli P, Panagos P, Langhammer J, Apostol B, Schütt B (2016) Assessment of the cover changes and the soil loss potential in European forestland: First approach to derive indicators to capture the ecological impacts on soil-related forest ecosystems. Ecological Indicators 60:1208-1220
(http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1470160X1500494X)

Falemos agora das vivendas. En Galicia hai 986.091 parcelas edificadas nos 30.244 núcleos de poboación (IGE, 2016), é dicir unhas 33 parcelas edificadas por núcleo, polo que o perímetro medio destes sería duns 400-600 m. Pois ben, cunha franxa de protección de 50 m de largura, habería que desbrozar anualmente unha superficie entre 60.000 e 90.000 ha, e iso sen contar as innumerables edificacións diseminadas (en Galicia están máis da metade das que existen en España).

“Legalmente” habería, pois, que desbrozar cada ano entre 130.000 e 160.000 ha de franxas de protección, é dicir, ao redor do 5% da superficie de Galicia. A imposibilidade real de desbrozar tan inmensa superficie provocou nos últimos anos un incremento moi preocupante no uso de potentes herbicidas ao longo das estradas. Deixemos aparte os efectos negativos sobre a saúde das persoas e a biodiversidade e centrémonos no risco de incendios: a ningún “responsable” se lle ocurriu que con toda a súa vexetación seca polos herbicidas as cunetas das estradas son ideais para que comece un lume ou se propague rápidamente?

Pero imaxinemos que fose posible desbrozar cada ano ese 5% de Galicia: serviría para impedir unha desgraza como a de Portugal?

Persoalmente teño serias dúbidas. Contando a propia estrada e as franxas de protección, na meirande parte dos casos habería unha banda duns 30 m de largura sen vexetación, pero dentro dos turnos normais de corta, en Galicia os piñeiros acadan os 20-30 m e os eucaliptos uns 30-40 m. Un lume de copas, con lapas de 40-60 m de altura, como o de Gois e Pedrogão atravesaría fácilmente esa franxa e podería atrapar aos vehículos que circulasen por alí. Mesmo no caso de que non morresen polo lume, os ocupantes poderían perecer asfixiados polo fume, ao que non deteñen as franxas desbrozadas.

Qué podemos facer entón para evitar un inferno como o de Gois e Pedrogão?

Concienciar á poboación para erradicar os lumes de orixe humana, o cal por si só permitiría reducir en Galicia o risco dese inferno en máis dun 90%. Informar aos cidadáns sobre cómo actuar diante dun incendio forestal. Investir de verdade no desenvolvemento sostible, para reverter o avellentamento e despoboamento do rural, garantindo calidade de vida para as persoas e un equilibrio entre explotación e conservación do medio natural. Fomentar unha paisaxe forestal diversa en mosaico, con moitos menos piñeiros e eucaliptos e máis frondosas autóctonas. Investir máis en prevención, sen esquecer as necesidades de extinción e de restauración das zonas queimadas.

Artigo de opinión no Faro de Vigo (24-06-2017) de Serafín González, Investigador Científico do CSIC e Presidente da SGHN.

 

Fronte aos "Con herbicida e ao tolo"

"Sen herbicidas e con cordura": Parabéns para o concello da Coruña

A Coruña, 29-06-2017

Estes carteis son frecuentes en vilas, cidades e estradas en Francia, Bélxica,... pero excepcionais por estas terras.

Oxalá poidamos ver moitos máis coma este por todos os xardíns, parques e estradas de Galicia!!!

 

 

 

 

 

Fitos 40 anos Hitos 40 años

Hoxe, como hai 40 anos, a túa axuda é imprescindible
para defender a nosa natureza

Faite da 'Sociedade'

FICHA IDENTIFICACIÓN BOLBORETAS

 

 

OUTRAS NOVIDADES

Estratexia adaptación cambio climático costa española

Directiva 2016/2284 Redución contaminantes atmosféricos

RD 389/2016, Plan Director Red de Parques Nacionales

Decreto 119/2016 Catálogo das paisaxes de Galicia

Especies invasoras preocupantes na UE

Exclusión de REGANOSA do trámite de AIA

Plan de Acción Reserva da Biosfera transfronteiriza do Xurés

Sentencia Tribunal Supremo sobre especies invasoras

Lei 2/2016 do Solo de Galicia

RD 1/2016 Aprobación Plan Hidrolóxico Miño-Sil

Ley 33/2015, modifica Ley 42/2007 Patrimonio Natural y Biodiversidad

Fractura hidráulica ("fracking")